Tết Nguyên đán luôn giữ vị trí đặc biệt trong đời sống tinh thần của người Việt, là khoảnh khắc để hướng về cội nguồn và sum họp gia đình.
Tuy nhiên, cùng với sự chuyển động của xã hội hiện đại và lối sống nhanh của thế hệ trẻ, những quan niệm và cách thức đón Tết cũng đang thay đổi đáng kể.
Người trẻ không từ chối truyền thống, nhưng họ muốn một cái Tết phù hợp hơn với nhịp sống đương đại, giảm áp lực và tăng giá trị tinh thần. Những thay đổi họ mong muốn phần nào phản ánh nhu cầu được sống thoải mái, tự do nhưng vẫn giữ được bản sắc văn hóa.
Trước hết, điều người trẻ muốn thay đổi rõ rệt nhất là giảm bớt sự mệt mỏi trong khâu chuẩn bị Tết. Đối với nhiều gia đình, Tết đồng nghĩa với việc tổng vệ sinh nhà cửa, nấu nướng hàng loạt món ăn cầu kỳ và liên tục tiếp đón họ hàng. Những công việc này khiến phụ nữ, đặc biệt là mẹ và bà, phải gánh vác phần lớn trách nhiệm.
Người trẻ mong muốn Tết không còn là thời điểm của áp lực lao động mà là dịp để nghỉ ngơi thật sự. Bởi vậy, họ ủng hộ việc đơn giản hóa mâm cỗ, chia sẻ việc nhà giữa các thành viên, và ưu tiên những bữa cơm gọn nhẹ nhưng đầm ấm. Họ tin rằng ý nghĩa của Tết nằm ở sự quây quần, chứ không phải sự cầu kỳ mang tính hình thức.
Ngoài ra, một vấn đề khác mà người trẻ mong muốn thay đổi chính là việc xóa bỏ các áp lực xã hội vô hình thường len lỏi trong các cuộc gặp gỡ gia đình ngày Tết. Trong nhiều trường hợp, những câu hỏi tưởng chừng như quen thuộc và phổ biến về học vấn, thu nhập, tình trạng hôn nhân hay định hướng sự nghiệp lại trở thành nguồn gốc của sự căng thẳng đối với nhiều người trẻ tuổi. Điều này khiến Tết không còn là dịp mà họ mong chờ để về bên gia đình, thay vào đó lại trở thành nỗi ám ảnh hoặc áp lực tinh thần.
Một mong muốn phổ biến khác của người trẻ là sự linh hoạt trong việc về quê hay lựa chọn nơi đón Tết. Với những người đi học hoặc đi làm xa, việc chen chúc trong những chuyến xe cuối năm hay phải sắp xếp lịch trình “Tết nội-Tết ngoại” đôi khi trở thành gánh nặng lớn.
Người trẻ muốn có quyền chọn lựa: về quê sớm, về muộn, hoặc thậm chí đón Tết ở một địa điểm khác nếu cảm thấy phù hợp. Tinh thần của họ là “Tết ở đâu cũng được, quan trọng là bình an và hạnh phúc." Điều này cho thấy một quan điểm mới: Tết không bắt buộc phải tuân theo khuôn mẫu truyền thống, mà nên thích ứng với hoàn cảnh của mỗi gia đình.
Không dừng lại ở đó, nhiều bạn trẻ còn mong muốn Tết mang lại những trải nghiệm mới mẻ bên cạnh các phong tục quen thuộc. Họ thích du lịch vào dịp Tết, thử những hoạt động văn hóa-nghệ thuật hiện đại, hay thậm chí tự tạo ra những nghi lễ mới cho gia đình trẻ của mình. Điều này không nhằm thay thế truyền thống, mà nhằm làm phong phú thêm trải nghiệm Tết, giúp Tết trở nên sinh động và gắn bó hơn với thế hệ trẻ.
Ngoài ra, với sự phát triển của công nghệ, người trẻ cũng muốn ứng dụng nhiều tiện ích số trong dịp Tết: mua sắm online, lì xì qua ví điện tử, gửi lời chúc qua mạng xã hội hay video call. Những hình thức này giúp họ kết nối thuận tiện hơn mà không làm mất đi ý nghĩa của hành động chúc Tết hay tri ân.
Tuy vậy, điều quan trọng cần khẳng định là người trẻ không hề muốn loại bỏ truyền thống. Họ vẫn trân trọng giá trị sum vầy, vẫn gìn giữ những bữa cơm tất niên, vẫn chúc Tết ông bà và vẫn trang hoàng nhà cửa. Họ chỉ muốn chọn lọc những nét đẹp phù hợp và loại bỏ những điều gây áp lực, để Tết thật sự là dịp nghỉ ngơi, gắn kết và lan tỏa yêu thương.
Tóm lại, những thay đổi mà người trẻ mong muốn không làm Tết mất đi bản sắc; ngược lại, chúng giúp Tết trở nên mềm dẻo, nhân văn và bền vững hơn trong đời sống hiện đại. Một cái Tết đơn giản nhưng sâu sắc, nhẹ nhàng mà trọn nghĩa - đó chính là cách thế hệ trẻ đang góp phần gìn giữ Tết theo cách của riêng mình./.
Những kiêng kỵ ngày Tết đã trở nên "lỗi thời" trong cuộc sống hiện đại
Theo quan niệm truyền thống của người Việt, việc quét nhà trong ngày mùng 1 Tết sẽ quét hết tài lộc đi, còn việc hót rác cũng sẽ “đuổi” Thần Tài đi.
