Nhận lời mời của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Thủ tướng nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào Sonexay Siphandone thăm chính thức Việt Nam và tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN lần thứ ba từ ngày 7-9/6.
Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh quan hệ Việt Nam-Lào tiếp tục được củng cố và phát triển thực chất, hiệu quả trên tất cả các lĩnh vực.
Hai nước luôn dành sự coi trọng đặc biệt, ưu tiên cao nhất cho nhau trong chính sách đối ngoại của mình.
Chuyến thăm góp phần thúc đẩy quan hệ Việt Nam-Lào ngày càng gắn kết chiến lược hơn nữa trong thời gian tới.
Quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược Việt Nam-Lào
Việt Nam và Lào là hai nước láng giềng, có biên giới chung, cùng tựa lưng vào dãy Trường Sơn, cùng chung dòng Mekong.
Mối quan hệ truyền thống tốt đẹp, sự gắn bó thủy chung giữa nhân dân hai nước Việt Nam-Lào được Chủ tịch Hồ Chí Minh, Chủ tịch Kaysone Phomvihane và Chủ tịch Suphanouvong đặt nền móng, được các thế hệ lãnh đạo của hai Đảng, hai Nhà nước và nhân dân hai nước dày công vun đắp, đã trở thành tài sản vô giá của cả hai dân tộc và là quy luật phát triển chung của hai nước trên con đường phát triển đất nước phồn vinh, nhân dân ấm no, hạnh phúc.
Hai nước chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao vào ngày 5/9/1962. Kể từ đó đến nay, quan hệ hai nước luôn gắn bó bền chặt.
Ngày 18/7/1977, Việt Nam và Lào ký Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác, khẳng định tình đoàn kết đặc biệt trước sau như một, hợp tác, ủng hộ, giúp đỡ lẫn nhau trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của mỗi nước.
49 năm qua, Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác đã trở thành cơ sở chính trị, pháp lý quan trọng để không ngừng thắt chặt quan hệ giữa hai nước, phục vụ đắc lực cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của mỗi nước.
Hai nước nâng cấp quan hệ lên “hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện” vào tháng 2/2019. Đây là dấu mốc có ý nghĩa lịch sử quan trọng, tạo bước đột phá mới trong quan hệ hợp tác giữa hai nước. Từ đây, quan hệ hai nước Việt Nam-Lào ngày càng trở nên gắn bó keo sơn, đổi mới và phát triển.
Tiếp đó, trong chuyến thăm cấp Nhà nước tới Lào của Tổng Bí thư Tô Lâm, dự Lễ kỷ niệm 50 năm Quốc khánh Lào và đồng chủ trì Cuộc gặp cấp cao giữa hai đảng (ngày 1-2/12/2025), Lãnh đạo cấp cao hai nước đã nhất trí bổ sung nội hàm mới để làm sâu sắc hơn và nâng tầm quan hệ song phương lên "Quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược."
Nội hàm “gắn kết chiến lược” được bổ sung vào quan hệ song phương nhằm định vị cho quan hệ Việt Nam-Lào trong bối cảnh mới. Đây là sự khẳng định tầm nhìn chung, lợi ích chiến lược đan xen và định hướng đồng hành lâu dài, vì mục tiêu phát triển bền vững, tự cường và thịnh vượng chung của hai dân tộc.
Hai bên duy trì trao đổi đoàn cấp cao và các cấp bằng nhiều hình thức, cũng như tổ chức rất thành công nhiều hoạt động đối ngoại quan trọng giữa Lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai Nhà nước.
Chỉ tính riêng năm 2025, hai đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith đã gặp nhau 6 lần và cùng nhau trao đổi nhiều nội dung sâu rộng, toàn diện và thực chất về các vấn đề cốt lõi làm sâu sắc hơn quan hệ gắn bó giữa hai Đảng, hai nước.
Từ đầu năm 2026 đến nay, sau khi hai Đảng (Đảng Cộng sản Việt Nam và Đảng Nhân dân Cách mạng Lào) tổ chức thành công Đại hội Đảng, lãnh đạo cao nhất của hai Đảng đều lựa chọn Việt Nam và Lào là nước đầu tiên đến thăm và thăm ở cấp Nhà nước.
