Điểm đáng chú ý nhất là dù được coi là đã nhượng bộ trước sức éptừ Tây Ban Nha và Italy nhưng Thủ tướng Đức Angela Merkel vẫn đạtđược điều mà Đức kiên trì theo đuổi là phải kiểm soát chặt chẽ tìnhhình tài chính các nước trong khu vực eurozone.
Tại hội nghịthượng đỉnh lần 19 của Liên minh châu Âu (EU) diễn ra trong các ngày28-29/6, các lãnh đạo EU đồng thuận cho phép sử dụng quỹ cứu trợ trựctiếp giải cứu các ngân hàng đang gặp khó khăn mà không làm tăng thêmgánh nợ cho các chính phủ.
Hành động này nhằm “phá vỡ vòng lẩn quẩn”giữa ngân hàng và chính phủ và quyết định đó sẽ được áp dụng từ ngày9/7.
Thỏa thuận mới quy định rõ quỹ cứu trợ của châu Âu EFSF sẽcung cấp cứu trợ theo quy định hiện hành cho đến khi quỹ mới là Cơ chếbình ổn châu Âu (ESM) bắt đầu hoạt động vào tháng tới.
Chủ tịch Hộiđồng châu Âu Herman Van Rompuy gọi quyết định trên là một "bước độtphá". Thị trường chứng khoán toàn cầu tăng điểm mạnh, đồng euro cũngmạnh lên. Quyết định trên cũng là một thắng lợi của Tây Ban Nha vàItaly - hai nước có chi phí đi vay đã tăng gần tới mức không bền vững,bất chấp những nỗ lực cắt giảm chi tiêu và cải tổ thị trường lao động.
Trong khi đó, khi tham gia hội nghị thượng đỉnh lần 19, bà Thủ tướngĐức Merkel khẳng định mọi trợ giúp tài chính từ quỹ cứu trợ châu Âuphải đi kèm với những điều kiện khắc nghiệt. Vì vậy quyết định cho phépcác quốc gia đang cải cách kinh tế tiếp cận dễ dàng hơn với quỹ cứu trợmà không cần những điều kiện nghiêm ngặt được báo chí Đức coi là thấtbại của nước này.
Các lãnh đạo EU cũng tán thành việc để quỹ cứutrợ khu vực mua lại nợ chính phủ trên thị trường nhằm tránh chi phí vaytăng.
Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cũng được trao quyền để giámsát hoạt động quỹ cứu trợ cho đến ngày 9/7 và giám sát các ngân hàngchâu Âu cho đến cuối năm nay.
Ngoài ra, hội nghị cũng nhất trí dànhra 120 tỷ euro ngay lập tức nhằm kích thích kinh tế, thúc đẩy tăngtrưởng và tạo việc làm.
Trong đó, 10 tỷ euro phân bổ cho Ngân hàng đầutư châu Âu (EIB), dự kiến sẽ thu hút thêm các nguồn vốn cho vay khácthêm 60 tỷ euro; 60 tỷ euro từ các quỹ chưa sử dụng để hỗ trợ doanhnghiệp nhỏ và tạo việc làm cho thanh niên; phát hành thí điểm tráiphiếu của EU trị giá 4,5 tỷ euro nhằm cải thiện cơ sở hạ tầng, nănglượng, vận tải và viễn thông.
Một động thái quan trọng khác tạihội nghị là các lãnh đạo ủng hộ lộ trình Khu vực sử dụng đồng tiềnchung châu Âu (Eurozone) tiến tới liên minh tài chính. Kế hoạch 10 nămnày do ông Van Rompuy trình bày, dự định xây dựng cơ quan tài chínhchung của châu Âu có quyền lực với chương trình ngân sách của các nước.
Theo các nhà phân tích, châu Âu dường như đã ngăn chặn được thảm họakhủng hoảng, ít nhất là vào thời điểm hiện nay, nhưng các thị trườngđang chờ đợi Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) có những đảm bảo cho sựthành công của những thỏa thuận đạt được tại hội nghị thượng đỉnh EUvừa kết thúc cuối tuần qua.
Sau khi các nhà lãnh đạo Eurozone đạtđược một thỏa thuận mà họ hy vọng sẽ giảm chi phí vay mượn cho Italyvà Tây Ban Nha cũng như củng cố hệ thống ngân hàng và bơm hàng tỷ eurovào nền kinh tế châu Âu, ECB tổ chức cuộc họp định kỳ hàng tháng vềchính sách vào ngày 5/7 tại Frankfurt (Đức).
Theo nhà kinh tế trưởngHolger Schmieding của ngân hàng Berenberg Bank, "nếu kết quả của hộinghị (thượng đỉnh EU) khuyến khích ECB tiến tới hỗ trợ mạnh mẽ cho cácthị trường trái phiếu quốc gia thì đây có thể là một thành công lớn."
Trong những tháng gần đây, ECB dường như ngày càng miễn cưỡng thực hiệnvai trò của người "lính cứu hỏa" trong bối cảnh cuộc khủng hoảng nợbước sang năm thứ ba liên tiếp.
Kể từ khi khủng hoảng nợ xảy ra, ECB đãthực hiện các đợt cắt giảm lãi suất và đưa phí cho vay của Eurozonexuống mức thấp kỷ lục 1% và cũng lâm vào một chương trình gây tranh cãivề mua gián tiếp các trái phiếu của những quốc gia đang "ngập trong nợnần."
Ngoài ra, ECB cũng bơm hơn 1.000 tỷ euro (1.250 tỷ USD) vào hệthống ngân hàng để tránh tình trạng đóng băng tín dụng nguy hiểm ởEurozone và nới lỏng quy định về thế chấp mà các ngân hàng cần đáp ứngđể vay nợ từ ECB.
Các thị trường chứng khoán châu Á đã đảo chiềuđi lên mạnh mẽ trong phiên chiều cuối tuần ngày 29/6 ngay sau khi cuộchọp thượng đỉnh EU thông qua gói hỗ trợ thúc đẩy tăng trưởng và các nhàlãnh đạo Eurozone nhất trí sẽ sử dụng quỹ hỗ trợ của khối này để trựctiếp cứu nguy cho các ngân hàng đang gặp khó khăn và hạ bớt chi phí vaymượn cho các nước nợ nần - động thái được cho là mở ra khả năng sẽ cómột gói cứu trợ khẩn cấp dành cho Tây Ban Nha và Italy.
Đồng eurocũng bật mạnh lên hơn 1,2% sau sự đồng thuận được cho là bất ngờ trên -kết quả của các cuộc thảo luận căng thẳng kéo dài hơn 13 giờ đồng hồgiữa các nhà lãnh đạo của EU.
Vốn không mấy hy vọng vào một kết quảtích cực từ hội nghị thượng đỉnh EU, song các thị trường cổ phiếu đãnhanh chóng bật dậy sau thông tin trên, đưa giá trị các cổ phiếu, từvùng đỏ vào lúc mở phiên, chuyển sang vùng xanh, với hầu hết các sànchủ chốt trong khu vực đều tăng mạnh.
Đóng cửa phiên cuối tuần trước,Nikkei 225 của Nhật Bản tăng khá mạnh, thêm 132,67 điểm (1,50%), lên9.006,78 điểm (trở lại ngưỡng 9.000 điểm); Kospi của Hàn Quốc tăng34,83 điểm (1,91%) lên 1.854,01 điểm; S&P/ASX200 của Australia tiếnthêm 49,8 điểm (1,23%), lên 4.094,6 điểm./.