Để đáp ứng được nhu cầu đi lại của nhân dân, các địa phương, đặc biệt là HàNội và Thành phố Hồ Chí Minh đã quan tâm đầu tư nâng cấp cải tạo kết cấu hạ tầnggiao thông. Tuy nhiên, trên thực tế tốc độ phát triển kết cấu hạ tầng giao thôngđường bộ chưa đáp ứng được nhu cầu đi lại của nhân. Tình trạng ùn tắc giao thôngđược thể hiện rõ nét nhất tại thủ đô Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.
Ùn tắc giao thông đã gây nên những thiệt hại to lớn về thời gian lao động, vềsức khỏe con người và những thiệt hại về kinh tế-xã hội khác như gia tăng lượngtiêu thụ nhiên liệu, gia tăng phát thải từ ôtô, môtô và xe gắn máy làm suy giảmchất lượng không khí tại các đô thị...
Nhận thức được vấn đề trên, mở đầu phiên chất vấn sáng 9/12, tại Kỳ họp thứ 3 Hộiđồng Nhân dân thành phố Hà Nội, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Hà NộiNguyễn Văn Khôi đăng đàn trả lời hàng loạt vấn đề liên quan đến lĩnh vực giaothông như tiến độ các dự án đường vành đai, đường Văn Cao-Hồ Tây, đường Quốc lộ32, đường Quốc lộ 5 kéo dài…; tiến độ di chuyển các trường đại học, bệnh viện,cơ sở sản xuất ở trung tâm và xử lý trách nhiệm cán bộ để xảy ra tình trạng lấnchiếm vỉa hè, lòng đường trên địa bàn Thành phố.
“Mọc” lên nhiều bệnh viện - nhà cao tầng
Năm 2006, Hội đồng Nhân dân thành phố đã có Nghị quyết thông qua Đề án về cácnhóm giải pháp giảm ùn tắc và tai nạn giao thông nhằm thực hiện Nghị quyết13/2002/NQ-CP của Chính phủ. Trong đó có quy định việc di chuyển bệnh viện, nhàmáy, trường đại học ra khỏi khu vực nội đô.
Thế nhưng, theo đại biểu Nguyễn Hoài Nam, việc thực hiện chủ trương trên khôngnhững chậm mà hiện nay trên địa bàn thành phố có rất nhiều bệnh viện “mọc” thêmnhư Bệnh viện Răng Hàm Mặt bên cạnh Bệnh viện Việt Đức; Bệnh viện Tai mũi họngtrong khuôn viên Bệnh viện Bạch Mai... Còn khi di dời các nhà máy, lại “mọc” lêncác nhà cao tầng.
“Tăng dân số cơ học ở những nơi này thì làm sao mà không tắc đường,” ông Namphàn nàn.
Câu trả lời “Trách nhiệm của thành phố đối với vấn đề trên như thế nào” chưađược đại biểu thỏa mãn.
Theo ông Nguyễn Văn Khôi, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội, nguyênnhân và trách nhiệm trong việc di dời, dãn một số bệnh viện, trường đại học cònchậm là do công tác quy hoạch mạng lưới các trường đaị học, bệnh viện lớn củacác bộ: Giáo dục và Đào tạo, Y tế còn chậm; nguồn vốn để giải phóng mặt bằng vàđầu tư xây dựng cơ sở vật chất, hạ tầng nơi di chuyển đến lớn; chủ đầu tư các cơsở di chuyển đi chưa có đủ điều kiện; việc xác định mức bồi thường, hỗ trợ chonhà xưởng, thiết bị, công nghệ chưa đáp ứng được yêu cầu của các các cơ sở sảnxuất, nhà máy phải di dời.
Ông Khôi thừa nhận đối với các trường hợp có thể chuyển đổi mục đích sử dụng đấtcủa cơ sở phải di dời, để cân đối kinh phí đầu tư xây dựng cơ sở mới, một số đơnvị hoặc nhà đầu tư đề nghị cải tạo, xây dựng lại theo hướng cao tầng. Điều nàylại làm tăng mật độ dân cư, mật độ phương tiện đi lại trong khu vực nội đô vàkhông phù hợp với Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô đã được Thủ tướng Chính phủphê duyệt.