Đó là chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith và Phu nhân (ngày 26-27/1/2026); chuyến thăm cấp Nhà nước tới Lào của Tổng Bí thư Tô Lâm (ngày 5/2/2026); và chuyến thăm chính thức Lào của đồng chí Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú (ngày 9/4/2026).
Gần đây nhất, nhân dịp tham dự Hội nghị Cấp cao Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) lần thứ 48 tại Cebu, Philippines, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cũng đã có cuộc tiếp xúc song phương với Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone (ngày 8/5/2026).
Các chuyến thăm, tiếp xúc cấp cao trên có ý nghĩa lịch sử, thể hiện tình cảm gắn bó thân thiết giữa những người đồng chí anh em, khẳng định sự nhất quán trong đường lối đối ngoại của Việt Nam và Lào, luôn dành ưu tiên cao nhất cho nhau và không ngừng vun đắp, phát triển mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược Việt Nam-Lào.
Thông qua các chuyến thăm, lãnh đạo hai nước đề ra định hướng phát triển quan hệ trong thời gian tới. Đó là tiếp tục tăng cường trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm trong quá trình triển khai Nghị quyết Đại hội nhiệm kỳ mới của mỗi Đảng và xây dựng các kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội giai đoạn 2026-2030.
Cùng với đó, đẩy mạnh gắn kết hai nền kinh tế, ưu tiên tập trung nguồn lực, phối hợp chặt chẽ và triển khai quyết liệt các dự án chiến lược, tạo động lực mới cho gắn kết kinh tế, thương mại, đầu tư và phát triển vùng, phấn đấu kim ngạch thương mại song phương đạt 10 tỷ USD trong thời gian tới; xác định hợp tác trong lĩnh vực giáo dục-đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao là lĩnh vực hợp tác chiến lược, lâu dài giữa hai nước.
Hai bên tiếp tục tăng cường giao lưu văn hóa, giao lưu nhân dân, nhất là giữa thế hệ trẻ; đẩy mạnh hợp tác trong lĩnh vực thông tin, truyền thông nhằm tuyên truyền sâu rộng về truyền thống đoàn kết đặc biệt Việt Nam-Lào, góp phần củng cố sự hiểu biết, nền tảng văn hóa tinh thần giữa nhân dân hai nước.
Hai bên duy trì hiệu quả các cơ chế hợp tác song phương, nhất là Kỳ họp Ủy ban liên Chính phủ Việt Nam-Lào, các cơ chế hợp tác giữa các bộ, ngành, địa phương và tiếp xúc cấp cao thường xuyên.
Trên các diễn đàn hợp tác khu vực và quốc tế, hai nước Việt Nam-Lào luôn phối hợp chặt chẽ, ủng hộ lẫn nhau, đặc biệt trong ASEAN và các cơ chế hợp tác tiểu vùng Mekong...
Hợp tác kinh tế-thương mại phát triển tích cực
Bên cạnh hợp tác chính trị-ngoại giao, hợp tác kinh tế-thương mại-đầu tư giữa hai nước có nhiều bước phát triển.
Năm 2023, kim ngạch thương mại song phương đạt hơn 1,64 tỷ USD; năm 2024 đạt 2,25 tỷ USD (vượt mốc 2 tỷ USD mà hai bên đã đề ra); năm 2025 đạt 3 tỷ USD, tăng 32% so với cùng kỳ năm 2024.
Về đầu tư, tính đến hết tháng 5/2026, Việt Nam có 289 dự án đầu tư tại Lào với tổng vốn đăng ký đạt gần 7 tỷ USD.
Tính riêng trong năm 2025, vốn đầu tư của Việt Nam sang Lào đạt 590,3 triệu USD, tăng 7,5 lần so với cùng kỳ năm 2024. Trong 3 tháng đầu năm 2026, Việt Nam đã cấp mới cho 8 dự án đăng ký đầu tư sang Lào với tổng số vốn đạt 176,658 triệu USD.
Đáng chú ý, dòng vốn đầu tư của Việt Nam đang ngày càng chuyển mạnh sang các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao như nông nghiệp công nghệ cao, năng lượng tái tạo, khai khoáng chế biến sâu, viễn thông, tài chính-ngân hàng, logistics và chuyển đổi số.
