Những ngày này, tại Nghĩa trang Liệt sỹ Độc Lập (xã Thanh Nưa, tỉnh Điện Biên), từ sáng sớm đến chiều muộn, bất kể nắng hay mưa, hàng trăm cán bộ, chiến sỹ Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Điện Biên, vẫn miệt mài cất bốc từng phần mộ, lấy mẫu sinh phẩm phục vụ xác định danh tính hài cốt liệt sỹ còn thiếu thông tin.
Mỗi công đoạn đều được các chiến sỹ thực hiện cẩn trọng, thể hiện lòng tri ân và trách nhiệm với các thế hệ cha anh đã hy sinh vì độc lập dân tộc.
Tri ân bằng những việc làm cụ thể
Chiến tranh đã lùi xa nhưng đến nay vẫn còn hàng trăm nghìn liệt sỹ chưa xác định được danh tính hoặc chưa tìm thấy phần mộ. Vì vậy, việc thu nhận mẫu ADN thân nhân và lấy mẫu hài cốt để giám định, đối sánh được xác định là giải pháp quan trọng, mở ra cơ hội đưa các liệt sỹ trở về với tên tuổi, quê hương và gia đình.
Để thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ còn thiếu thông tin, từ đầu tháng 6/2026 đến nay, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Điện Biên đã huy động hàng trăm lượt cán bộ, chiến sỹ tham gia. Phần lớn là những quân nhân trẻ, sinh ra khi đất nước đã hòa bình. Với họ, đây không chỉ là nhiệm vụ mà còn là hành trình tri ân, góp phần hoàn thành tâm nguyện của các gia đình liệt sỹ.
Có mặt tại nghĩa trang liệt sỹ Độc Lập vào những ngày đầu tháng 8, dù trời mưa to nhưng gần 150 cán bộ, chiến sỹ Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Điện Biên, đã có mặt từ sáng sớm để thực hiện nhiệm vụ.
Thượng úy Quàng Ngọc Linh, Trung đoàn 741 (Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Điện Biên) cho biết anh cùng nhiều đồng đội tham gia chiến dịch từ đầu tháng 6 đến nay và đã cất bốc hàng trăm phần mộ tại nhiều nghĩa trang ở tỉnh. Nghĩa trang Liệt sỹ Độc Lập là điểm thứ 5 của chiến dịch, đây cũng là nơi có khối lượng công việc lớn nhất với 2.042 phần mộ cần lấy mẫu.
Thượng úy Quàng Ngọc Linh chia sẻ do nghĩa trang được xây dựng từ lâu và qua nhiều lần tôn tạo nhiều phần mộ bị thay đổi kết cấu, vị trí thực tế không khớp với hồ sơ, nhiều mộ bị lệch tâm, có độ sâu khác nhau nên việc cất bốc gặp nhiều khó khăn.
Dù phải làm việc liên tục ở ngoài trời, trong điều kiện thời tiết mưa, nắng thất thường nhưng anh, em cán bộ, chiến sỹ, luôn động viên nhau khắc phục khó khăn, quyết tâm hoàn thành tốt nhiệm vụ.
Cùng tham gia chiến dịch, Thượng úy Hoàng Duy Hiếu, Trung đoàn 741 (Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Điện Biên) cho rằng đây không chỉ là nhiệm vụ mà còn là niềm vinh dự đối với mỗi cán bộ, chiến sỹ.
Gạt vội những giọt mồ hôi sau nhiều giờ làm việc, anh chia sẻ: Mỗi mẫu sinh phẩm được lấy thành công không chỉ là kết quả của sự nỗ lực, cẩn trọng của cán bộ, chiến sỹ mà còn góp phần mang lại hy vọng xác định danh tính cho các liệt sĩ còn thiếu thông tin, giúp thân nhân sớm tìm được người thân, tiếp nối đạo lý “Uống nước nhớ nguồn,” “Đền ơn đáp nghĩa” của dân tộc.”
Chiến dịch 500 ngày đêm ở Điện Biên đang được triển khai với 2 nhiệm vụ trọng tâm là thu nhận mẫu sinh phẩm từ các phần mộ liệt sỹ tại nghĩa trang để phục vụ giám định ADN và tổ chức tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ.
Khối lượng công việc lớn, yêu cầu tiến độ khẩn trương, bảo đảm độ chính xác tuyệt đối đã thôi thúc nhiều cán bộ, chiến sỹ Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Điện Biên, nghiên cứu, cải tiến kỹ thuật nhằm nâng cao hiệu quả công việc.
