Bước sang năm 2026, Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) đang đứng trước vận hội mới với một tâm thế chủ động và tràn đầy kỳ vọng. Những thành tựu mang tính đột phá trong năm 2025 không chỉ được thể hiện qua những con số tăng trưởng ấn tượng về vốn hóa và thanh khoản, mà còn nằm ở sự hoàn thiện vượt bậc về cấu trúc hạ tầng và khung pháp lý. Điểm nổi bật từ hệ thống công nghệ mới cho đến sự khởi sắc của thị trường trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ, HNX đã xây dựng được một nền tảng vững chắc để thực hiện mục tiêu chiến lược trong năm 2026: Vận hành ổn định, đa dạng hóa sản phẩm và sẵn sàng các điều kiện để góp phần đưa thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức nâng hạng trên bản đồ tài chính quốc tế.
Sự trỗi dậy của thị trường nợ
Nhìn lại năm 2025, có thể khẳng định đây là một năm "bản lề" thành công đối với Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội. Trong bối cảnh kinh tế vĩ mô có nhiều chuyển biến tích cực, các thị trường do HNX quản lý như cổ phiếu niêm yết, UPCoM, trái phiếu Chính phủ và chứng khoán phái sinh đều ghi nhận sự tăng trưởng đồng bộ cả về quy mô lẫn chất lượng.
Tại thị trường cổ phiếu niêm yết, tính đến thời điểm cuối năm 2025, HNX đang quản lý 302 doanh nghiệp với tổng giá trị niêm yết đạt hơn 180 nghìn tỷ đồng. Điểm sáng lớn nhất chính là giá trị vốn hóa thị trường đã vượt ngưỡng 427,46 nghìn tỷ đồng, tăng tới 24% so với năm 2024. Chỉ số HNX Index chốt năm ở mức 248,77 điểm, phản ánh niềm tin của nhà đầu tư vào sức khỏe của các doanh nghiệp niêm yết. Không chỉ dừng lại ở quy mô, thanh khoản thị trường cũng bùng nổ mạnh mẽ với giá trị giao dịch bình quân đạt 1.889,6 tỷ đồng/phiên, tăng hơn 31% so với năm trước đó. Song song với đó, thị trường UPCoM tiếp tục khẳng định vai trò là "bệ đỡ" cho các doanh nghiệp đại chúng với 869 doanh nghiệp đăng ký giao dịch, giá trị vốn hóa đạt xấp xỉ 1.237,7 nghìn tỷ đồng.
Tại thị trường cổ phiếu niêm yết, tính đến thời điểm cuối năm 2025, HNX đang quản lý 302 doanh nghiệp với tổng giá trị niêm yết đạt hơn 180 nghìn tỷ đồng.
Tuy nhiên, dấu ấn đậm nét nhất của năm 2025 phải kể đến thị trường trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ. Sau những giai đoạn điều chỉnh về khung pháp lý, thị trường này đã thực sự khơi thông nguồn vốn cho nền kinh tế. Số liệu thống kê chỉ ra trong năm qua đã có 502 đợt phát hành thành công với tổng giá trị hơn 539.150 tỷ đồng, tăng 23,1% so với năm 2024. Đặc biệt, lãi suất phát hành bình quân đã hạ nhiệt đáng kể xuống mức 7,36%/năm (so với mức 11,27% của năm 2024), giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn với chi phí hợp lý hơn. Hệ thống giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ cũng hoạt động hết sức sôi động với giá trị giao dịch bình quân đạt 5.607,6 tỷ đồng/phiên, tăng gần 30%, khẳng định tính thanh khoản và sự minh bạch ngày càng được cải thiện.
Bên cạnh thị trường nợ doanh nghiệp, thị trường trái phiếu Chính phủ tiếp tục giữ vững vai trò là kênh huy động vốn quan trọng cho Ngân sách Nhà nước. HNX đã hỗ trợ Kho bạc Nhà nước huy động thành công 371.499 tỷ đồng, đáp ứng nhu cầu đầu tư phát triển của quốc gia. Trên thị trường thứ cấp, quy mô giao dịch bình quân mỗi phiên đạt hơn 14.845 tỷ đồng, tăng 26,12% so với năm 2024, điều này thể hiện sức hấp dẫn của công cụ nợ Chính phủ đối với các định chế tài chính và nhà đầu tư nước ngoài.