Nhiều dự án của doanh nghiệp Việt Nam đã trở thành những mô hình hợp tác thành công, góp phần tạo việc làm, tăng nguồn thu ngân sách và thúc đẩy chuyển giao công nghệ tại Lào.
Hiện nay, chính phủ hai nước đang tạo điều kiện thuận lợi để các tập đoàn lớn của Việt Nam, như Tập đoàn Công nghiệp-Viễn thông Quân đội Viettel, Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam, Công ty Cổ phần Tập đoàn Trường Hải, công ty Phú Điền, T&T, TH True Milk, Sun Group và nhiều doanh nghiệp khác tiếp tục mở rộng đầu tư trong các lĩnh vực năng lượng, nông nghiệp, khai thác và chế biến khoáng sản; đặc biệt là đang triển khai các thủ tục đầu tư vào dự án khai thác, chế biến muối mỏ kali, nhà máy phân bón, nông nghiệp công nghệ cao trên diện tích 90km2 tại tỉnh Savannakhet.
Hiện hai nước đã hoàn thiện quy trình thanh toán bằng đồng bản tệ và kết nối thanh toán bán lẻ song phương, sử dụng mã QR giữa Việt Nam và Lào. Ngoài ra, hợp tác quốc phòng-an ninh tiếp tục được mở rộng, là một trong những trụ cột quan trọng của quan hệ Việt Nam-Lào, góp phần giữ vững ổn định chính trị, bảo đảm quốc phòng-an ninh và trật tự an toàn xã hội ở mỗi nước.
Hợp tác trên các lĩnh vực quan trọng khác như kết nối giao thông, giáo dục-đào tạo, văn hóa, giao lưu nhân dân, du lịch... đều ghi nhận những kết quả tích cực.
Hai bên tích cực triển khai Đề án nâng cao chất lượng, hiệu quả hợp tác Việt Nam-Lào về giáo dục và phát triển nguồn nhân lực giai đoạn 2021-2030, cùng với Nghị định thư hợp tác đào tạo giai đoạn 2022-2027.
Năm 2025, Việt Nam cấp cho Lào 1.160 suất học bổng theo thỏa thuận, đồng thời cấp bổ sung 25 suất học bổng theo như đề nghị của phía Lào; và Lào dành 60 suất học bổng cho Việt Nam.
Đặc biệt, hợp tác văn hóa giữa hai nước ngày càng phát triển thực chất, đi vào chiều sâu.
Tháng 12/2025, Tổng Bí thư Tô Lâm và Phu nhân cùng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào Thongloun Sisoulith và Phu nhân đã dự khánh thành Công viên Hữu nghị Lào-Việt Nam tại Thủ đô Vientiane, Lào. Đây là công trình mang tính biểu tượng, là món quà văn hóa, tinh thần của Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam gửi tới Đảng, Nhà nước và nhân dân Lào anh em nhân dịp kỷ niệm 50 năm Quốc khánh Lào (2/12/1975-2/12/2025) và chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc của hai Đảng.
Tiếp đó, vào giữa tháng 5/2026 vừa qua, Tuần Văn hóa Việt Nam tại Lào năm 2026 đã diễn ra từ ngày 12 đến 16/5/2026, đánh dấu một giai đoạn hợp tác mới trong lĩnh vực văn hóa và du lịch giữa hai nước giai đoạn 2026-2030, thể hiện mối quan hệ gắn bó mật thiết và đặc biệt trong lịch sử quan hệ quốc tế, là hình mẫu nổi bật và chưa từng có, mang lại lợi ích cho nhân dân hai nước, cả trong đấu tranh giành độc lập, tự do trước đây cũng như trong thời kỳ xây dựng và phát triển đất nước ngày nay.
