Ngày 3/9, Cục Thống kê chính thức công bố chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng Tám tăng 0,47% so với tháng Bảy. Nguyên nhân dẫn đến đà tăng này chủ yếu xuất phát từ việc giá xăng dầu trong nước điều chỉnh theo biến động giá nhiên liệu thế giới. So với thời điểm tháng 12/2025, CPI tháng Tám đã tăng 3,57% và tăng 4,89% so với cùng kỳ năm trước.
Tổng quan 8 tháng của năm 2026, CPI bình quân tăng 4,45% so với cùng kỳ năm 2025, trong khi lạm phát cơ bản tăng 4,24%.
Nhận định về diễn biến thị trường, bà Nguyễn Thu Oanh, Trưởng ban Dịch vụ và Giá thuộc Cục Thống kê cho biết mức tăng của CPI tháng Tám ghi nhận sự gia tăng giá cả tại cả hai khu vực thành thị tăng 0,47% và nông thôn tăng 0,46%. Trong số 11 nhóm hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng chính, có tới 10 nhóm hàng tăng giá. Riêng, nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống đi ngược chiều xu hướng khi giảm 0,03%.
Giá xăng dầu và chi phí giao thông tạo sức ép
Bà Oanh cho hay nhóm giao thông là có mức biến động mạnh nhất tăng 4,09% so với tháng trước. Sự gia tăng này đã đóng góp tới 0,41 điểm phần trăm vào mức tăng CPI chung. Chi tiết diễn biến trong nhóm giao thông cho thấy chỉ số giá dầu diesel tăng tới 22,15% và xăng tăng 9,53% dưới tác động trực tiếp từ các đợt điều chỉnh giá nhiên liệu trong nước. Xếp sau, nhóm giáo dục ghi nhận mức tăng 0,47% so với tháng trước. Nguyên nhân chính do một số trường đại học, trung học dân lập và mầm non tư thục tại một số địa phương điều chỉnh học phí năm học 2026-2027, làm chỉ số giá dịch vụ giáo dục và chi phí mua sắm chuẩn bị cho năm học mới tăng.
Đối với nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng, ghi nhận mức tăng chung đạt 0,1% so với tháng trước. Đáng chú ý, giá gas tăng 4,19% từ ngày 1/8 theo đà tăng giá gas thế giới do ảnh hưởng bởi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông; Giá dầu hỏa tăng 4,63%; Giá thuê nhà tăng 0,07% do sinh viên, học sinh trở lại các thành phố lớn; Vật liệu bảo dưỡng nhà ở tăng 0,03%. Dù vậy, yếu tố thời tiết xuất hiện nhiều đợt mưa bão, áp thấp nhiệt đới đã làm giảm nhu cầu sử dụng các thiết bị làm mát, qua đó kéo giá điện sinh hoạt giảm 1,33% và giá nước sinh hoạt giảm 0,32%.
Mặt bằng giá ở các nhóm ngành khác ghi nhận đà tăng, nhóm thiết bị và đồ dùng gia đình tăng 0,19% do chi phí nguyên nhiên vật liệu và nhân công tăng; Nhóm hàng hóa và dịch vụ khác tăng 0,15%; Đồ uống và thuốc lá tăng 0,12% do chi phí nguyên liệu đầu vào tăng; Thông tin và truyền thông tăng 0,08%;Thuốc và dịch vụ y tế tăng 0,05%; Nhóm văn hóa, giải trí và du lịch nhích nhẹ 0,03%.
Đối với các thị trường tài chính, chỉ số giá vàng trong nước tháng Tám giảm 0,65% so với tháng trước do giao dịch chậm lại, mặc dù giá vàng thế giới bình quân tính đến 25/8 tăng 7,22% (đạt 4.377,25 USD/ounce). Chỉ số giá USD giảm 0,38% so với tháng 7/2026 đồng hành cùng với đà suy yếu của đồng USD trên thị trường quốc tế (chỉ số USD bình quân đạt 99,65 điểm, giảm 1,17 điểm).
Sức mua chậm kéo giảm nhóm thực phẩm
Ở chiều ngược lại, báo cáo từ Cục Thống kê chỉ ra nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống là nhóm duy nhất giảm giá trong tháng Tám với mức giảm 0,03%, góp phần làm CPI chung giảm 0,01 điểm phần trăm.
Phân tích sâu hơn, bà Oanh cho hay chỉ số giá lương thực giảm 0,04%, chịu tác động từ việc giá gạo trong nước giảm 0,17% (gạo tẻ ngon giảm 0,41%, gạo nếp giảm 0,3%, gạo tẻ thường giảm 0,09%). Diễn biến này phù hợp với xu hướng thị trường xuất khẩu khi nguồn cung thế giới dồi dào và nhu cầu nhập khẩu ở một số thị trường lớn chậm lại. Theo đó, giá các mặt hàng chế biến từ gạo trên thị trường (như bún, bánh phở, bánh đa) đã giảm.
