Các nhà khảo cổ học đang làm việc tại sa mạc phía Đông Jordan đã phát hiện thêm bằng chứng về các khu định cư cổ đại trên các đỉnh núi đá bằng (mesa) gần khu vực Azraq, qua đó cung cấp những hiểu biết mới về mô hình cư trú và kỹ thuật xây dựng của cư dân tiền sử trong khu vực.
Phóng viên TTXVN tại Trung Đông dẫn kết quả nghiên cứu mới được công bố cho thấy khoảng 30 núi đá bằng nằm gần thung lũng Wadi Qattafi, cách Azraq khoảng 60 km về phía Bắc, trong khi một cụm khoảng 20 núi đá bằng khác nằm cách đó khoảng 5 km về phía Nam, ở phía Đông thung lũng Wadi Umm Nukhayla.
Nhóm khảo cổ đã tiến hành khai quật nhiều công trình trên các sườn núi để xác định niên đại và chức năng sử dụng. Nhà khảo cổ học Alexander Wasse thuộc Đại học Yeditepe của Thổ Nhĩ Kỳ cho biết phần lớn các công trình có hình tròn hoặc hình bầu dục.
Ban đầu, các nhà nghiên cứu cho rằng chúng có thể là các ngôi mộ đá thời tiền sử tương tự loại mộ “nawamis” từng được phát hiện tại bán đảo Sinai và Yemen.
Tuy nhiên, quá trình khai quật một công trình mang ký hiệu SS-11 đã mang lại những phát hiện bất ngờ. Mặc dù công trình này có một lối vào quay về hướng Tây Nam giống các mộ nawamis, song việc phát hiện thêm một lối vào thứ hai ở phía Đông cùng một sân có tường bao và các dấu tích sinh hoạt như bếp lửa nhỏ cho thấy đây nhiều khả năng là một ngôi nhà ở hơn là một khu mộ táng.
Các nhà nghiên cứu xác định công trình được xây dựng trên nền đá tự nhiên đã được san phẳng bằng một lớp vật liệu đắp nhân tạo. Bên trong công trình xuất hiện nhiều lớp bếp lửa thuộc các giai đoạn sử dụng khác nhau, cho thấy nơi đây từng được cư trú trong thời gian dài.
Các mẫu vật hữu cơ đã được thu thập để phân tích bằng phương pháp định tuổi bằng carbon phóng xạ.
Một đặc điểm nổi bật của công trình là việc sử dụng các phiến đá bazan lớn dựng thẳng đứng để nâng đỡ mái nhà. Nhiều phiến đá được cố định bằng các nêm đá nhỏ ở chân, kỹ thuật xây dựng từng được ghi nhận tại các khu định cư cuối thời kỳ Đồ đá mới ở Jordan.
Ngôi nhà có diện tích khá nhỏ, chỉ khoảng 2 x 3 m, với phần mái thấp. Theo các nhà khảo cổ, thiết kế này có thể giúp giữ nhiệt hiệu quả trong mùa Đông lạnh giá của vùng sa mạc, khi nhiệt độ ban đêm thường xuống gần hoặc dưới 0 độ C.
Giới nghiên cứu nhận định phát hiện mới góp phần làm sáng tỏ cách thức thích nghi của cư dân tiền sử với môi trường khắc nghiệt tại khu vực sa mạc phía Đông Jordan, đồng thời cung cấp thêm tư liệu về quá trình phát triển các cộng đồng cư trú trong khu vực cách đây hàng nghìn năm./.
Phục chế thành công đầu tượng Pharaoh Ramses 2 tại đền thờ Abydos
Việc Ai Cập hợp tác với các đoàn khảo cổ quốc tế đóng vai trò then chốt trong công tác khôi phục nhiều yếu tố quan trọng tại các địa điểm khảo cổ, đặc biệt là nơi có ý nghĩa lịch sử đặc biệt như Abydos.
