Với việc giành được 308 ghế trên tổng số 480 ghế trong cuộc bầu cử Hạ viện đượctổ chức ngày 30/8, Đảng Dân chủ Nhật Bản (DPJ) đã giành chiến thắng vang dộitrước đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền và tạo ra một sự thay đổi mang tínhlịch sử trên chính trường Nhật Bản. DPJ từ vị thế của đảng đối lập đã vươn lêntrở thành đảng chiếm đa số trong Hạ viện.
Ngay sau khi biết tin giành chiến thắng chính thức, Chủ tịch DPJ YukioHatoyamabày đã bày tỏ sự biết ơn đối với các cử tri vì “đã dũng cảm lựa chọn sựthay đổi” cho nước Nhật.
Ông này nhận xét rằng kết quả cuộc bầu cử phản ánh sự thất vọng lớn đối vớiđảng cầm quyền. Do đó, tình cảm của cử tri đã trở thành sự trông đợi và DPJ.Đồng thời, ông cũng khẳng định DPJ có kế hoạch sẽ tiến hành thảo luận với đảngviệc sẽ thành lập chính quyền liên minh với Đảng Dân chủ Xã hội (SDP) và ĐảngQuốc dân Mới (PNP).
Khi đánh giá về kết quả cuộc bầu cử lần này, dư luận cho rằng một phần thắnglợi của DPJ chính là nhờ sự “đóng góp” từ các chính sách sai lầm LDP khiến cáccử tri Nhật Bản buộc phải tìm kiếm một sự thay đổi. Tuy nhiên, khi nắm chínhquyền liệu DPJ có thể giải quyết được được nỗi lo của các cử tri và thực hiệnđược các chính sách trong cương lĩnh tranh cử hay không vẫn còn là một vấn đề bỏngỏ.
Trước đây, cựu Thủ tướng Koizumi đã đưa ra chính sách mang tính chủ nghĩanguyên lý thị trường, làm cho sự chênh lệch trong xã hội ngày càng rõ, phá vỡ hệthống chăm sóc y tế, điều dưỡng và làm các địa phương trở nên chán nản.
Các thủtướng sau đó là Shinzo Abe, Yasuo Fukuda và Taro Aso đều cải cách nửa chừng cácchính sách còn dang dở đó. Thậm chí, đương kim Thủ tướng Aso còn nhiều lần cócác hành động và phát ngôn gây bất lợi cho vị thế thủ tướng của ông.
Tận dụng thời cơ LDP mất tín nhiệm, DPJ liên tục đưa ra các chỉ trích nhắmvào chính sách của LDP và đưa với các cử tri, DPJ đã đưa ra các chính sách “hấpdẫn” như chính sách hỗ trợ tài chính như tăng tiền trợ cấp cho trẻ em và miễnthu phí đường cao tốc và các loại thuế xăng dầu, đồng thời đưa ra khẩu hiệu"thay đổi chính quyền” nên đã giành được sự ủng hộ của rất nhiều cử tri.
Tuy tâm lý chung của các cử tri đều thấy không yên tâm về khả năng điều hànhđất nước của một đảng còn non trẻ và thiếu kinh nghiệm lãnh đạo như DPJ nhưng đasố họ đều có chung một mong muốn thử thay đổi chính quyền một lần với hi vọngtình hình đất nước sẽ có chuyển biến tốt hơn so với thời LDP cầm quyền.
Vấn đề lớn nhất đối với DPJ khi cầm quyền là lãnh đạo Nhật Bản vực dậy nềnkinh tế đang trong cơn suy thoái trầm trọng, giảm tỷ lệ thất nghiệp tăng cao.Đồng thời, DPJ phải xây dựng các chính sách làm giảm khoảng cách giàu nghèotrong xã hội.