Thị trường chứng khoán phái sinh cùng trong xu thế tăng trưởng với khối lượng giao dịch bình quân Hợp đồng tương lai chỉ số VN30 đạt hơn 243 nghìn hợp đồng/phiên, tăng 15,5% so với năm 2024, đây tiếp tục là công cụ phòng vệ rủi ro hiệu quả. Đáng chú ý, việc đưa vào vận hành sản phẩm mới là Hợp đồng tương lai chỉ số VN100 từ tháng 10/2025 đã mang lại luồng sinh khí mới, đa dạng hóa lựa chọn cho nhà đầu tư và góp phần hoàn thiện cấu trúc thị trường.
Những mảnh ghép mới trong bức tranh tài chính 2026
Bước sang năm 2026, HNX không chỉ dừng lại ở việc duy trì những thành quả đã đạt được mà còn đặt ra những mục tiêu mang tính tiên phong, phù hợp với xu thế phát triển bền vững và chuyển đổi số toàn cầu. Một trong những nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu là xây dựng và đưa vào vận hành thí điểm hệ thống giao dịch carbon tại HNX vào cuối năm 2026.
Đây là bước đi chiến lược nhằm hiện thực hóa cam kết của Chính phủ về giảm phát thải ròng. Trong năm qua, HNX đã phối hợp chặt chẽ với các bộ ngành để xây dựng Đề án thành lập và phát triển thị trường carbon tại Việt Nam. Hệ thống này được thiết kế theo kiến trúc linh hoạt, áp dụng mô hình giao dịch thỏa thuận trong giai đoạn thí điểm với sự tham gia của các công ty chứng khoán trong vai trò trung gian. Việc hình thành sàn giao dịch carbon không chỉ giúp minh bạch hóa hoạt động trao đổi hạn ngạch phát thải mà còn mở ra một kênh tài chính xanh quan trọng, hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi mô hình sản xuất bền vững.
Trong năm qua, HNX đã phối hợp chặt chẽ với các bộ ngành để xây dựng Đề án thành lập và phát triển thị trường carbon tại Việt Nam.
Cùng với đó, HNX đang tích cực nghiên cứu phương án thành lập sàn giao dịch vốn dành riêng cho các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo (Startup). Sàn này được kỳ vọng sẽ là "vườn ươm" tài chính, giúp các doanh nghiệp trẻ, giàu tiềm năng nhưng thiếu tài sản thế chấp có thể tiếp cận vốn từ cộng đồng nhà đầu tư mạo hiểm và các định chế tài chính. Việc chuẩn hóa quy trình niêm yết và giao dịch cho Startup sẽ giúp khơi thông dòng vốn vào các lĩnh vực công nghệ cao, đóng góp tích cực vào quá trình đổi mới sáng tạo của quốc gia.
Về danh mục sản phẩm, năm 2026 sẽ chứng kiến sự đa dạng hóa mạnh mẽ của thị trường chứng khoán phái sinh. HNX dự kiến phối hợp với Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC) và Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX) nghiên cứu triển khai các sản phẩm mới như hợp đồng quyền chọn hoặc các sản phẩm phái sinh dựa trên các tài sản cơ sở khác, điển hình là hợp đồng tương lai chỉ số giá vàng. Những sản phẩm này không chỉ giúp nhà đầu tư có thêm công cụ đầu tư đa dạng mà còn nâng cao vị thế của thị trường chứng khoán Việt Nam trong mắt các nhà đầu tư quốc tế.
Đặc biệt, trong mảng trái phiếu, HNX sẽ phối hợp tổ chức và vận hành sản phẩm trái phiếu xanh theo chủ trương của Chính phủ. Đây là nỗ lực nhằm thu hút các dòng vốn đầu tư có trách nhiệm (ESG) từ nước ngoài, đồng thời thúc đẩy các dự án bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu tại Việt Nam.
