Tỉnh Lâm Đồng đang tăng cường công tác truyền thông, khẳng định vai trò quan trọng của chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng trong việc tạo nguồn lực, nâng cao trách nhiệm quản lý, bảo vệ rừng, hướng đến phát triển xanh, bền vững.
Tạo nguồn lực lớn cho công tác quản lý bảo vệ rừng
Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh Lâm Đồng được thành lập tại Quyết định số 412/QĐ-UBND ngày 22/7/2025 của Ủy ban Nhân dân tỉnh Lâm Đồng trên cơ sở hợp nhất Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng Lâm Đồng (trước sắp xếp), Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng Bình Thuận (trước sắp xếp) và nhiệm vụ dịch vụ môi trường rừng của Quỹ Nông nghiệp và Môi trường Đắk Nông (trước sắp xếp).
Đây là quỹ tài chính Nhà nước ngoài ngân sách, được tổ chức, hoạt động theo loại hình đơn vị sự nghiệp công lập, trực thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường Lâm Đồng.
Thực hiện theo quy định của Luật Lâm nghiệp và các Nghị định liên quan, trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng phát sinh 4/5 loại dịch vụ liên quan đến môi trường rừng phải chi trả tiền dịch vụ môi trường rừng.
Các loại hình bao gồm bảo vệ đất, hạn chế xói mòn và bồi lắng lòng hồ, lòng sông, lòng suối; điều tiết, duy trì nguồn nước cho sản xuất và đời sống xã hội; bảo vệ, duy trì vẻ đẹp cảnh quan tự nhiên, bảo tồn đa dạng sinh học hệ sinh thái rừng cho kinh doanh dịch vụ du lịch; cung ứng bãi đẻ, nguồn thức ăn, con giống tự nhiên, nguồn nước từ rừng và các yếu tố môi trường, hệ sinh thái rừng để nuôi trồng thủy sản.
Tính đến tháng 6/2026, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh Lâm Đồng đã tổ chức thực hiện ký hợp đồng ủy thác với các đơn vị có sử dụng dịch vụ môi trường rừng trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng 115 hợp đồng ủy thác.
Thu tiền dịch vụ môi trường rừng năm 2025 đạt hơn 529 tỷ đồng, đạt hơn 110% kế hoạch năm. Thu tiền dịch vụ môi trường rừng 6 tháng đầu năm 2026 (từ 1/01/2026-15/6/2026) đạt hơn 234 tỷ đồng, đạt 49% kế hoạch năm.
Hiện, tổng số hộ gia đình, cá nhân tham gia nhận khoán bảo vệ rừng tại các chủ rừng Nhà nước toàn tỉnh Lâm Đồng gần 14.400 hộ. Tổng diện tích rừng cung ứng dịch vụ môi trường rừng trên địa bàn tỉnh hơn 692.876ha, trong đó diện tích rừng cung ứng dịch vụ môi trường rừng do các chủ rừng Nhà nước quản lý hơn 491.134ha; diện tích khoán trực tiếp đến hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư hơn 166.726ha từ các chủ rừng Nhà nước.
Tiền dịch vụ môi trường rừng chi cho hộ gia đình, cá nhân được giao đất, giao rừng và hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư nhận khoán bảo vệ rừng từ các chủ rừng Nhà nước quản lý đã góp phần cải thiện sinh kế, tăng thu nhập, ổn định đời sống của người dân, khuyến khích cộng đồng tham gia tích cực vào công tác tuần tra, bảo vệ rừng, góp phần quản lý, bảo vệ rừng bền vững.
Nguồn thu từ tiền dịch vụ môi trường rừng đã tạo nguồn lực lớn để các chủ rừng là tổ chức Nhà nước thực hiện nhiệm vụ quản lý, bảo vệ rừng, giải quyết khó khăn về nguồn kinh phí hoạt động cho các đơn vị trong điều kiện ngân sách Nhà nước đầu tư cho công tác quản lý, bảo vệ rừng còn hạn hẹp.
Giúp các đơn vị chủ động hơn trong việc lập kế hoạch và thực hiện công tác quản lý bảo vệ rừng.
Chính nhờ đó, các chủ rừng đã nỗ lực tổ chức công tác quản lý, bảo vệ diện tích rừng được giao đảm bảo các tiêu chí diện tích, chất lượng rừng cung ứng dịch vụ môi trường rừng theo quy định.
Nhiều chủ rừng đã chủ động xây dựng kế hoạch quản lý bảo vệ rừng; bố trí lực lượng tuần tra, kiểm tra rừng; phối hợp với lực lượng kiểm lâm, chính quyền địa phương và các hộ nhận khoán bảo vệ rừng triển khai công tác tuần tra, ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật về lâm nghiệp.
Có thể khẳng định, việc thực hiện chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng đã góp phần tạo nguồn lực tài chính lớn để các chủ rừng duy trì hoạt động quản lý bảo vệ rừng, nâng cao trách nhiệm của các tổ chức, hộ gia đình, cộng đồng dân cư trong công tác bảo vệ tài nguyên rừng trên địa bàn tỉnh.
Bên cạnh đó, công tác quản lý, sử dụng và chi trả tiền dịch vụ môi trường rừng đã được Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng triển khai bài bản, khoa học, từ phương án quản lý, sử dụng cho đến tổ chức thực hiện chi trả. Việc quản lý, sử dụng tiền dịch vụ môi trường rừng của các chủ rừng được Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng thường xuyên kiểm tra, giám sát chặt chẽ đảm bảo tiền được sử dụng hiệu quả cho công tác quản lý, bảo vệ rừng và chi trả kịp thời, đầy đủ, minh bạch cho hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư nhận khoán bảo vệ rừng.
