Hiến pháp mới cho phép nước Cộng hòa Trung Á này thành lập một chính phủhợp pháp sau nhiều tháng khủng hoảng, đặc biệt kể từ sau vụ chính biến lật đổcựu Tổng thống Kurmanbek Bakiyev hồi tháng Tư vừa qua.
Theo thống kê sơ bộ CEC công bố trên trang web riêng sau khi kiểm phiếutại hơn 90% điểm bỏ phiếu trên cả nước, bản hiến pháp mới của Kyrgyzstan đã nhậnđược sự ủng hộ mạnh mẽ của người dân. Có tới 90,7% số cử tri tham gia cuộc trưngcầu dân ý ủng hộ văn kiện pháp lý trên. Chỉ có 7,96% cử tri phản đối. Gần 70%trong tổng số khoảng 2,7 triệu cử tri Kyrgyzstan đã tham gia bỏ phiếu. Kết quảchính thức cuối cùng dự kiến sẽ được công bố trong hai ngày tới.
Với việc dự thảo hiến pháp mới được thông qua, nhà lãnh đạo lâm thời RozaOtunbayeva tuyên bố cuộc trưng cầu dân ý vừa diễn ra tại Kyrgyzstan đã lập ramột nền dân chủ nghị viện.
Phát biểu tại cuộc họp báo diễn ra sau cuộc trưng cầu dân ý, bà Otunbayevakhẳng định: "Đây là thời điểm lịch sử. Kyrgyzstan đã thông qua bản hiến pháp mớivà từ nay đất nước nằm ở địa điểm chiến lược ở khu vực Trung Á này đã có mộtchính phủ hợp hiến chứ không còn là một chính phủ lâm thời nữa."
Bà Otunbayeva cho biết thêm sau cuộc trưng cầu dân ý này, chính phủ lâmthời sẽ sớm giải thể để mở đường cho việc thành lập một nội các hợp hiến mới, dựkiến trong thời gian từ ngày 10-20/7.
Có tổng số 189 quan sát viên quốc tế đại diện cho hơn 30 nước và 17 tổchức quốc tế, như Tổ chức Hiệp ước An ninh tập thể (ODKB), Tổ chức Hợp tácThượng Hải (SCO) tham gia giám sát cuộc trưng cầu dân ý. Theo bà RozaOtunbayeva, phái bộ giám sát của ODKB sẽ tiếp tục ở lại khu vực miền NamKyrgyzstan thêm 10 ngày nữa để đánh giá tình hình, trên cơ sở đó xác định quy môviện trợ kỹ thuật và tài chính cho quốc gia Trung Á đang gặp nhiều rắc rối này.
Tuy nhiên, ngày 28/6, phát biểu trước báo giới tại Toronto, Canada, bên lềHội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi (G20), Tổngthống Nga Dmitry Medvedev cảnh báo rằng cuộc trưng cầu dân ý của Kyrgyzstan vềbản hiến pháp mới có thể châm ngòi cho chủ nghĩa cực đoan tại quốc gia Trung Áđầy bất ổn này.
Tổng thống Medvedev cho rằng cuộc trưng cầu dân ý nhằm thiết lập một nềndân chủ nghị viện tại Kyrgyzstan có thể tiếp tay cho các phần tử cực đoan lêncầm quyền và rốt cuộc sẽ dẫn tới sự sụp đổ của đất nước này. Theo ông Medvedev,cuộc trưng cầu dân ý ngày 27/6 tiềm ẩn nhiều nguy hiểm, trong đó có nguy cơ "đấtnước sụp đổ," vì vậy ông cho rằng Biskekh cần có một chính phủ được tổ chức tốtđể những kịch bản như thế không xảy ra.
Liên quan đến cuộc bầu cử quốc hội dự kiến diễn ra vào tháng 10 tới, PhóThủ tướng lâm thời Kyrgyzstan, ông Omurbek Tekebayev thông báo sẽ từ chức vàongày 10/7 để ứng cử trong cuộc bầu cử của cơ quan lập pháp nước này.
Phát biểu sau khi bỏ phiếu trong cuộc trưng cầu dân ý, ông Tekebayev chobiết sẽ từ chức vào ngày 10/7 tới, bất kể thời điểm được ấn định cho cuộc bầu cửquốc hội là vào khi nào. Ông giải thích chức vụ của ông trong chính phủ lâm thờiđược lập nên để chuyên trách tiến hành cải cách hiến pháp và sẽ kết thúc nhiệmvụ vào tháng Bảy tới.
Theo ông Tekebayev, Bộ trưởng Nội vụ lâm thời Bolot Sher cũng sẽ từ chứcvà đảng Ata-Meken do ông lãnh đạo sẽ tham gia cuộc bầu cử quốc hội tới./.