Hiện trường vụ tai nạn chiều 4/2 tại đường ngang dân sinh trên đường sắt Bắc-Nam thuộc địa bàn huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định. (Ảnh: Văn Đạt/TTXVN)
Theo con số thống kê của Tổng công ty Đường sắt Việt Nam (VNR), trung bình cứ 1km đường sắt có 1,85 đường ngang giao cắt và 80% số vụ tai nạn giao thông đường sắt xảy ra tại các điểm giao cắt đường bộ và đường sắt.
Hàng nghìn đường ngang, lối đi dân sinh luôn tiềm ẩn tai nạn giao thông đường sắt và “tử thần” có thể gọi tên bất cứ lúc nào nếu chính quyền địa phương không vào cuộc quyết liệt và ý thức lái xe, người dân chưa được nâng cao.
Còn hàng nghìn đường ngang “tử thần”
Theo Ủy ban An toàn giao thông quốc gia, chỉ trong dịp nghỉ Tết Nguyên Đán Đinh Dậu vừa qua đã xảy ra 8 vụ tai nạn giao thông trên đường sắt, làm chết 6 người, làm bị thương 11 người, tăng 60% về số vụ, 100% về số người chết, 175% số người bị thương so với cùng kỳ Tết Bính Thân. Tất cả các vụ tai nạn đều xảy ra ở đường ngang giao cắt giữa đường bộ với đường sắt.
Đặc biệt, trong ngày 4/2 vừa qua, liên tiếp xảy ra 2 vụ tai nạn giao thông đường sắt đặc biệt nghiêm trọng.
Cụ thể, hồi 15 giờ 20 phút, tại đường ngang dân sinh (phòng vệ bằng biển báo) Km98+812 trên đường sắt Bắc-Nam thuộc địa bàn huyện Vụ Bản (tỉnh Nam Định), tàu TN1 va vào một ôtô 16 chỗ ngồi, hậu quả 1 người chết tại chỗ (lái xe), 5 người bị thương.
Vào hồi 16 giờ 5 phút tại đường ngang Km21+500 trên đường sắt Hà Nội-Hải Phòng thuộc địa bàn Lạc Đạo, Văn Lâm (tỉnh Hưng Yên), tàu LP5 va vào xe ôtô 4 chỗ ngồi vượt đường ngang dân sinh, hậu quả làm 1 người bị thương nặng, 2 người bị thương.
Báo cáo của VNR cho thấy, đến cuối năm 2016, trên toàn mạng lưới đường sắt có 5.793 điểm giao cắt giữa đường sắt và đường bộ (đường ngang). Trong đó, đường ngang có 1.514 đường (có người gác là 641; có cảnh báo tự động là 366; có biển báo là 507) và đường dân sinh, lối đi dân sinh có 4.279 điểm.
Chỉ ra những nguyên nhân trực tiếp dẫn đến các vụ tai nạn giao thông gia tăng thời gian qua, theo lãnh đạo VNR, do ý thức của người tham gia giao thông chủ yếu tập trung vào các hành vi vi phạm pháp luật về an toàn của người dân, người điều khiển phương tiện giao thông qua điểm giao cắt giữa đường sắt và đường bộ.
Bên cạnh đó, lưu lượng phương tiện giao thông đường bộ tăng mạnh (về số lượng mỗi năm tăng từ 17-19% phương tiện); tồn tại quá nhiều đường ngang và đường dân sinh tự phát qua đường sắt, chính vì vậy trên 80% số vụ tai nạn giao thông đường sắt xảy ra tại những vị trí này; hệ thống đường gom, hàng rào bảo vệ hành lang an toàn đường sắt chưa được đầu tư xây dựng kịp thời trong khi đường sắt chạy qua nhiều khu dân cư, đô thị, khu công nghiệp...
Thậm chí, nhiều vị trí đường ngang chưa có gờ giảm tốc, vạch dừng trên phần đường bộ; tầm nhìn tại các điểm giao cắt đường sắt đường bộ bị hạn chế, các địa phương chưa vào cuộc tích cực trong phối hợp thực hiện các biện pháp hạn chế tai nạn giao thông đường sắt…
Thừa nhận thực tế, 80% số vụ tai nạn giao thông đường sắt xảy ra tại các điểm giao cắt đường bộ và đường sắt, ông Vũ Tá Tùng, Tổng Giám đốc VNR cho biết, hàng năm Tổng công ty phải tự trích cả tỷ đồng để bồi dưỡng cho các nhân viên đường sắt tình nguyện gác tại 39 đường ngang, đường dân sinh.
“Hiện đã có 20 tỉnh tổ chức cảnh giới 183 điểm đen tai nạn giao thông đường sắt từ nguồn ngân sách của tỉnh. Ngược lại, vẫn còn tới 13 tỉnh có đường sắt đi qua không tổ chức cảnh giới,” ông Tùng cho biết.
