Từ ngày 22-24/11, tại xã Tân Trịnh, tỉnh Tuyên Quang, Lễ hội Nhảy lửa của người Pà Thẻn ở Tuyên Quang lần thứ 2 năm 2026 được tổ chức với quy mô cấp tỉnh.
Hoạt động được tổ chức nhằm hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) đồng thời tôn vinh những giá trị đặc sắc; bảo tồn, phát huy hiệu quả giá trị Di sản Văn hóa Phi vật thể cấp Quốc gia Lễ hội Nhảy lửa của người Pà Thẻn, thu hút đông đảo du khách đến tham quan, trải nghiệm khám phá tại Tuyên Quang nói chung, xã Tân Trịnh nói riêng; góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh.
Lễ hội cũng tạo điều kiện cho đồng bào dân tộc Pà Thẻn ở các địa phương trên địa bàn tỉnh được gặp gỡ, trao đổi, giao lưu văn hóa, đồng thời khuyến khích nhân dân các dân tộc trên địa bàn, đồng bào dân tộc Pà Thẻn chủ động trong công tác giữ gìn, bảo tồn và phát triển các giá trị văn hóa truyền thống nói chung và văn hóa truyền thống dân tộc Pà Thẻn nói riêng.
Trong khuôn khổ Lễ hội diễn ra nhiều hoạt động văn hóa, thể thao và trải nghiệm hấp dẫn như: trưng bày, giới thiệu sản phẩm văn hóa, du lịch, ẩm thực, nông sản OCOP; giao lưu văn hóa và trình diễn trang phục dân tộc Pà Thẻn; giao lưu thể thao, trò chơi dân gian; Hội nghị gặp mặt, giao lưu, trao đổi kinh nghiệm về bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Pà Thẻn.
Điểm nhấn của Lễ hội là chương trình khai mạc và nghi lễ nhảy lửa, diễn ra từ 20 giờ 10 phút ngày 24/11 tại xã Tân Trịnh, cùng với chương trình nghệ thuật, nghi lễ kéo chày và nghi lễ nhảy lửa truyền thống của người Pà Thẻn.
Dân tộc Pà Thẻn (còn có tên gọi là Pà Hưng) là dân tộc có tiếng nói thuộc nhóm ngôn ngữ Mông-Dao, đây là dân tộc có số dân ít.
Lễ hội Nhảy lửa (Pò dính) mang ý nghĩa thiêng liêng và huyền bí của người Pà Thẻn. Lễ hội Nhảy lửa của người Pà Thẻn thường diễn ra vào lúc nông nhàn, khi mọi công việc đồng áng đã xong, bắt đầu từ 16/10 âm lịch năm trước đến 15/1 âm lịch năm sau.
Trong đời sống tinh thần của người Pà Thẻn luôn có quan niệm xung quanh họ có các vị thần che chở, đùm bọc, giúp đỡ họ vượt qua nguy hiểm, hoạn nạn để tồn tại và mưu sinh. Vị thần tối cao nhất là thần lửa và ngọn lửa mang lại sự may mắn cho họ, vì vậy khi Lễ hội Nhảy lửa diễn ra thì tất cả mọi người trong làng đều có mặt để hò reo cổ vũ.
Nhảy lửa là nghi lễ để đón thần thánh xuống trần gian cùng vui với dân làng, có ý nghĩa tượng trưng cho việc các vị thần xuống trần gian tắm nước và phù hộ cho dân làng thêm sức khỏe, mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt.
Trong tiếng hò reo của mọi người, những chàng trai Pà Thẻn vẫy vùng trong ánh lửa hồng rực, than hồng cháy rực phủ kín thân thể họ. Khi một người nhảy xong lao từ trong đống than hồng ra, lại có một người khác vào tiếp nối, cũng có khi hai, ba người cùng vào nhảy lửa một lúc. Họ dùng cả tay và chân trần để phá đống than đỏ rực cho tới khi tàn lửa. Khi nhảy lửa, đôi mắt họ nhắm nghiền, dường như có một thế lực siêu nhiên nào đó dẫn dắt khiến họ hoàn toàn không cảm thấy sức nóng của lửa, làn da không bị bỏng, cơ thể không đau đớn.
Theo phong tục truyền thống của người Pà Thẻn, việc nhảy lửa nhằm truyền dạy cho con cháu đời sau cách để xua đi nỗi sợ hãi, yếu đuối, kết hợp với các bài cúng, bài chú xin sức mạnh từ thần linh, giúp cho những người Pà Thẻn thêm can đảm, mạnh mẽ.
Lễ hội nhảy lửa của người Pà Thẻn có lịch sử lâu đời, được truyền lại qua nhiều thế hệ; thể hiện những yếu tố văn hóa, tín ngưỡng nguyên thủy sơ khai, niềm tin vào thế giới thần linh và những thế lực siêu nhiên. Mang màu sắc tâm linh và huyền bí, Lễ hội Nhảy lửa truyền thống của dân tộc Pà Thẻn là minh chứng cho sức mạnh, cho quá trình lao động, chế ngự thiên nhiên để sinh tồn và phát triển của con người.
Với những giá trị văn hóa đặc sắc, Lễ hội Nhảy lửa của người Pà Thẻn được ghi danh là Di sản Văn hóa Phi vật thể Quốc gia./.
Lễ nhảy lửa thiêng liêng huyền bí của của người Pà Thẻn ở Tuyên Quang
Lễ hội Nhảy lửa của người Pà Thẻn ở Tuyên Quang tái hiện không gian tâm linh huyền bí, nơi con người giao hòa với thần linh, gửi gắm khát vọng bình an, sức mạnh và sự che chở thiêng liêng.