Trong các chính sách về đối ngoại và an ninh, Nhật Bản sẽ phải tiếp tục thựchiện các cam kết với cộng đồng quốc tế và phải dựa vào mối quan hệ đồng minh vớiMỹ. Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng chính quyền mới sẽ gặp nhiều do sự khácbiệt giữa DPJ và SDP cung như với PNP về các chính sách đối ngoại và an ninh nhưviệc tiếp tục cho phép Lực lượng Phòng vệ tham gia các sứ mệnh hòa bình của thếgiới là khá lớn.
Trong một động thái cùng ngày, phát biểu trong cuộc họp báo trên truyền hìnhsau khi kết quả chính thức được công bố, đương kim Thủ tướng Aso đã thừa nhậnthất bại và truyên bố sẽ từ chức chủ tịch LDP để chịu trách nhiệm cho sự thấtbại này. Ông cũng cho biết LDP sẽ phải bắt đầu lại từ thất bại này và sẽ thamgia mọi nỗ lực xây dựng đảng LDP vững mạnh với tư cách đảng viên LDP.
Đồng thời, các quan chức cao cấp của LDP như Tổng Thư ký Hiroyuki Hosoda cũngđã tuyên bố ý định từ chức để chịu trách nhiệm cùng Thủ tướng Aso. Với thất bạilần này, LDP đã đánh mất vị thế của đảng đa số trong Hạ viện, đồng thời đánh mấtsự ủng hộ từ trước tới nay của đa số của cử tri và giới doanh nghiệp
LDP từ nay sẽ phải chấp nhận vị thế của một đảng đối lập.
Đây là một thực tế cay đắng vì kể từ năm 1955 cho tới nay, chỉ có một lầntrong thời gian ngắn LDP đánh mất chính quyền vào tay đảng khác. Lần này, để sớmkhôi phục vị thế, LDP sẽ phải nhanh chóng tổ chức cuộc họp nhằm bầu ra vị tríchủ tịch đảng mới thay thế ông Aso, đồng thời thực hiện một cuộc cải cách triệtđể hầu hết các mặt như cơ cấu đảng, đưa ra các chính sách có sức thuyết phụcthay đổi thể chế bầu cử và khôi phục lòng tin của các cử tri để hướng tới cuộcbầu cử Hạ viện vào mùa hè năm 2010./.
Ngay sau khi biết tin giành chiến thắng chính thức, Chủ tịch DPJ YukioHatoyamabày đã bày tỏ sự biết ơn đối với các cử tri vì “đã dũng cảm lựa chọn sựthay đổi” cho nước Nhật.
Ông này nhận xét rằng kết quả cuộc bầu cử phản ánh sự thất vọng lớn đối vớiđảng cầm quyền. Do đó, tình cảm của cử tri đã trở thành sự trông đợi và DPJ.Đồng thời, ông cũng khẳng định DPJ có kế hoạch sẽ tiến hành thảo luận với đảngviệc sẽ thành lập chính quyền liên minh với Đảng Dân chủ Xã hội (SDP) và ĐảngQuốc dân Mới (PNP).
Khi đánh giá về kết quả cuộc bầu cử lần này, dư luận cho rằng một phần thắnglợi của DPJ chính là nhờ sự “đóng góp” từ các chính sách sai lầm LDP khiến cáccử tri Nhật Bản buộc phải tìm kiếm một sự thay đổi. Tuy nhiên, khi nắm chínhquyền liệu DPJ có thể giải quyết được được nỗi lo của các cử tri và thực hiệnđược các chính sách trong cương lĩnh tranh cử hay không vẫn còn là một vấn đề bỏngỏ.
Trước đây, cựu Thủ tướng Koizumi đã đưa ra chính sách mang tính chủ nghĩanguyên lý thị trường, làm cho sự chênh lệch trong xã hội ngày càng rõ, phá vỡ hệthống chăm sóc y tế, điều dưỡng và làm các địa phương trở nên chán nản.
