Với 35,62/40 điểm, Hải Phòng dẫn đầu 34 tỉnh, thành phố trong Bộ chỉ số đánh giá kết quả thực hiện các Hiệp định thương mại tự do (FTA Index) năm 2025 và là địa phương duy nhất được xếp hạng “Rất tốt.”
Kết quả này cho thấy năng lực tổ chức thực thi và hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng các FTA của thành phố đang có những chuyển biến rõ nét.
Khoảng cách đáng chú ý
Chiều 18/8, Bộ Công Thương tổ chức Lễ công bố Bộ chỉ số đánh giá kết quả thực hiện các Hiệp định thương mại tự do của các địa phương - FTA Index năm 2025.
Theo kết quả được công bố, Hải Phòng đạt 35,62/40 điểm, đứng đầu 34 tỉnh, thành phố được đánh giá. Đáng chú ý, đây là địa phương duy nhất được xếp vào nhóm “Rất tốt.”
Trong khi đó, điểm FTA Index trung bình của cả nước chỉ đạt 21,66 điểm. Khoảng cách gần 14 điểm giữa Hải Phòng và mức trung bình cho thấy sự khác biệt khá rõ về hiệu quả thực thi FTA tại địa phương.
Điểm nổi bật trong kết quả FTA Index 2025 của Hải Phòng là thành phố dẫn đầu ở 2 trong 4 chỉ số thành phần.
Cụ thể, ở chỉ số về tiếp cận thông tin, Hải Phòng đạt 9,85 điểm, cao nhất cả nước.
Ở chỉ số về thực thi các quy định pháp lý theo FTA, Hải Phòng đạt 9,4 điểm, tiếp tục đứng đầu.
Hai kết quả này cho thấy một trong những điểm mạnh của Hải Phòng nằm ở khả năng đưa thông tin và các quy định liên quan đến FTA đến gần hơn với cộng đồng doanh nghiệp, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận và thực hiện các quy định pháp lý trong quá trình kinh doanh quốc tế.
Trong khi đó, ở hai chỉ số thành phần còn lại, các địa phương khác dẫn đầu. Lai Châu đứng đầu chỉ số hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng FTA với 7,59 điểm, còn Cà Mau dẫn đầu chỉ số về phát triển bền vững với 9,29 điểm.
Điều này cũng cho thấy FTA Index không phải một cuộc cạnh tranh chỉ dựa trên một yếu tố. Một địa phương muốn đạt thứ hạng cao phải đồng thời cải thiện nhiều mặt, từ cung cấp thông tin, hoàn thiện và tổ chức thực thi chính sách đến hỗ trợ doanh nghiệp và đáp ứng những yêu cầu ngày càng cao về phát triển bền vững.
FTA Index được Bộ Công Thương xây dựng như một công cụ định lượng, dựa trên khảo sát thực tế doanh nghiệp, nhằm đánh giá mức độ thực hiện và tận dụng các FTA tại địa phương.
Bộ chỉ số tập trung vào bốn khía cạnh chính gồm: mức độ tiếp cận thông tin về FTA của doanh nghiệp; tình hình tuân thủ các quy định pháp luật nội luật hóa từ cam kết FTA; hiệu quả các chương trình, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng FTA; và việc triển khai các cam kết phát triển bền vững tại địa phương. Đồng thời ghi nhận các khó khăn, vướng mắc mà doanh nghiệp đang gặp phải.
Tổng điểm của từng địa phương được tính dựa trên thang điểm 10 cho mỗi chỉ số thành phần, hợp thành tổng điểm tối đa là 40.
Như vậy, kết quả của Hải Phòng chính là thành quả trực tiếp từ việc thành phố Cảng áp dụng triệt để cách tiếp cận mới trong hội nhập kinh tế quốc tế, chuyển mạnh từ ban hành chính sách sang đo lường hiệu quả thực thi.
Từ thông tin FTA đến khả năng tận dụng cơ hội của doanh nghiệp
Việc Hải Phòng đạt điểm rất cao ở chỉ số tiếp cận thông tin có ý nghĩa đặc biệt đối với doanh nghiệp.
Các FTA mở ra cơ hội tiếp cận những thị trường rộng lớn với các ưu đãi về thuế quan, nhưng để biến ưu đãi trên giấy thành lợi ích thực tế, doanh nghiệp phải nắm được hàng loạt quy định liên quan đến thị trường, quy tắc xuất xứ, tiêu chuẩn kỹ thuật và các điều kiện để được hưởng ưu đãi.
Bởi vậy, thông tin chính xác, kịp thời và dễ tiếp cận là một trong những điều kiện đầu tiên để doanh nghiệp tận dụng FTA.
Ngay trong quá trình xây dựng FTA Index, Bộ Công Thương xác định một trong những mục tiêu quan trọng của bộ chỉ số là giúp các địa phương nhìn nhận những thuận lợi, khó khăn trong thực thi FTA, từ đó có giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng các hiệp định một cách bài bản và hiệu quả hơn.
Với Hải Phòng, lợi thế này càng có ý nghĩa khi thành phố có nền kinh tế gắn chặt với hoạt động sản xuất công nghiệp, cảng biển, logistics và thương mại quốc tế.
