Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa xây dựng và lấy ý kiến các tổ chức cá nhân về dự thảo Thông tư hướng dẫn việc kiểm tra, giám sát hoạt động nhận chìm ở biển, nhằm đánh giá việc tuân thủ giấy phép nhận chìm ở biển, quyết định giao khu vực biển và các quy định pháp luật có liên quan.
Theo Cục Biển và Hải đảo Việt Nam, mặc dù Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo, Nghị định 40/2016/NĐ-CP và Thông tư 28/2019/TT-BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định kỹ thuật đánh giá chất nạo vét, xác định khu vực nhận chìm đã điều chỉnh một số khía cạnh, song chưa có văn bản nào quy định cụ thể về trình tự, nội dung, hình thức, phân công trách nhiệm kiểm tra, giám sát đối với hoạt động nhận chìm ở biển trong thực tiễn.
Đáng chú ý, trước những yêu cầu thực tế, hiện nay số lượng dự án nạo vét, nhận chìm chất nạo vét ở biển ngày càng gia tăng, đặt ra yêu cầu cấp thiết về quản lý, kiểm soát chặt chẽ. Tuy nhiên, chưa có quy trình thống nhất trong kiểm tra, giám sát dẫn đến tình trạng nhận chìm sai vị trí, sai chủng loại, sai khối lượng được cấp phép. Trong khi đó, các lực lượng tuần tra, kiểm soát chưa có hướng dẫn phối hợp thống nhất. Bên cạnh đó, thiết bị giám sát hành trình trên phương tiện vận chuyển vật, chất nhận chìm cũng chưa được chuẩn hóa về kết nối, truyền dữ liệu với cơ quan quản lý.
Vì vậy, theo Cục Biển và Hải đảo Việt Nam, cần thiết phải có văn bản hướng dẫn kiểm tra, giám sát hoạt động nhận chìm ở biển.
Theo dự thảo thông tư trên, các phương thức kiểm tra, giám sát gồm kiểm tra trực tiếp tại hiện trường; kiểm tra hồ sơ, tài liệu; khai thác dữ liệu từ hệ thống giám sát hành trình, thiết bị định vị, camera, quan trắc môi trường; sử dụng dữ liệu viễn thám, GIS và các nguồn dữ liệu hợp pháp khác.
Dự thảo cũng đề cập tới quy định cho phép ứng dụng trí tuệ nhân tạo, viễn thám, GIS, thiết bị bay không người lái và các công nghệ phù hợp để theo dõi hoạt động nhận chìm, việc sử dụng khu vực biển và diễn biến môi trường.
Việc kiểm tra được thực hiện định kỳ hoặc đột xuất. Trường hợp kiểm tra đột xuất được tiến hành khi phát hiện dấu hiệu vi phạm, thông tin phản ánh, dữ liệu giám sát bất thường hoặc xảy ra sự cố môi trường biển.
Dự thảo Thông tư của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng quy định xây dựng hồ sơ theo dõi việc thực hiện giấy phép nhận chìm ở biển đối với từng giấy phép; kết quả đánh giá mức độ tuân thủ được phân thành 3 mức: tuân thủ đầy đủ; tuân thủ nhưng có tồn tại cần khắc phục; không tuân thủ.
Về trách nhiệm các đơn vị, dự thảo quy định Cục Biển và Hải đảo Việt Nam được giao chủ trì tổ chức kiểm tra, giám sát việc thực hiện giấy phép thuộc thẩm quyền của Bộ Nông nghiệp và Môi trường; xây dựng, quản lý, khai thác hồ sơ theo dõi và cơ sở dữ liệu; đồng thời nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, viễn thám và GIS phục vụ quản lý hoạt động nhận chìm ở biển.
Trong khi đó, các tổ chức, cá nhân được cấp phép có trách nhiệm thực hiện đầy đủ các điều kiện của giấy phép, bảo đảm tính đầy đủ, liên tục, trung thực của dữ liệu giám sát; lưu giữ hồ sơ, nhật ký, kết quả quan trắc và phối hợp với cơ quan có thẩm quyền trong quá trình kiểm tra, giám sát./.
Xây dựng quốc gia biển mạnh: Khơi thông thể chế để Việt Nam giàu từ biển
Việc Trung ương ban hành Nghị quyết về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh là yêu cầu cấp thiết nhằm đáp ứng yêu cầu mở rộng không gian phát triển, quản trị biển hiện đại.