Tiếp tục làm sâu sắc tin cậy chính trị, triển khai hiệu quả nội hàm quan hệ "hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược" Việt Nam-Lào
Trên nền tảng quan hệ Việt Nam-Lào phát triển tốt đẹp, chuyến thăm chính thức Việt Nam và tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN lần thứ ba từ ngày 7-9/6/2026 của Thủ tướng Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào Sonexay Siphandone có ý nghĩa rất quan trọng. Đây là chuyến thăm Việt Nam đầu tiên của Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone sau Đại hội XII của Đảng Nhân dân cách mạng Lào (tháng 1/2026) và Lào đã kiện toàn bộ máy lãnh đạo nhiệm kỳ mới (tháng 3/2026).
Theo Đại sứ Việt Nam tại nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào Nguyễn Minh Tâm, việc Việt Nam là một trong những điểm đến ưu tiên trong chương trình đối ngoại của Thủ tướng Sonexay Siphandone tiếp tục khẳng định sinh động rằng quan hệ Việt Nam-Lào luôn giữ vị trí ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại của mỗi nước, thể hiện sự gắn bó mật thiết và tính chất đặc biệt của mối quan hệ có một không hai trên thế giới giữa hai Đảng, hai Nhà nước và nhân dân hai nước.
Chuyến thăm là dịp để lãnh đạo cấp cao hai nước rà soát toàn diện việc triển khai các thỏa thuận đạt được trong thời gian qua, đặc biệt là kết quả Cuộc gặp thường niên giữa hai Bộ Chính trị Việt Nam và Lào, Kỳ họp lần thứ 48 Ủy ban liên Chính phủ về hợp tác song phương Việt Nam-Lào và các thỏa thuận cấp cao khác; qua đó đề ra các quyết sách mới nhằm đưa hợp tác Việt Nam-Lào bước sang giai đoạn phát triển sâu sắc, thực chất và hiệu quả hơn.
Điểm nổi bật của giai đoạn hiện nay là hai bên không chỉ thúc đẩy hợp tác theo chiều rộng mà đang tập trung nâng cao chất lượng hợp tác theo chiều sâu, gắn kết chặt chẽ hơn lợi ích chiến lược của hai nước.
Nội hàm “gắn kết chiến lược” đang từng bước được cụ thể hóa trên các lĩnh vực then chốt như kết nối hạ tầng chiến lược, liên kết kinh tế, hợp tác năng lượng, chuyển đổi số, tài chính-tiền tệ, đào tạo nguồn nhân lực và phối hợp tại các cơ chế đa phương.
Dự kiến trong chuyến thăm này, Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone sẽ có các cuộc hội đàm với Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và hội kiến với Lãnh đạo chủ chốt của Việt Nam, cũng như có các hoạt động đối ngoại khác.
Ngoài ra, Đại sứ Nguyễn Minh Tâm cho biết việc Thủ tướng Sonexay Siphandone tham dự 2 trong 3 kỳ Diễn đàn Tương lai ASEAN (vào năm 2024 và 2026) tiếp tục thể hiện sự ủng hộ mạnh mẽ của Lào đối với sáng kiến do Việt Nam khởi xướng nhằm thúc đẩy đối thoại chiến lược về tương lai ASEAN.
Sự tham gia tích cực của Lào không chỉ phản ánh sự phối hợp ngày càng chặt chẽ giữa hai nước trong các vấn đề khu vực, mà còn cho thấy quyết tâm chung của Việt Nam và Lào trong việc đóng góp vào việc xây dựng một ASEAN đoàn kết, tự cường, sáng tạo, lấy người dân làm trung tâm và giữ vững vai trò trung tâm trong cấu trúc khu vực đang định hình.
Trong bối cảnh thế giới và khu vực đang trải qua những biến động sâu sắc về địa chính trị, địa kinh tế và công nghệ, chuyến thăm lần này gửi đi thông điệp rất rõ ràng rằng Việt Nam và Lào sẽ tiếp tục đồng hành, chia sẻ lợi ích chiến lược, hỗ trợ lẫn nhau trong phát triển đất nước, đồng thời phối hợp chặt chẽ để ứng phó hiệu quả với các thách thức chung.
Quan hệ Việt Nam-Lào không chỉ là tài sản vô giá được các thế hệ lãnh đạo và nhân dân hai nước dày công vun đắp, mà còn đang trở thành một hình mẫu đặc biệt trong quan hệ quốc tế, hợp tác cùng phát triển trong kỷ nguyên mới./.