Dự án tuyến đường sắt nhẹ (LRT) tại Phú Quốc (tỉnh An Giang) đặt mục tiêu hoàn thành chạy thử vào tháng 7/2027 và khai thác thương mại vào tháng 11/2027. Hiện nay, các đơn vị thi công đang tăng tốc lắp đặt hệ thống ray.
“Căng sức” chạy đua tiến độ
Chỉ sau chưa đầy 2 tuần kể từ ngày những lô thiết bị đầu tiên cập cảng, gần 1km ray khổ tiêu chuẩn 1.435mm đã được rải xuống nền đường, chuẩn bị cho việc cố định và lắp đặt hoàn thiện, từng bước hiện thực hóa mục tiêu kết nối Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc với Trung tâm Hội nghị và Triển lãm APEC.
Từng thanh ray dài 25m, nặng khoảng 1,5 tấn lần lượt được đưa vào vị trí, ghép nối thành những đoạn ray đầu tiên của tuyến LRT. Khi toàn bộ 2.850 thanh được lắp đặt, hơn 4.200 tấn thép sẽ trải dài trên công trường, từng bước định hình một “dải lụa thép” chạy dọc Nam đảo.
Theo ông Nguyễn Tất Đạt, Chỉ huy trưởng gói thầu cung cấp và lắp đặt đường ray (XL-03), một trong những ưu điểm nổi bật của ray rãnh 60R2 có mặt cắt lớn, khả năng chịu tải và độ ổn định cao và nâng cao sự êm ái khi tàu vận hành. Sau khi hoàn thiện, phần mặt bằng giữa và xung quanh ray có thể được xử lý đồng mức, kết hợp phủ cỏ tại những khu vực phù hợp, giúp tuyến đường sắt trở nên hài hòa với mỹ quan đô thị.
“Công trình được thiết kế theo các tiêu chuẩn quốc tế hiện đại. Đây cũng là cơ sở để hệ thống đáp ứng nhu cầu khai thác lâu dài sau khi hoàn thành nhiệm vụ phục vụ APEC 2027,” ông Nguyễn Tất Đạt nhấn mạnh.
Ông Trần Anh Tuấn, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Đường sắt quốc gia Việt Nam (VNR), đại diện liên danh nhà thầu cung cấp và thi công lắp đặt hệ thống ray cho biết tại Trung Quốc, một trong những quốc gia sở hữu mạng lưới đường sắt đô thị lớn nhất thế giới, các dự án có quy mô tương tự thường cần khoảng 3 năm để thi công, thậm chí có thể kéo dài tới 5 năm nếu bao gồm các hạng mục đi ngầm.
Theo kế hoạch, đến tháng 2/2027, toàn bộ phần ray trên nền đường, cầu và hầm phải hoàn tất. Như vậy, nếu tính từ thời điểm chính thức lắp ray vào cuối tháng 8/2026, việc lắp đặt ray sẽ chỉ diễn ra trong vỏn vẹn 6 tháng.
Ông Tuấn cũng đánh giá việc hoàn thành 17,59km đường đôi, tương đương khối lượng gần 36 km đường sắt đô thị, trong khoảng 6 tháng là một tốc độ “ấn tượng”. Thậm chí, nếu quá trình vận chuyển hệ thống ray từ đối tác cung cấp không bị ảnh hưởng bởi thời tiết, dự án còn có thể rút ngắn tiến độ hơn.
“VNR đã từng thi công rất nhiều công trình, nhưng đây là dự án chưa từng có tiền lệ nên đơn vị đã huy động gần 200 kỹ sư, công nhân, chia thành nhiều mũi thi công. Việc xây dựng tuyến đường sắt đô thị số 1 trên địa hình vô cùng khó khăn, thời tiết bất lợi, cùng với công nghệ tàu điện đô thị lần đầu tiên áp dụng tại Việt Nam thực sự là một nỗ lực phi thường. Chúng tôi xác định đây không chỉ là trách nhiệm mà còn là niềm vinh dự rất lớn. Để hoàn thành, toàn hệ thống phải nỗ lực đến 200%,” ông Tuấn khẳng định.
