Một thẩm phán liên bang tại bang Nevada (Mỹ) đã bác đơn kiện của các nhóm bảo tồn môi trường nhằm ngăn chặn dự án khai thác lithium-boron, bất chấp những lo ngại về nguy cơ đe dọa một loài hoa dại quý hiếm trong khu vực.
Phán quyết này được xem là bước tiến pháp lý quan trọng đối với Dự án Mỏ Lithium/Boron với quy mô hơn 28km2 tại quận Esmeralda, nằm giữa thành phố Reno và Las Vegas. Đây là khu vực sở hữu trữ lượng lithium và boron lớn hàng đầu thế giới ngoài Thổ Nhĩ Kỳ, theo ông Bernard Rowe - Giám đốc điều hành Ioneer, doanh nghiệp đứng sau dự án này.
Trong phán quyết, Thẩm phán Cristina Silva nhận định các cơ quan liên bang đã phê duyệt dự án đúng quy định, đồng thời tiến hành đánh giá đầy đủ tác động đối với loài hoa dại có tên “Tiehm’s buckwheat” - hiện chỉ phân bố trên diện tích khoảng 4ha ngay trong khu vực khai thác. Tuy vậy, các tổ chức môi trường cho biết vẫn đang cân nhắc khả năng kháng cáo.
Lithium là nguyên liệu then chốt trong sản xuất pin xe điện. Nếu được triển khai, Rhyolite Ridge sẽ trở thành mỏ lithium thứ ba tại Nevada, đồng thời là một trong số ít dự án có khả năng chế biến khoáng sản ngay tại chỗ, góp phần tăng tính chủ động trong chuỗi cung ứng.
Đại diện Ioneer cho rằng dự án không chỉ tạo ra hàng trăm việc làm mới mà còn giúp Mỹ giảm phụ thuộc vào nguồn cung từ bên ngoài, qua đó củng cố năng lực khai thác các khoáng sản chiến lược.
Tham vọng mở rộng sản xuất của Mỹ
Ioneer kỳ vọng có thể khởi công cuối năm nay và bắt đầu sản xuất vào năm 2029, dù công ty vẫn đang tìm kiếm đối tác tài chính sau khi một nhà đầu tư lớn rút lui. Dự án trị giá 2 tỷ USD từng được Bộ Năng lượng Mỹ phê duyệt khoản vay gần 1 tỷ USD vào đầu năm 2025.
Khi đi vào hoạt động, mỏ này có vòng đời hơn 77 năm, đủ sản xuất lithium carbonate cho khoảng 400.000 xe điện mỗi năm. Bên cạnh đó, dự án cũng sản xuất axit boric, được sử dụng trong các ngành như kiểm soát côn trùng, chống cháy và y tế.
Rhyolite Ridge đã được chính quyền Tổng thống Joe Biden phê duyệt như một phần trong chương trình thúc đẩy năng lượng sạch trước đó. Chính quyền Tổng thống Donald Trump cũng đã từng ủng hộ các dự án lithium nhằm củng cố sản xuất khoáng chất chiến lược của Mỹ. Bộ Nội vụ từ chối bình luận về phán quyết mới.
Cuộc chiến bảo vệ loài hoa dại
Trung tâm Đa dạng Sinh học, tổ chức nhiều năm vận động bảo vệ loài hoa Tiehm’s buckwheat và từng thành công đưa loài này vào danh sách nguy cấp năm 2022, cho biết họ sẽ tiếp tục đấu tranh.
Ông Patrick Donnelly - Giám đốc khu vực Great Basin cho hay, tổ chức đang cân nhắc kháng cáo lên Tòa phúc thẩm Khu vực 9 vì vụ việc có thể tạo tiền lệ cho các loài khác nằm trong diện bảo vệ.
“Có thể đây chỉ là một loài hoa nhỏ ở nơi hẻo lánh. Nhưng nếu chúng ta thua trong trường hợp Tiehm’s buckwheat, nguy cơ bào mòn Đạo luật Các loài nguy cấp sẽ còn lớn hơn nữa,” Donnelly nói.
Loài hoa này chỉ cao vài centimet, mọc trên khu vực có diện tích tương đương bảy sân bóng đá ở dãy núi Silver Peak. Mùa Xuân, cây nở lá xanh và hoa vàng hình chùm tròn. Khi nở rộ, nơi đây trở thành điểm tụ tập của cả một hệ sinh thái côn trùng thụ phấn.
Thẩm phán Silva đánh giá các biện pháp giảm thiểu tác động của Ioneer - như dựng hàng rào quanh khu vực sinh trưởng và thiết lập vùng đệm ngăn cách hoạt động khai thác là đủ theo quy định. Bà cho biết khoảng 4,9% trong tổng số 3,63 km2 môi trường sống quan trọng của loài hoa sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp.
Tuy nhiên, ông Donnelly khẳng định dự án vẫn có thể đẩy loài hoa đến bờ tuyệt chủng, gây tổn hại tới tính đa dạng sinh học của hệ sinh thái. Ông nghi ngờ hiệu quả của việc rào chắn và cảnh báo: “Tiehm’s buckwheat đã chịu quá nhiều tác động nhỏ lẻ qua thời gian. Nếu dự án này tiếp tục, đó sẽ là cú đánh cuối cùng đối với loài hoa”./.
Trung Quốc đẩy mạnh xây dựng hệ thống thu hồi, tái chế pin lithium
Trung Quốc khuyến khích các doanh nghiệp sản xuất xe đạp điện và pin lithium hợp tác xây dựng các điểm thu hồi, lưu trữ và tái chế pin.