Các đơn vị chủ rừng trên địa bàn tỉnh đã chủ động phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức niêm yết, công khai danh sách đối tượng được nhận tiền dịch vụ môi trường rừng, diện tích được chi trả, đơn giá chi trả và số tiền được hưởng nhằm đảm bảo tính công khai, minh bạch trong quá trình thực hiện chi trả cho các đối tượng nhận khoán.
Hiện nay, các đơn vị chủ rừng đã chủ động triển khai hình thức thanh toán không dùng tiền mặt thông qua tài khoản ngân hàng đối với hộ nhận khoán bảo vệ rừng, góp phần hạn chế rủi ro trong quá trình chi trả tiền mặt, nâng cao tính công khai, minh bạch và hiệu quả quản lý nguồn tiền.
Tiền dịch vụ môi trường rừng được các chủ rừng sử dụng phục vụ công tác quản lý bảo vệ rừng, chi trả cho hộ nhận khoán bảo vệ rừng, phòng cháy chữa cháy rừng và các hoạt động liên quan theo đúng quy định.
Lan tỏa giá trị của rừng, thúc đẩy phát triển xanh từ nhận thức đến hành động
Theo Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh Lâm Đồng, công tác truyền thông về chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng trên địa bàn tỉnh sẽ tiếp tục được tăng cường với nhiều hình thức đa dạng, tăng hiệu quả để từng bước nâng cao nhận thức của các tổ chức, người dân, nhất là thế hệ trẻ về chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng.
Cụ thể, bên cạnh việc tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng, các cơ quan thông tấn, báo, đài trung ương và địa phương, Quỹ cũng xây dựng kế hoạch tuyên truyền trực tiếp, trực quan, sinh động về chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng bằng nhiều hình thức, điển hình là tuyên truyền thông qua các hộ nhận khoán bảo vệ rừng theo Nghị định số 168/2016/NĐ-CP của Chính phủ quy định về khoán rừng, vườn cây và diện tích mặt nước trong các Ban quản lý rừng đặc dụng, rừng phòng hộ và Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên nông, lâm nghiệp Nhà nước…
Cụ thể, Quỹ sẽ phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức các buổi tuyên truyền trực tiếp đến các đối tượng là hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư, các hộ nhận khoán, người dân sống gần rừng tại các đơn vị chủ rừng trên địa bàn toàn tỉnh.
Dự kiến năm 2026, sẽ có 154 hội nghị được tổ chức tại 33 xã có rừng trên địa bàn tỉnh với khoảng 7.000 đại biểu tham gia.
Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh Lâm Đồng cũng tăng cường công tác tuyên truyền, truyền thông trực quan thông qua việc triển khai thiết kế, làm mới và sửa chữa các bảng Pano tuyên truyền.
Thực hiện việc tuyên truyền trên hàng nghìn sản phẩm: bìa kẹp, bảng tuyên truyền hệ số K, thùng rác. Tuyên truyền thông qua các sản phẩm tiện dụng, thiết thực, thiết yếu hàng ngày như: dù cầm tay cán dài, quần áo đi rừng, ủng, bộ quần áo mưa, mũ tai bèo cho lực lượng trực tiếp tham gia quản lý bảo vệ rừng, các hộ dân nhận khoán...
Để tăng cường, nâng cao nhận thức của người dân, nhất là thế hệ trẻ, Quỹ cũng tăng cường tuyên truyền thông qua hoạt động ngoại khóa học đường tại các trường Trung học cơ sở như tổ chức hội thi “Rung chuông vàng” với chủ đề “Học sinh hành động - Rừng thêm vững bền.”
Qua đó, tăng cường thông tin, tuyên truyền về chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng, công tác bảo vệ và phát triển rừng cho đối tượng là học sinh bằng các hoạt động sinh động, thực tế.
Tổ chức các cuộc thi vẽ tranh "Chi trả dịch vụ môi trường rừng đồng hành cùng học sinh tới trường," các hoạt động ngoại khóa học đường cho học sinh khối tiểu học tại nhiều trường tiểu học, trung học cơ sở trong toàn tỉnh./.
Nâng cao hiệu quả chi trả dịch vụ môi trường rừng
Trong thời gian tới đây, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh Lâm Đồng sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát việc quản lý, sử dụng tiền dịch vụ môi trường rừng và giám sát diện tích cung ứng dịch vụ môi trường rừng đối với các chủ rừng để đảm bảo chi đúng diện tích cung ứng và việc sử dụng tiền dịch vụ môi trường rừng của các chủ rừng được thực hiện đúng quy định.
Thực hiện tạm ứng, thanh toán đầy đủ, kịp thời tiền dịch vụ môi trường rừng cho bên cung ứng; thông báo cho bên cung ứng dịch vụ môi trường rừng số tiền dịch vụ môi trường rừng theo đúng quy định và tiếp tục thực hiện các loại dịch vụ môi trường rừng hiện có.
Đồng thời, nghiên cứu, mở rộng, tiếp cận dịch vụ hấp thụ và lưu giữ cácbon của rừng; giảm phát thải khí nhà kính từ hạn chế mất rừng và suy thoái rừng, quản lý rừng bền vững, tăng trưởng xanh...