Cuối năm 2016, cả nước còn có 4.279 đường dân sinh, lối đi dân sinh. (Ảnh: Minh Sơn/Vietnam+)
Nhấn mạnh dù đã có chỉ đạo rất sớm của Chính phủ, Bộ Giao thông Vận tải về vấn đề đảm bảo trật tự an toàn giao thông, đặc biệt trong dịp Tết và tại các cung đoạn đường sắt nguy hiểm, Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Nguyễn Ngọc Đông đánh giá việc triển khai, phối hợp hoạt động chưa được chặt chẽ kể cả địa phương, lực lượng thanh tra giao thông với lực lượng quản lý đường vẫn còn hoạt động riêng lẻ; sự tham gia vào cuộc của các địa phương cũng khác nhau, có địa phương tích cực nhưng có nơi chưa chú trọng đối với công tác bảo đảm an toàn giao thông đường sắt.
Rà soát “điểm đen”, lắp gờ giảm tốc
Với hơn 4.200 lối đi dân sinh, VNR đề nghị cho xây dựng hệ thống đường gom để gom toàn bộ lối đi dân sinh đưa về vị trí đường ngang hợp pháp (ưu tiên thực hiện trước ở nơi tập trung khu dân cư, thành phố đô thị).
Tuy nhiên việc thực hiện không đơn giản bởi đòi hỏi kinh phí lớn bởi theo Thứ trưởng Nguyễn Ngọc Đông, vốn cho duy tu đường sắt hàng năm dao động khoảng từ 1.700-2.000 tỷ đồng từ nguồn sự nghiệp kinh tế nhưng cũng chỉ đáp ứng được khoảng 40% so với nhu cầu.
“Mức đầu tư như vậy chỉ chiếm khoảng 2-3% tổng vốn đầu tư cho ngành giao thông. Các nguồn vốn đầu tư chỉ tập trung cải tạo, nâng cấp mạng đường sắt hiện có. Quy mô đầu tư nhỏ, đan xen, không có tác dụng làm thay đổi đồng bộ kết cấu hạ tầng của đường sắt Việt Nam,” lãnh đạo Bộ Giao thông Vận tải nhấn mạnh.
Nhằm giảm tai nạn giao thông đường sắt, Thứ trưởng Nguyễn Ngọc Đông yêu cầu VNR quản lý tốt hạ tầng đường sắt, tổ chức rà soát khẩn trương những “điểm đen” trên đường ngang và đường dân sinh và đưa ra giải pháp xử lý cụ thể trên các cung đoạn, ưu tiên mật độ chạy tàu nhiều, nguy cơ xảy ra tai nạn cao.
Tổng công ty Đường sắt phối hợp với Cục Đường sắt Việt Nam khẩn trương làm việc với các địa phương để thống nhất các giải pháp cần phải làm ngay như lắp thêm thiết bị cảnh giới, gờ giảm tốc…; lực lượng Thanh tra, cảnh sát giao thông tăng cường tuần tra, cảnh giới tại địa phương trong lúc tàu chạy, xử lý nghiêm các vi phạm về an toàn giao thông đường sắt.
Ngoài ra, VNR nghiên cứu ngay một số giải pháp về đèn tín hiệu lắp trên tàu, giúp cho người tham gia giao thông nhìn thấy từ xa, tại những chỗ khuất tầm nhìn; làm gờ tại những chỗ ưu tiên; lực lượng Cảnh sát giao thông tăng cường hoạt động, tuần tra, xử lý nghiêm các vi phạm về an toàn giao thông đường sắt.
Thứ trưởng cũng đề nghị Tổng cục Đường bộ Việt Nam rà lại giáo trình đào tạo sát hạch lái xe ôtô, môtô, giáo trình tập huấn cho lái xe thương mại. Cục Cảnh sát giao thông điều chỉnh quy trình đào tạo cảnh sát giao thông lĩnh vực đường sắt./.
Trước đó, Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia đã có Công điện khẩn gửi Bộ Giao thông Vận tải, Bộ Công an, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân kiêm Trưởng ban An toàn giao thông các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có đường sắt đi qua khẩn trương triển khai các giải pháp cấp bách kéo giảm tai nạn giao thông tại đường ngang qua đường sắt.
Công điện của Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia nhấn mạnh cũng cần xác định trách nhiệm của Ủy ban Nhân dân một số tỉnh, thành phố có đường sắt đi qua và Tổng công ty Đường sắt Việt Nam chưa quyết liệt, hiệu quả trong chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện các giải pháp bảo đảm trật tự an toàn giao thông tại các đường ngang cũng như trong việc xác định và xử lý trách nhiệm của địa phương, đơn vị có liên quan.