Hiện đại hóa và mục tiêu nâng hạng thị trường
Để hiện thực hóa những mục tiêu đặt ra, HNX xác định công nghệ và quản trị là "hai cánh lái" quan trọng nhất. Việc vận hành chính thức hệ thống KRX từ ngày 5/5/2025 đã tạo ra một cuộc cách mạng về hạ tầng kỹ thuật, cho phép triển khai các giải pháp giao dịch tiên tiến, tốc độ cao và khả năng quản lý rủi ro vượt trội.
Trong năm 2026, HNX sẽ tiếp tục đầu tư nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin, tập trung vào việc hiện đại hóa hệ thống giao dịch trái phiếu và chứng khoán phái sinh. Việc đưa hệ thống giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ giai đoạn 2 đi vào hoạt động với kênh kết nối trực tuyến sẽ là ưu tiên hàng đầu, giúp giảm thiểu quy trình thủ công và tăng tính hiệu quả cho thành viên thị trường. Bên cạnh đó, Sở cũng nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào các nghiệp vụ giám sát giao dịch và phân tích dữ liệu, nhằm phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư.
Công tác giám sát thị trường trong năm 2026 sẽ được nâng lên một tầm cao mới. HNX cam kết phát huy vai trò giám sát tuyến đầu, phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước để xử lý nghiêm các hành vi vi phạm về công bố thông tin, thao túng giá. Sự minh bạch không chỉ đến từ sự kiểm soát của cơ quan quản lý mà còn từ ý thức của chính doanh nghiệp. Do đó, các chương trình đào tạo về quản trị công ty, vinh danh doanh nghiệp minh bạch sẽ tiếp tục được đẩy mạnh, góp phần xây dựng một cộng đồng doanh nghiệp đại chúng chuyên nghiệp và bền vững.
HNX cam kết phát huy vai trò giám sát tuyến đầu, phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước để xử lý nghiêm các hành vi vi phạm về công bố thông tin, thao túng giá.
Một nhiệm vụ không kém phần quan trọng là chuẩn bị các điều kiện về kỹ thuật và hạ tầng để thu hút nhà đầu tư nước ngoài khi thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi. HNX đang tích cực triển khai các hoạt động hợp tác quốc tế, học tập kinh nghiệm từ các thị trường phát triển như Nhật Bản, Australia, Singapore và các nước châu Âu về quản lý sản phẩm phái sinh, vận hành sàn carbon và giám sát an toàn hệ thống. Việc tăng tỷ trọng nhà đầu tư nước ngoài không chỉ mang lại nguồn vốn lớn mà còn giúp cải thiện tính ổn định và tính chuyên nghiệp của thị trường nội địa.
Nhìn một cách tổng thể, lộ trình năm 2026 của HNX đã được định hình rõ nét với 5 trụ cột chiến lược: Phát triển thị trường trái phiếu Chính phủ bền vững; Đẩy mạnh thị trường trái phiếu doanh nghiệp; Đa dạng hóa sản phẩm mới; Hiện đại hóa hạ tầng công nghệ; Và, tăng cường giám sát minh bạch. Với nền tảng vững chắc đã đạt được trong năm 2025, HNX sẵn sàng tiến tới một giai đoạn phát triển mới, đóng góp xứng đáng vào sự lớn mạnh của nền tài chính quốc gia và mục tiêu đưa Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn của dòng vốn toàn cầu.
Khép lại một năm 2025 với nhiều dấu ấn, HNX bước vào năm 2026 với niềm tin vào sự kết hợp giữa sức mạnh công nghệ, sự đổi mới về sản phẩm và tính nghiêm minh trong quản lý sẽ là “chìa khóa” để mở ra cánh cửa nâng hạng thị trường, khẳng định vị thế của chứng khoán Việt Nam trên trường quốc tế. Những nỗ lực trong năm qua của HNX chính là lời cam kết cho một thị trường tài chính an toàn, hiệu quả và bền vững cho tất cả các chủ thể tham gia./.