Một tổ chức về các quyền dân sự Mỹ ngày 23/1 khẳng định chương trình nghe lén điện thoại và theo dõi thư điện tử cá nhân của Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA) là hành động phạm pháp, do vậy cần phải chấm dứt ngay.
Báo cáo công bố ngày 23/1 của Hội đồng giám sát các quyền riêng tư và tự do dân sự (PCLOB) xác nhận chương trình của NSA thu thập và lưu trữ khối dữ liệu khổng lồ các cuộc nói chuyện điện thoại của người dân Mỹ là hành động vi phạm pháp luật.
Các hoạt động này cũng ít mang lại tác dụng trong việc ngăn chặn các nguy cơ khủng bố. Bản báo cáo dài 238 trang của Hội đồng năm thành viên này chỉ rõ họ không tìm thấy bất kỳ bằng chứng nào liên quan tới một nguy cơ khủng bố dẫn tới kết quả chống khủng bố mà NSA từng đề cập.
Chương trình này cũng không được Đạo luật Yêu nước, một bộ luật của Mỹ thông qua sau vụ tấn công khủng bố ngày 11/9/2001, cho phép. Theo PCLOB, chương trình của NSA đã vi phạm các đảm bảo của Hiến pháp Mỹ về quyền tự do ngôn luận và đi ngược lại các đạo luật của liên bang về các quyền riêng tư.
Có ba trong năm thành viên của Hội đồng PCLOB khẳng định chương trình giám sát của NSA là thiếu cơ sở pháp lý khả thi, đe dọa nghiêm trọng quyền riêng tư và tự do dân sự, do vậy PCLOB khuyến nghị chính quyền Barack Obama nên kết thúc chương trình gây tranh cãi này.
Hai thành viên còn lại trong PCLOB, những luật sư từ thời chính quyền George W. Bush, đã phản đối kịch liệt với lý do khía cạnh pháp lý nên dành cho tòa án quyết định.
Trong bài phát biểu hồi tuần trước, Tổng thống Obama đã cam kết sẽ ngừng theo dõi thông tin liên lạc cá nhân và sẽ lập ra một hội đồng độc lập để bảo vệ quyền riêng tư. Tuy nhiên, các nhóm tự do dân sự và 73% người dân Mỹ được hỏi ý kiến cho rằng những thay đổi này vẫn chưa đủ để bảo vệ quyền riêng tư của công dân Mỹ.
Báo cáo của PCLOB là tài liệu mới nhất trong những đánh giá về chương trình do thám bí mật của NSA kể từ khi cựu nhân viên Cục tình báo trung ương Mỹ (CIA) Edward Snowden chạy trốn ra nước ngoài và tiết lộ.
Tháng 12/2013, một thẩm phán liên bang ở thành phố New York đã ra phán quyết khẳng định chương trình của NSA là vi hiến.
Tuy nhiên, một tuần sau đó, một vị thẩm phán liên bang khác lại nói ngược lại, cho rằng chương trình này có hiệu quả trong nỗ lực chống khủng bố./.
