Nhằm ngăn chặn nguy cơ bùng phát một cuộc khủng hoảng tài chính mới tại châu Á, Mỹ không chỉ trực tiếp phối hợp cùng Nhật Bản can thiệp thị trường ngoại hối mà còn đang thúc đẩy Cục Dự trữ liên bang (Fed) mở rộng cơ chế hỗ trợ đồng USD cho Nhật Bản.
Theo nguồn tin từ Mỹ, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đang hối thúc Fed nâng hạn mức cho vay trong Chương trình Repo dành cho Cơ quan Tiền tệ và Tiền tệ Quốc tế (FIMA). Động thái này nhằm giúp Nhật Bản huy động nguồn vốn USD khổng lồ để can thiệp tỷ giá mà không cần bán tháo lượng lớn trái phiếu Chính phủ Mỹ.
Hiện tại, Nhật Bản đang nắm giữ khoảng 1.100 tỷ USD trái phiếu Chính phủ Mỹ. Nếu Nhật Bản buộc phải bán tháo số tài sản này để mua đồng nội tệ, thị trường tài chính Mỹ sẽ phải chịu áp lực cực lớn, đặc biệt trong bối cảnh lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm của Mỹ vừa chạm mốc cao nhất kể từ năm 2007.
Lý giải về chiến dịch giải cứu đồng yen, Bộ trưởng Bessent ngày 4/8 (giờ Mỹ) khẳng định Mỹ coi việc đồng tiền của Nhật Bản bị định giá quá thấp là một rủi ro nghiêm trọng đối với sự ổn định của châu Á.
Trả lời phỏng vấn mạng truyền hình CNBC, ông cảnh báo đồng yen suy yếu quá mức có thể kéo theo sự lao dốc của các đồng tiền khác trong khu vực. Nguyên nhân này rất giống với những gì đã châm ngòi cho cuộc khủng hoảng tài chính châu Á cuối thập niên 1990.
Đề cập đến sự biến động của đồng won (Hàn Quốc) và đồn đoán xung quanh việc đồng NDT (Trung Quốc) bị định giá thấp, ông Bessent nhấn mạnh việc giữ ổn định đồng yen là nhiệm vụ sống còn, xét trên quy mô của nền kinh tế Nhật Bản, dòng chảy thương mại và vai trò của Nhật Bản đối với thị trường tiết kiệm toàn cầu.
Trước đó, vào ngày 31/7, Mỹ và Nhật Bản đã tiến hành chiến dịch can thiệp chung trên thị trường New York để vực dậy đồng nội tệ Nhật Bản, sau khi tỷ giá rơi xuống mức thấp nhất trong 40 năm so với đồng USD.
Đây là lần đầu tiên hai nước phối hợp mua đồng yen kể từ đỉnh điểm của cuộc khủng hoảng tài chính năm 1998. Lần can thiệp chung gần nhất vào năm 2011 là chiến dịch bán đồng yen sau thảm họa động đất, sóng thần tại Nhật Bản.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ca ngợi hành động phối hợp lần này là "biểu tượng của tình hữu nghị," đồng thời khẳng định động thái này mang lại lợi ích tài chính cho nước Mỹ và nền kinh tế toàn cầu.
Về phía Nhật Bản, Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Satsuki Katayama cũng xác nhận nước này sẽ tận dụng chương trình FIMA của Fed để tài trợ cho các chiến dịch can thiệp và không ngần ngại tiếp tục phối hợp hành động cùng Washington.
Ông Bessent đánh giá cao việc Nhật Bản đã thoát khỏi tình trạng giảm phát kéo dài. Dù vậy, ông cũng lưu ý rằng kể từ khi Thủ tướng Sanae Takaichi nhậm chức vào tháng 10/2025, đồng yen liên tục chịu sức ép. Nguyên nhân là do giới đầu tư lo ngại về tình trạng thâm hụt tài khóa khi chính phủ của bà Takaichi tiếp tục theo đuổi các chính sách chi tiêu mở rộng dựa trên di sản "Abenomics" của cố Thủ tướng Shinzo Abe.
Về chính sách tiền tệ, Bộ trưởng Tài chính Mỹ từ chối bình luận về việc liệu Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BoJ) có nên tiếp tục tăng lãi suất hay không, song bày tỏ sự tin tưởng tuyệt đối vào năng lực điều hành của Thống đốc Kazuo Ueda.
Ông Bessent dự kiến sẽ có cuộc gặp trực tiếp với ông Ueda tại hội nghị Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc Ngân hàng trung ương Nhóm G20, diễn ra tại bang North Carolina (Mỹ) vào cuối tháng 8 tới./.
Điều gì chờ đợi đồng yen sau cái bắt tay giữa Mỹ-Nhật?
Với Tokyo, can thiệp ngoại hối không phải công cụ xa lạ, điều khiến lần can thiệp này khác biệt là sự tham gia của Washington sau khi hai bên đã dành nhiều tháng chuẩn bị cho một vấn đề vốn nhạy cảm.
