Hòn đảo nhỏ Tilos ở Địa Trung Hải vừa trở thành địa phương đầu tiên trên thế giới nhận Chứng nhận thành phố không rác thải. Thông qua mô hình quản lý rác đột phá, Tilos đã đạt tỷ lệ tái chế và làm phân bón hữu cơ lên tới gần 90% - con số vượt xa mức trung bình của Hy Lạp và các nước trong Liên minh châu Âu (EU).
Theo phóng viên TTXVN tại Nam Âu, tương tự nhiều đảo nhỏ khác trên thế giới, Tilos từng phải chôn lấp rác thải trên các sườn núi khiến chất thải nhựa bị gió cuốn bay ra bãi biển. Do chi phí vận chuyển rác vào đất liền tái chế quá cao, chôn lấp từng là giải pháp duy nhất. Tuy nhiên, nhận thức được tác động tiêu cực đến môi trường và du lịch, chính quyền đảo Tilos đã quyết định thay đổi giải pháp.
Thông qua dự án “Just Go Zero Tilos” hợp tác cùng công ty kinh tế tuần hoàn Polygreen và Vùng Nam Aegea, chính quyền đảo Tilos đã loại bỏ toàn bộ thùng rác công cộng trên đường phố. Thay vào đó, họ triển khai hệ thống thu gom tận nhà. Mỗi hộ gia đình và doanh nghiệp được cung cấp túi phân loại riêng cho rác tái chế và rác hữu cơ, có gắn mã QR để quản lý.
Toàn bộ 330 tấn rác thải mỗi năm của Tilos hiện được tập kết về Trung tâm đổi mới tuần hoàn - cơ sở được xây dựng ngay trên nền bãi rác chôn lấp cũ. Tại đây, rác thải được xử lý triệt để, với 30% rác hữu cơ được ủ thành phân bón compost chất lượng cao và phát miễn phí cho nông dân địa phương.
Trong khi đó, 60% rác có thể tái chế được phân loại cụ thể thành 15 danh mục, nén chặt rồi vận chuyển vào đất liền làm nguyên liệu thô thương mại. Còn đối với 10% rác thải không thể tái chế, chúng được chuyển đổi thành nhiên liệu thay thế cung cấp cho các nhà máy sản xuất xi măng.
Để đạt được sự đồng thuận và phối hợp từ cộng đồng, chính quyền đảo Tilos bắt đầu chiến dịch giáo dục phân loại rác từ hệ thống trường học, biến học sinh thành lực lượng tiên phong lan tỏa thói quen mới đến từng hộ gia đình.
Thành công của Tilos đã chứng minh rác thải hoàn toàn có thể trở thành tài nguyên thay vì gánh nặng môi trường. Hiện chính quyền khu vực đang lên kế hoạch nhân rộng mô hình “Just Go Zero” ra nhiều hòn đảo nhỏ khác trên khắp Hy Lạp./.
OECD: Thế giới đối mặt với lượng rác thải nhựa khổng lồ
Theo Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế, trong giai đoạn 2000-2019, tổng sản lượng polymer tổng hợp đã tăng gấp đôi lên 460 triệu tấn, tập trung chủ yếu ở Mỹ, Trung Đông và Trung Quốc.
