Căng thẳng quanh eo biển Hormuz có nguy cơ bùng phát trở lại khi Mỹ triển khai chiến dịch nhằm buộc mở lại eo biển Hormuz cho hoạt động vận tải thương mại, động thái được xem là phép thử trực tiếp đối với lệnh ngừng bắn mong manh giữa Washington và Tehran.
Theo quân đội Mỹ, ngay trong ngày đầu của chiến dịch mang tên "Dự án Tự do," hai tàu thương mại treo cờ Mỹ đã đi qua eo biển an toàn.
Lực lượng Mỹ cũng nổ súng vào các mục tiêu mà nước này cho là đe dọa tàu thuyền, tuyên bố đánh chìm 6 xuồng nhỏ của Iran.
Giới chức Mỹ đồng thời phát đi thông điệp vừa răn đe vừa kiềm chế. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth khẳng định Washington “không tìm kiếm xung đột” tại eo biển Hormuz, nhưng cảnh báo mọi hành động tấn công nhằm vào tàu thương mại hoặc lực lượng Mỹ sẽ phải đối mặt với “hỏa lực áp đảo và mang tính hủy diệt.”
Trong khi đó, Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, tuyên bố các lực lượng Mỹ “sẵn sàng nối lại các hoạt động tác chiến quy mô lớn" nếu được lệnh,” đồng thời nhấn mạnh không nên nhầm lẫn sự kiềm chế hiện tại với việc thiếu quyết tâm.
Phía Iran lập tức phản ứng mạnh. Chủ tịch Quốc hội kiêm trưởng đoàn đàm phán Mohammad Bagher Qalibaf cáo buộc Mỹ “phá hoại an ninh khu vực” và vi phạm thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hơn 3 tuần qua.
Ông cho rằng một “cục diện mới” đang hình thành tại Hormuz và Iran “vẫn chưa thực sự bắt đầu” phản ứng.
Iran cũng bác bỏ tuyên bố của Mỹ về việc đánh chìm tàu, khẳng định hai tàu chở hàng dân sự đã bị tấn công khiến 5 người thiệt mạng.
Tình hình an ninh khu vực càng diễn biến phức tạp khi Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) cáo buộc Iran phóng tên lửa và thiết bị bay không người lái vào nước này, dù giao tranh quy mô lớn chưa tái diễn.
Dữ liệu theo dõi hàng hải cho thấy một tàu chở dầu treo cờ Panama đang tiến gần trung tâm eo biển Hormuz trong ngày 5/5, sau khi rời điểm neo đậu tại Vịnh Persian, song chưa rõ liệu tàu này có thực hiện hành trình qua Hormuz hay không.
Trong diễn biến liên quan, theo phóng viên TTXVN tại Seoul, Hàn Quốc đang cân nhắc khả năng tham gia chiến dịch do Mỹ dẫn đầu sau khi một tàu do nước này vận hành bị hư hại tại eo biển Hormuz.
Vụ việc xảy ra tối 4/5 khi tàu HMM Namu bị nổ và cháy, đúng thời điểm Mỹ bắt đầu chiến dịch "Dự án Tự do."
Washington cho rằng đây là một cuộc tấn công của Iran và gia tăng sức ép kêu gọi Seoul tham gia chiến dịch. Tổng thống Donald Trump thậm chí cho rằng đã đến lúc Hàn Quốc tham gia sứ mệnh, dù chưa đưa ra bằng chứng cụ thể.
Phủ Tổng thống Hàn Quốc cho biết đang xem xét đề xuất của Mỹ trên cơ sở lợi ích quốc gia, luật pháp trong nước và tình hình an ninh trên Bán đảo Triều Tiên.
Seoul nhấn mạnh nguyên tắc bảo đảm an ninh hàng hải và tự do hàng hải theo luật pháp quốc tế, đồng thời duy trì liên lạc chặt chẽ với Washington.
Giới chuyên gia nhận định Seoul đang đứng trước lựa chọn khó khăn: tham gia chiến dịch có thể bị coi là can dự quân sự và gây phản ứng từ Iran, nhưng nếu tiếp tục đứng ngoài, nước này có thể đối mặt với sức ép hoặc hệ quả từ phía Mỹ, trong bối cảnh Hàn Quốc phụ thuộc lớn vào nguồn cung năng lượng đi qua eo biển Hormuz./.
Iraq giảm sâu giá bán dầu thô khi rủi ro qua Eo biển Hormuz vẫn tồn tại
Iraq là một trong những nước đầu tiên cắt giảm sản lượng ngay khi xung đột bùng nổ do hạn chế về kho lưu trữ nội địa giữa lúc hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz đình trệ.