Hải Phòng từ lâu có vị trí đặc biệt trong mạng lưới giao thương của miền Bắc nhờ hệ thống cảng biển và kết nối với các tuyến vận tải quốc tế. Đây cũng là địa phương có nhiều doanh nghiệp tham gia sâu vào hoạt động xuất nhập khẩu và các chuỗi cung ứng.
Hệ thống cảng biển Hải Phòng, trọng tâm là khu bến cảng nước sâu Lạch Huyện, ngày càng được đầu tư hiện đại, có khả năng tiếp nhận tàu trọng tải lớn và kết nối trực tiếp với nhiều cảng biển quốc tế.
Cùng với mạng lưới cao tốc, Cảng hàng không quốc tế Cát Bi, đường thủy nội địa và tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng đang được chuẩn bị đầu tư, thành phố có điều kiện phát triển đồng bộ chuỗi giá trị cảng biển-công nghiệp-thương mại-logistics, phục vụ Hải Phòng và toàn vùng phía Bắc.
Kết quả xuất sắc top 5 FTA Index 2025 chính là thành quả trực tiếp từ việc thành phố Cảng áp dụng triệt để cách tiếp cận mới trong hội nhập kinh tế quốc tế, chuyển mạnh từ ban hành chính sách sang đo lường hiệu quả thực thi.
Hiện thực hóa cam kết đồng hành đó, các lực lượng nòng cốt trên địa bàn từ Sở Công Thương, Hải quan đến Ban Quản lý Khu kinh tế... đã chủ động rà soát từng điểm nghẽn, thường xuyên đối thoại và tháo gỡ vướng mắc cho cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư.
Đặc biệt, Chi cục Hải quan khu vực III đã liên tục đẩy mạnh cải cách và hiện đại hóa quy trình nghiệp vụ. Đáng chú ý, từ ngày 1/6/2026, đơn vị đã được Bộ Tài chính và Cục Hải quan lựa chọn là đầu mối đầu tiên trong toàn ngành triển khai thí điểm mô hình thông quan tập trung. Đây là dấu mốc quan trọng, thể hiện sự tin tưởng của lãnh đạo các cấp và cộng đồng doanh nghiệp đối với năng lực tổ chức thực hiện của đơn vị, đồng thời mở ra bước chuyển mới trong cải cách thủ tục hải quan.
Phát biểu tại Lễ công bố, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Hoàng Minh Cường nhấn mạnh việc nằm trong top 5 FTA Index 2025 đặt ra trách nhiệm để Hải Phòng tiếp tục đổi mới, nâng cao khả năng tận dụng FTA của doanh nghiệp.
Trong thời gian tới, thành phố Hải Phòng cam kết tập trung thực hiện bốn nhóm nhiệm vụ. Trong đó, thành phố coi FTA Index là công cụ quản trị và cải cách, không chạy theo thứ hạng đơn thuần; phân tích từng chỉ số thành phần, xây dựng kế hoạch cải thiện hằng năm với mục tiêu, trách nhiệm, tiến độ cụ thể; phấn đấu giữ vững nhóm dẫn đầu và hướng tới nhóm 3 địa phương có kết quả FTA Index cao nhất cả nước.
Nâng cao chất lượng thông tin và năng lực tận dụng FTA đúng ngành hàng, thị trường; chú trọng doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tiếp tục cải cách thủ tục, số hóa quy trình, cấp C/O điện tử theo mô hình “5 tại chỗ”; duy trì đối thoại và cảnh báo sớm về quy tắc xuất xứ, phòng vệ thương mại, tiêu chuẩn mới.
Thành phố hỗ trợ doanh nghiệp đa dạng hóa thị trường, sản phẩm và chuỗi cung ứng; đẩy mạnh xúc tiến thương mại, kết nối doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp FDI. Hải Phòng sẽ phát huy lợi thế cảng nước sâu Lạch Huyện, các khu kinh tế, khu công nghiệp, hệ thống logistics và Khu thương mại tự do thế hệ mới để nâng tỷ lệ nội địa hóa và giá trị gia tăng.
Cùng với đó, gắn thực thi FTA với chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và phát triển bền vững; đồng hành với doanh nghiệp đổi mới công nghệ, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải, phát triển kinh tế tuần hoàn, đáp ứng các tiêu chuẩn lao động và trách nhiệm xã hội; coi đây là lợi thế cạnh tranh mới của hàng hóa Hải Phòng.
Với sự chỉ đạo của Chính phủ, sự hỗ trợ của Bộ Công Thương và các bộ, ngành Trung ương, cùng tinh thần chủ động của cộng đồng doanh nghiệp, Hải Phòng tin tưởng FTA Index sẽ tiếp tục thúc đẩy cải cách, khơi thông nguồn lực và nâng cao chất lượng hội nhập kinh tế quốc tế.
Và với một thành phố có lợi thế về cảng biển, công nghiệp, logistics và kết nối quốc tế như Hải Phòng, việc nâng cao năng lực tận dụng FTA sẽ tiếp tục là một trong những yếu tố quan trọng để mở rộng thị trường, nâng cao sức cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng toàn cầu./.
FTA Index 2025: Địa phương nào dẫn đầu cả nước về thực thi FTA?
Hải Phòng là địa phương dẫn đầu cả nước về chỉ Bộ chỉ số đánh giá kết quả thực thi hiệp định thương mại tự do FTA Index năm 2025 và là địa phương duy nhất được đánh giá ở mức cao nhất là rất tốt.
