Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng Chín đã tăng 0,32% so với tháng Tám, theo đó tăng 1,98% so với cùng kỳ và tăng 2,2% so với tháng 12/2018; riêng trong quý 3, CPI tăng 2,23% so với cùng kỳ.

Như vậy, CPI bình quân 9 tháng qua đã tăng 2,5% so với cùng kỳ năm trước, đây là mức tăng bình quân thấp nhất trong 3 năm gần đây. Nội dung trên được Tổng cục Thống kê thông tin vào ngày 28/9, tại Hà Nội.

[GDP chín tháng tăng 6,98%, mức cao nhất trong 9 năm qua]

Đánh giá chung, bà Đỗ Thị Ngọc, Vụ trưởng Vụ Thống kê giá chỉ ra một số nguyên nhân làm tăng CPI trong tháng là do việc điều chỉnh tăng giá dịch vụ giáo dục nhằm tiệm cận với giá thị trường, ảnh hưởng của dịch tả lợn châu Phi và thời tiết mưa lũ kéo dài ở một số địa phương.

“Tuy nhiên, việc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam kiên định chính sách tiền tệ linh hoạt đã giúp giữ vững mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô,” bà Ngọc nói.

Giá nhóm thực phẩm tăng do giảm cung từ nguồn thịt lợn

Theo báo cáo, 8/11 nhóm hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng chính đã tăng giá so với tháng trước, trong đó nhóm giáo dục tăng cao nhất 3,15%, nhóm đồ uống và thuốc lá tăng 0,06% là mức thấp nhất. Tuy nhiên, chỉ số giá tại nhóm bưu chính viễn thông không đổi và nhóm giao thông giảm 1,24%, nhóm thuốc và dịch vụ y tế giảm 0,01%.

Bà Ngọc cho hay, trong tháng này, cả nước có 50 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thực hiện tăng học phí (năm học mới 2019 -2020) theo lộ trình của Nghị định số 86/2015/NĐ-CP ngày 02/10/2015 của Chính phủ. Điều này khiến chỉ số giá nhóm dịch vụ giáo dục tăng 3,53% và làm tăng CPI chung 0,18%.

Bên cạnh đó, dịch tả lợn Châu Phi đã bùng phát tại tất cả 63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Tính đến ngày 17/9, tổng số lợn bị tiêu hủy 5 triệu con với trọng lượng khoảng 290.391 tấn. Trên thị trường nguồn cung thịt lợn giảm khiến cho giá thịt lợn tăng 2,78% so với tháng trước đồng thời tác động đến CPI chung tăng 0,12%.

Ngoài ra, tình hình mưa bão và lũ quét diễn biến phức tạp cũng khiến nguồn cung thực phẩm tươi sống bị giảm, chỉ số giá của mặt hàng này đã tăng lên 0,49% và giá rau tươi tăng 1,16% do ảnh hưởng của thời tiết mưa nhiều làm ngập úng, giảm sản lượng thu hoạch.

Giá vàng tăng mạnh 3,25%

Ngày 19/9, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) đã quyết định giảm lãi suất cơ bản 0,25%, hiện ở mức 1,75% - 2,0%, đây là lần thứ hai trong năm FED hạ lãi suất đồng USD (lần trước vào ngày 31/7) đồng thời để ngỏ khả năng thực hiện ít nhất một đợt giảm lãi suất 0,25% từ nay đến cuối năm 2019.

Tuy nhiên,  bà Ngọc cho biết, với phương thức điều hành tỷ giá theo cơ chế tỷ giá trung tâm của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam với tám đồng tiền chủ chốt, cùng với nguồn cung ngoại hối dồi dào đã hỗ trợ cho tỷ giá USD/VNĐ không biến động mạnh. Cụ thể trên thị trường tự do, tỷ giá đã giảm 0,11% so với tháng trước và dao động quanh mức 23.262 VND/USD.

Trong tháng, giá vàng thế giới tăng mạnh do cuộc chiến thương mại và Trung Quốc leo thang, căng thẳng địa chính trị ở khu vực Trung Đông. Theo đó, bình quân giá vàng thế giới đến ngày 24/9 đã tăng 0,49% so với tháng 8/2019, kéo theo giá vàng trong nước tăng bình quân 3,25% so với tháng trước và giữa Mỹ dao động quanh mức 4,23 triệu đồng/chỉ vàng SJC.

Như vậy, lạm phát cơ bản (CPI sau khi loại trừ lương thực, thực phẩm tươi sống, năng lượng và mặt hàng do Nhà nước quản lý bao gồm dịch vụ y tế và dịch vụ giáo dục) tháng này đã tăng 0,16% so với tháng Tám và tăng 1,96% so với cùng kỳ, 9 tháng trong năm tăng 1,91% so cùng kỳ.

“Bình quân 9 tháng, lạm phát chung có mức tăng cao hơn lạm phát cơ bản, điều này phản ánh biến động giá chủ yếu do việc tăng giá lương thực, thực phẩm, giá xăng dầu và yếu tố điều hành giá cả qua việc điều chỉnh tăng giá dịch vụ y tế và giáo dục gây nên. Mức tăng lạm phát cơ bản từ tháng Một đến tháng Chín so với cùng kỳ có biên độ dao động khá hẹp từ 1,82% đến 2,04%, cho thấy chính sách tiền tệ vẫn đang được điều hành ổn định,” bà Ngọc nhấn mạnh./.

Hạnh Nguyễn (Vietnam+)