Bộ Tài chính vừa trình Chính phủ dự thảo Nghị quyết đề xuất điều chỉnh tăng hạn mức sử dụng ngân quỹ Nhà nước tạm thời nhàn rỗi gửi có kỳ hạn tại các ngân hàng thương mại từ 50% lên 60% trong dịp cao điểm cuối năm 2025 và Tết Nguyên đán 2026.
Theo Bộ Tài chính, việc điều chỉnh này là bước đi cấp thiết nhằm thực hiện kết luận của Thường trực Chính phủ, đảm bảo sự phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ trong bối cảnh nền kinh tế đang tăng tốc để đạt mục tiêu tăng trưởng cao (trên 8%) theo Kết luận số 123-KL/TW.
Thực tế thời gian qua, công tác giải ngân vốn đầu tư công đã được Chính phủ chỉ đạo quyết liệt. Tuy nhiên, một lượng kinh phí (chủ yếu là ngân sách địa phương, nguồn cải cách tiền lương, vốn đầu tư xây dựng cơ bản...) đã có nhiệm vụ chi cụ thể nhưng chưa được giải ngân. Đây là nguồn ngân quỹ Nhà nước tạm thời nhàn rỗi cần được quản lý hiệu quả.
Trong khi đó, hệ thống ngân hàng đang đối mặt với bài toán lệch pha cung cầu vốn. Tín dụng tăng trưởng nhanh để phục vụ sản xuất kinh doanh cuối năm, nhưng huy động vốn của các ngân hàng thương mại chưa theo kịp. Hệ quả là tại một số thời điểm, thanh khoản thị trường tiền tệ gặp khó khăn, đẩy lãi suất liên ngân hàng kỳ hạn ngắn (dưới 1 tháng) có lúc vọt lên mức 6,5%-7,5%/năm. Theo đó, khả năng đầu tư vào trái phiếu Chính phủ của các tổ chức tín dụng cũng bị hạn chế.
Trước bối cảnh trên, để hỗ trợ Ngân hàng Nhà nước bình ổn thị trường dịp cận Tết, Bộ Tài chính đã xây dựng dự thảo Nghị quyết với nội dung trọng tâm là nới lỏng hạn mức gửi tiền.
Hiện tại, Kho bạc Nhà nước đã thực hiện gửi tiền nhàn rỗi tại các ngân hàng thương mại ở mức xấp xỉ trần 50% theo quy định hiện hành (Nghị định số 24/2016/NĐ-CP và Nghị định số 14/2025/NĐ-CP). Theo đó, dự thảo đề xuất điều chỉnh tăng hạn mức sử dụng ngân quỹ Nhà nước tạm thời nhàn rỗi để gửi có kỳ hạn tại ngân hàng thương mại từ mức tối đa 50% lên mức tối đa 60%. Thời gian áp dụng dự kiến kể từ ngày Nghị quyết có hiệu lực đến hết ngày 28/2.
Về quy định chuyển tiếp (sau ngày 28/2), các khoản tiền đã gửi được phép duy trì cho đến khi đáo hạn. Tuy nhiên, Kho bạc Nhà nước phải điều hành sao cho số dư gửi có kỳ hạn tại ngân hàng thương mại đến ngày 31/3 quay về mức không quá hạn mức cũ (theo quy định tại Nghị định 24 và Nghị định 14).
Việc nâng hạn mức gửi tiền mang lại "tác động kép". Một mặt, dòng vốn từ Kho bạc sẽ hỗ trợ các ngân hàng thương mại giảm áp lực thanh khoản, từ đó giúp hạ nhiệt mặt bằng lãi suất thị trường, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp và người dân tiếp cận vốn dịp cuối năm.
Mặt khác, Bộ Tài chính thừa nhận việc này sẽ tạo thêm áp lực trong công tác quản lý dòng tiền. Bộ sẽ phải tính toán kỹ lưỡng để vừa gửi tiền hỗ trợ ngân hàng, vừa phải đảm bảo luôn sẵn sàng nguồn tiền đáp ứng đầy đủ, kịp thời mọi nhu cầu chi của ngân sách Nhà nước, đặc biệt là các khoản chi an sinh xã hội, lương thưởng và giải ngân vốn đầu tư công trong giai đoạn cao điểm này.
Dự thảo Nghị quyết cũng quy định rõ trách nhiệm của các bên. Bộ Tài chính (Kho bạc Nhà nước) chịu trách nhiệm đảm bảo an toàn thanh khoản ngân quỹ. Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính cần phối hợp linh hoạt trong điều hành chính sách tiền tệ-tài khóa. Tuy nhiên, các bộ, ngành, địa phương cần phải tiếp tục đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, không vì có cơ chế gửi tiền mà làm chậm trễ dòng vốn vào nền kinh tế.
Dự kiến, Nghị quyết sẽ có hiệu lực ngay khi được Chính phủ ký ban hành để kịp thời giải tỏa "cơn khát" vốn ngắn hạn của thị trường dịp Tết Nguyên đán sắp tới.
Kho bạc Nhà nước: Siết chặt kỷ cương, tăng cường minh bạch nguồn lực quốc gia
Kho bạc Nhà nước nhấn mạnh công tác tổng hợp, lập Báo cáo quyết toán Ngân sách Nhà nước và Báo cáo Tài chính Nhà nước năm 2024 là nhiệm vụ trọng tâm trong quản lý nguồn lực quốc gia.