Sáng kiến hỗ trợ đắc lực cho Chiến dịch
Trực tiếp tham gia, hướng dẫn khâu hoàn nguyên các phần mộ tại các nghĩa trang, Trung tá Nguyễn Văn Ngọc, cán bộ Phòng Chính trị (Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Điện Biên) chia sẻ quá trình khai quật, lấy mẫu phục vụ công tác xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, nhiều phần mộ đã có sự thay đổi về kết cấu, các góc ghép của từng phần mộ cũng không hoàn toàn giống nhau.
Xuất phát từ nhiệm vụ thực tế, việc nghiên cứu một thiết bị có khả năng nâng cao độ chính xác, rút ngắn thời gian đã thôi thúc anh nghiên cứu chế tạo ra chiếc máy mòi đá.
Điểm nổi bật của thiết bị là hệ thống ray dẫn hướng giúp lưỡi mài di chuyển ổn định, hạn chế rung lắc, bảo đảm độ chính xác của bề mặt đá sau gia công. So với phương pháp mài thủ công bằng máy cầm tay trước đây, thiết bị mới giúp tăng năng suất lao động, nâng cao chất lượng hoàn thiện các mối ghép, giảm đáng kể sức lao động.
Nếu trước đây, để mòi hoàn thiện một tấm đá dài khoảng 50cm phải mất từ 25-30 phút thì nay chỉ còn khoảng 3 phút. Máy mòi đá do Trung tá Nguyễn Văn Ngọc nghiên cứu, cải tiến đã trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực trong việc hoàn nguyên các phần mộ liệt sỹ, góp phần nâng cao chất lượng, tính thẩm mỹ trong quá trình hoàn nguyên các phần mộ.
Từ thực tiễn thi công tại các nghĩa trang, nơi lối đi hẹp và mặt bằng không đồng đều, Trung tá Đặng Xuân Hòa, Phó Chủ nhiệm Hậu cần-Kỹ thuật (Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Điện Biên) đã cải tiến kết cấu giá treo kết hợp hệ thống ròng rọc và bánh lăn, giúp ba lăng xích vận hành linh hoạt hơn giữa các phần mộ.
Giải pháp này góp phần rút ngắn thời gian thi công, giảm sức lao động, nâng cao độ an toàn và hạn chế tối đa ảnh hưởng đến hiện trạng phần mộ trong quá trình khai quật, hoàn nguyên.
Trung tá Hòa chia sẻ các cán bộ chiến sỹ luôn tìm cách tối ưu quy trình để từng thao tác được thực hiện nhanh, chính xác và an toàn, bảo đảm giữ nguyên hiện trạng phần mộ. Mỗi phần mộ sau khi lấy mẫu đều được hoàn nguyên cẩn trọng.
Đại tá Dương Quốc Long, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Điện Biên khẳng định, giá trị lớn nhất của Chiến dịch 500 ngày đêm không chỉ là số mẫu sinh phẩm được thu nhận hay số hài cốt liệt sỹ được xác định danh tính, mà còn ở việc lan tỏa sâu rộng đạo lý “Uống nước nhớ nguồn.”
Thông qua chiến dịch, tinh thần trách nhiệm, tình đồng chí, đồng đội tiếp tục được bồi đắp, nâng cao nhận thức của nhân dân về sự hy sinh của các thế hệ cha, anh đi trước.
Chiến dịch được triển khai ở Điện Biên từ ngày 6/6 và phấn đấu hoàn thành trước ngày 30/9/2026. Tỉnh đặt mục tiêu lấy mẫu tại 4.594 phần mộ liệt sỹ chưa xác định danh tính tại 7 nghĩa trang, đến nay, lực lượng chức năng đã khai quật được 2.540 phần mộ tại 5 nghĩa trang gồm: Tuần Giáo, Tủa Chùa, Him Lam, Tông Khao và Độc Lập.
Những bước chân của cán bộ, chiến sỹ Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Điện Biên hôm nay không còn hướng ra chiến trường nhưng vẫn mang theo một sứ mệnh thiêng liêng.
Bằng sự tận tụy, trách nhiệm và những ứng dụng khoa học kỹ thuật trong thực hiện nhiệm vụ, họ đang góp phần trả lại tên tuổi cho các Anh hùng liệt sỹ, để mỗi phần mộ không còn là dòng chữ "Liệt sỹ chưa biết tên," qua đó tiếp nối hành trình tri ân và gìn giữ đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc./.
Chiến dịch 500 ngày đêm: Điện Biên hoàn thành gần 90% thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sỹ
Điện Biên đẩy nhanh thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sỹ, đạt gần 90% kế hoạch, phục vụ đối sánh, xác định danh tính hài cốt còn thiếu thông tin