Trong tháng, giá gạo tẻ thường khảo sát dao động từ 14.700-16.800 đồng/kg, gạo Bắc Hương từ 20.300-21.900 đồng/kg, gạo Nàng Thơm chợ Đào từ 21.900-23.700 đồng/kg và gạo nếp từ 26.600-38.500 đồng/kg. Mặc dù vậy, một số mặt hàng lương thực khác vẫn tăng giá, như khoai (tăng 1,08%), ngô (tăng 0,63%), bánh mì (tăng 0,52%).
Cùng với đó, nhóm thực phẩm giảm 0,05% so với tháng trước, chủ yếu xuất phát từ việc giá thịt lợn giảm 0,7%. Sức mua trên thị trường ghi nhận sự chững lại do nhu cầu tiêu dùng giảm trong tháng Vu Lan (tháng Bảy Âm lịch), kết hợp với việc các bếp ăn bán trú trường học chưa hoạt động trở lại.
Bình quân đến ngày 25/8, giá lợn hơi dao động từ 57.000-60.000 đồng/kg, kéo theo giá mỡ động vật giảm 0,37%, nội tạng giảm 0,25%, thịt gia súc đông lạnh giảm 0,17%. Giá thịt gia cầm giảm 0,31% (thịt gà giảm 0,26%) và thủy sản tươi sống giảm 0,15% do nguồn cung dồi dào vượt nhu cầu tiêu thụ.
Tuy nhiên, nhóm thực phẩm vẫn ghi nhận một sản phẩm tăng giá cục bộ. Trong đó, giá quả tươi và chế biến tăng 0,18% do nhu cầu dịp Vu Lan và một số loại quả cuối vụ. Đáng chú ý, giá trứng các loại tăng 2,09% do nhu cầu thu mua nguyên liệu làm bánh Trung thu tăng cao, cộng hưởng với chi phí thức ăn chăn nuôi ở mức cao và sản lượng giảm khi gia cầm bước vào giai đoạn tái đàn. Nhóm rau tươi, khô và chế biến tăng nhẹ 0,1% do giá rau trái vụ tăng. Dịch vụ ăn uống ngoài gia đình nhích tăng 0,01% nhờ nhu cầu tiêu dùng dịp cuối hè.
Với những diễn biến trên, lạm phát cơ bản tháng Tám đã tăng 0,11% so với tháng Bảy và tăng 4,55% so với cùng kỳ năm trước. Bình quân 8 tháng, lạm phát cơ bản đã tăng 4,24% so với cùng kỳ.
Bà Nguyễn Thu Oanh nhấn mạnh: "Mức tăng lạm phát cơ bản bình quân 8 tháng ở mức 4,24% hiện thấp hơn mức tăng 4,45% của CPI bình quân chung. Sự biến động tăng mạnh của CPI chung chủ yếu xuất phát từ yếu tố giá xăng dầu, giá gas và các mặt hàng thực phẩm. Trong khi đó, các mặt hàng này đều đã được loại trừ khỏi danh mục tính toán lạm phát cơ bản."
Xét theo chu kỳ 8 tháng, CPI so với tháng trước ghi nhận chuỗi tăng từ tháng Một đến tháng 5, hạ nhiệt trong tháng Sáu và Bảy, trước khi tăng trở lại vào tháng Tám với mức tăng bình quân 0,44%/tháng. So với cùng kỳ năm 2025, CPI 8 tháng năm nay tăng cao hơn mức tăng 3,25% của 8 tháng năm 2025, chịu tác động lớn từ nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt, vật liệu xây dựng (tăng 6,71%, làm CPI chung tăng 1,52 điểm phần trăm), nhóm giao thông (tăng 5,38%, đóng góp 0,54 điểm phần trăm) và nhóm hàng ăn, dịch vụ ăn uống (tăng 4,76%, đóng góp 1,7 điểm phần trăm). So với thời điểm tháng 12/2025, cả 11 nhóm hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng đều ghi nhận mức tăng giá, tiếp tục phản ánh áp lực gia tăng lên mặt bằng giá tiêu dùng trong nước./.
Lạm phát tại Mỹ tiếp tục hạ nhiệt trong tháng 7/2026
Cơ quan Thống kê Lao động thuộc Bộ Lao động Mỹ ngày 12/8 cho biết Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng nhẹ 0,1% trong tháng trước, sau khi giảm 0,4% trong tháng 6 - tháng giảm đầu tiên trong 6 năm.