Bên cạnh đó, sự phối hợp giữa Ủy ban Nhân dân thành phố và các bộ, ngành có cơsở di dời chưa thường xuyên, chặt chẽ trong việc xây dựng cơ chế, chính sách vềnguồn lực, quy hoạch, sử dụng đất và quá trình triển khai chuẩn bị đầu tư chậm.Một số chủ đầu tư chưa chủ động thực hiện chủ trương di dời cơ sở theo quy định,quy hoạch...
Theo kế hoạch, thành phố sẽ di dời toàn bộ 142 cơ sở phải di chuyển với tổngdiện tích sử dụng đất hơn 260ha; trong đó có 127 cơ sở sản xuất công nghiệp vớidiện tích hơn 247ha (56 cơ sở do Trung ương quản lý, 56 cơ sở do Thành phố quảnlý, 15 cơ sở của các hợp tác xã) và 15 cơ sở sự nghiệp với diện tích 12,88ha…Hiện mới có 22 đơn vị thực hiện di dời với 19,17ha.
Theo Thành phố, việc khai thác địa điểm cũ của các cơ sở y tế, giáo dục đào tạothuộc diện di dời sẽ ưu tiên chủ yếu cho mục đích công cộng, tăng diện tích phụcvụ chung cho cộng đồng nhằm nâng cao chất lượng sống của người dân. Nếu chuyểnđổi mục đích thì thực hiện thông qua hình thức đấu giá nhằm tập trung kinh phíthực hiện việc di dời.
Thiếu trầm trọng nhà tái định cư
Một trong những những giải pháp hữu hiệu để giảm ùn tắc giao thông là phải hoànthành các tuyến đường vành đai (1, 2, 3). Nhưng tiến độ thực hiện các dự án nàylà quá chậm.
Đại biểu Nguyễn Tùng Lâm đặt câu hỏi có thể đẩy tiến độ hoàn thành đường vànhđai 1 lên sớm nửa năm không (theo kế hoạch đến năm 2016 sẽ hoàn thành) đã làmkhó cho “tổng chỉ huy thành phố về lĩnh vực này.”
Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội Nguyễn Văn Khôi cho biết để hoànthành dự án các đường vành đai thì phải bố trí tái định cư cho 12.800 hộ nhưnghiện nay quỹ nhà tái định cư của thành phố mới có trên 1.300 căn hộ. Cùng với đólà việc thực hiện quy hoạch chi tiết hai bên đường cũng chậm; công tác giảiphóng mặt bằng khó khăn do cơ chế, chính sách, thủ tục điều chỉnh dự án, điềuchỉnh thiết kế của chủ đầu tư...
Theo Phó Chủ tịch Nguyễn Văn Khôi, các dự án giao thông trên địa bàn thành phốđang được tập trung thúc đẩy tiến độ và được coi là những dự án cấp bách, đượcưu tiên để góp phần giảm ùn tắc giao thông.
Trước mắt, giải pháp đưa ra chống ùn tắc giao thông tại Hà Nội là thành phố sẽtiến hành rà soát kiểm tra các vị trí bố trí điểm trông giữ phương tiện ôtô, xemáy trên lòng đường và vỉa hè; đồng thời tiến hành thu hồi tất cả các vị trídừng đỗ cả không phép và có phép gây ảnh hưởng tới giao thông trong khu vực, kếthợp giải tỏa vi phạm hành lang giao thông và thực hiện các giải pháp trật tự antoàn giao thông, vi phạm lấn chiếm hè phố tập trung chủ yếu trên các tuyến đườngnội đô, vành đai.
Cùng với đó, ưu tiên phát triển xe buýt, hạn chế sử dụng phương tiện cá nhân;tổ chức giao thông hợp lý, nâng cao tinh thần trách nhiệm của người thực thicông vụ, nâng cao ý thức của người tham gia giao thông..../.