Các thủtướng sau đó là Shinzo Abe, Yasuo Fukuda và Taro Aso đều cải cách nửa chừng cácchính sách còn dang dở đó. Thậm chí, đương kim Thủ tướng Aso còn nhiều lần cócác hành động và phát ngôn gây bất lợi cho vị thế thủ tướng của ông.
Tận dụng thời cơ LDP mất tín nhiệm, DPJ liên tục đưa ra các chỉ trích nhắmvào chính sách của LDP và đưa với các cử tri, DPJ đã đưa ra các chính sách “hấpdẫn” như chính sách hỗ trợ tài chính như tăng tiền trợ cấp cho trẻ em và miễnthu phí đường cao tốc và các loại thuế xăng dầu, đồng thời đưa ra khẩu hiệu"thay đổi chính quyền” nên đã giành được sự ủng hộ của rất nhiều cử tri.
Tuy tâm lý chung của các cử tri đều thấy không yên tâm về khả năng điều hànhđất nước của một đảng còn non trẻ và thiếu kinh nghiệm lãnh đạo như DPJ nhưng đasố họ đều có chung một mong muốn thử thay đổi chính quyền một lần với hi vọngtình hình đất nước sẽ có chuyển biến tốt hơn so với thời LDP cầm quyền.
Vấn đề lớn nhất đối với DPJ khi cầm quyền là lãnh đạo Nhật Bản vực dậy nềnkinh tế đang trong cơn suy thoái trầm trọng, giảm tỷ lệ thất nghiệp tăng cao.Đồng thời, DPJ phải xây dựng các chính sách làm giảm khoảng cách giàu nghèotrong xã hội.
Trong các chính sách về đối ngoại và an ninh, Nhật Bản sẽ phải tiếp tục thựchiện các cam kết với cộng đồng quốc tế và phải dựa vào mối quan hệ đồng minh vớiMỹ. Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng chính quyền mới sẽ gặp nhiều do sự khácbiệt giữa DPJ và SDP cung như với PNP về các chính sách đối ngoại và an ninh nhưviệc tiếp tục cho phép Lực lượng Phòng vệ tham gia các sứ mệnh hòa bình của thếgiới là khá lớn.
Trong một động thái cùng ngày, phát biểu trong cuộc họp báo trên truyền hìnhsau khi kết quả chính thức được công bố, đương kim Thủ tướng Aso đã thừa nhậnthất bại và truyên bố sẽ từ chức chủ tịch LDP để chịu trách nhiệm cho sự thấtbại này. Ông cũng cho biết LDP sẽ phải bắt đầu lại từ thất bại này và sẽ thamgia mọi nỗ lực xây dựng đảng LDP vững mạnh với tư cách đảng viên LDP.
Đồng thời, các quan chức cao cấp của LDP như Tổng Thư ký Hiroyuki Hosoda cũngđã tuyên bố ý định từ chức để chịu trách nhiệm cùng Thủ tướng Aso. Với thất bạilần này, LDP đã đánh mất vị thế của đảng đa số trong Hạ viện, đồng thời đánh mấtsự ủng hộ từ trước tới nay của đa số của cử tri và giới doanh nghiệp
LDP từ nay sẽ phải chấp nhận vị thế của một đảng đối lập.
Đây là một thực tế cay đắng vì kể từ năm 1955 cho tới nay, chỉ có một lầntrong thời gian ngắn LDP đánh mất chính quyền vào tay đảng khác. Lần này, để sớmkhôi phục vị thế, LDP sẽ phải nhanh chóng tổ chức cuộc họp nhằm bầu ra vị tríchủ tịch đảng mới thay thế ông Aso, đồng thời thực hiện một cuộc cải cách triệtđể hầu hết các mặt như cơ cấu đảng, đưa ra các chính sách có sức thuyết phụcthay đổi thể chế bầu cử và khôi phục lòng tin của các cử tri để hướng tới cuộcbầu cử Hạ viện vào mùa hè năm 2010./.
Hồng Hà/Tokyo (Vietnam+)