Với hơn 36 năm gắn bó với ngành đường sắt và là người thợ giàu kinh nghiệm, ông Lê Quý Công, công nhân lắp ray chia sẻ tuyến LRT Phú Quốc sử dụng khổ ray tiêu chuẩn 1.435 mm và ray rãnh 60R2, đây đều là các tiêu chuẩn quốc tế đã và đang được áp dụng tại đường sắt đô thị Việt Nam.
“Trước khi triển khai, công nhân đều được hướng dẫn kỹ về quy trình, biện pháp thi công và những yêu cầu kỹ thuật riêng của loại ray này. Công việc tuy khó khăn nhưng đồng thời cũng là cơ hội để công nhân lành nghề phát huy nền tảng tích lũy suốt hàng chục năm qua,” ông Công nói.
Biểu tượng giao thông nâng tầm đảo Ngọc
Theo quy mô đầu tư xây dựng, tổng số đoàn tàu sẽ được đưa vào vận hành có thể lên đến 14 đoàn tàu cùng một lúc. Trong giai đoạn 1, tỉnh An Giang và Sun Group dự kiến đưa vào vận hành từ 6-10 đoàn tàu, mỗi đoàn tàu có 3 toa, vận hành bằng năng lượng sạch. Toàn tuyến có khả năng vận chuyển tối đa khoảng 4.500 hành khách mỗi giờ trong tương lai.
“Công nghệ và thiết kế được xác định là điểm nhấn quan trọng để nâng tầm trải nghiệm. Từ vật liệu chống ăn mòn, không gian để hành lý, những ô cửa sổ, đến từng đường nét thiết kế đều được ‘may đo’ cho Phú Quốc. Khi bước lên tàu là hành khách đã bắt đầu hành trình du lịch của mình”, đại diện Sun Group chia sẻ.
Trên chiều dài gần 18 km, tuyến LRT được quy hoạch với 6 nhà ga, gồm 5 ga trên mặt đất và 1 ga ngầm tại Trung tâm Hội nghị và Triển lãm APEC. Mỗi nhà ga được kiến tạo như một “điểm chạm” kể câu chuyện về văn hóa một vùng đất: từ nét mộc mạc của núi rừng Tây Bắc, vẻ thanh lịch của phố cổ Hà Nội, dấu ấn cung đình Huế, âm hưởng đại ngàn Tây Nguyên, nhịp sống năng động của Sài Gòn đến ga Đảo Ngọc - nơi kết nối trực tiếp Trung tâm Hội nghị và Triển lãm APEC, lấy cảm hứng từ nghề làm nước mắm truyền thống và khát vọng vươn mình của Phú Quốc.
Khi hoàn thành, tuyến LRT sẽ rút ngắn thời gian di chuyển từ Cảng Hàng không quốc tế Phú Quốc tới Trung tâm Hội nghị và Triển lãm APEC cùng các khu nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí tại Nam đảo xuống còn khoảng 20 phút./.
Dự án đường sắt nhẹ LRT Phú Quốc được đầu tư theo hình thức BOT với tổng mức đầu tư gần 9.000 tỷ đồng. Khởi công ngày 19/12/2025, sau hơn 9 tháng thi công, tuyến LRT đã bước vào giai đoạn lắp đặt đường ray.
Giữa tháng 8/2026, Tập đoàn Sun Group đã ký kết Hợp đồng tư vấn vận hành, đào tạo và chạy thử tuyến tàu điện LRT với Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Đường sắt đô thị số 1 Thành phố Hồ Chí Minh (HURC) - đơn vị khai thác tuyến Metro số 1 Bến Thành-Suối Tiên, xác lập quan hệ hợp tác giữa hai bên trong vận hành và bảo trì tuyến đường sắt nhẹ đầu tiên của Việt Nam tại Phú Quốc.