Tại Hội nghị triển khai kế hoạch tổ chức lấy mẫu, bàn giao mẫu hài cốt liệt sỹ trên địa bàn thành phố Hà Nội sáng 8/7, Ban Chỉ đạo thành phố Hà Nội về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ (Ban Chỉ đạo 515) đặt ra yêu cầu: việc lấy mẫu phải làm thật thận trọng, tuyệt đối không để xảy ra sai sót; các bước trong quy trình cần chặt chẽ, cẩn trọng, đồng bộ, đảm bảo độ chính xác cao.
Sự tri ân thiêng liêng
Thiếu tướng Nguyễn Khắc Nhân, Phó Chính ủy Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo 515 thành phố Hà Nội nhấn mạnh Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sỹ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, đang được triển khai đồng bộ trên phạm vi cả nước và nhận được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Trung ương, các bộ, ngành và địa phương.
Đồng chí đề nghị các tổ công tác, các cấp, ngành và địa phương phát huy cao nhất tinh thần trách nhiệm, huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị, triển khai nhiệm vụ với quyết tâm, sự cẩn trọng và chính xác cao nhất. Mỗi thông tin được xác minh, mỗi mẫu ADN được đối chiếu thành công, mỗi hài cốt liệt sỹ được tìm thấy và xác định danh tính không chỉ góp phần hoàn thành nhiệm vụ mà còn là sự tri ân thiêng liêng, lời đáp nghĩa chân thành của thế hệ hôm nay đối với những người đã hiến dâng trọn tuổi thanh xuân, xương máu vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Triển khai kế hoạch lấy mẫu, bàn giao mẫu hài cốt liệt sỹ, Ban Chỉ đạo 515 thành phố Hà Nội đã thành lập 20 tổ (đội) lấy mẫu, bàn giao mẫu hài cốt liệt sỹ, trong đó có 16 tổ chính thức và 4 tổ dự phòng.
Các tổ (đội) này sẽ phối hợp với các cơ quan, đơn vị hướng dẫn, hỗ trợ các địa phương tổ chức lấy mẫu, bàn giao mẫu và số hóa thông tin mẫu hài cốt liệt sỹ bảo đảm đúng quy trình, kỹ thuật theo hướng dẫn của Ban Chỉ đạo quốc gia; bảo đảm tính pháp lý, khách quan, chính xác theo quy định.
Theo kế hoạch, việc lấy mẫu, bàn giao mẫu hài cốt liệt sỹ đối với 3 nghĩa trang liệt sỹ do thành phố quản lý gồm: Nghĩa trang Liệt sỹ Nhổn, Nghĩa trang Liệt sỹ Mai Dịch và Nghĩa trang Liệt sỹ Ngọc Hồi sẽ hoàn thành trước tháng 11/2026. Với 337 nghĩa trang liệt sỹ tại địa bàn 126 xã, phường, việc lấy mẫu, bàn giao mẫu hài cốt liệt sỹ sẽ hoàn thành trước tháng 12/2026.
Xác định đây là hoạt động có ý nghĩa chính trị, nhân văn sâu sắc nhằm phục vụ công tác giám định ADN, xác định danh tính hài cốt liệt sỹ còn thiếu thông tin, góp phần thực hiện hiệu quả chủ trương của Đảng, Nhà nước và Quân đội về công tác “Đền ơn đáp nghĩa,” tri ân các anh hùng liệt sỹ đã hy sinh vì sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc, với trách nhiệm cao nhất, cấp ủy, chính quyền và nhân dân các địa phương của Hà Nội đang gấp rút thực hiện các nội dung, kế hoạch góp phần cùng Thủ đô và cả nước đẩy nhanh tiến độ thực hiện, để các anh hùng, liệt sỹ sớm được xác nhận thông tin, trở về với gia đình.
Địa phương sẵn sàng vào cuộc
Là địa phương được thành phố lựa chọn làm trước từ ngày 23/6, qua đó rút kinh nghiệm để triển khai ở các nghĩa trang liệt sỹ trên toàn thành phố, ngay sau khi nhận được kế hoạch, xã Phù Đổng đã tổ chức họp, phân công nhiệm vụ cụ thể cho các đơn vị, đồng thời huy động các lực lượng tham gia.
Xã đã chia các khâu trong quy trình theo nguyên tắc rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, tuyệt đối tuân thủ các yếu tố tâm linh. Bên cạnh đó, địa phương chuẩn bị chu đáo về cơ sở vật chất hạ tầng như khu vực lấy mẫu, khu vực số hóa, khu vực tập trung, các giải pháp ứng phó với điều kiện thời tiết…
Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Phù Đổng Nguyễn Mậu Quang cho biết đến nay, trong số 81 mộ liệt sỹ chưa xác định được danh tính tại Nghĩa trang Liệt sỹ Yên Viên (xã Phù Đổng), có 11 mộ liệt sỹ hoàn toàn chưa xác định danh tính đã lấy được đầy đủ mẫu. Theo đánh giá của cơ quan chuyên môn, các mẫu thu được đều đạt kết quả tốt.
"Bên cạnh việc tuyệt đối tuân thủ các quy trình chuyên môn, công tác tuyên truyền, vận động người dân và thân nhân liệt sỹ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, giúp người dân hiểu rõ ý nghĩa nhân văn sâu sắc của Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ, xác định danh tính hài cốt liệt sỹ, từ đó tạo sự đồng thuận, chung sức cùng các cấp, các ngành triển khai hiệu quả nhiệm vụ. Mỗi trường hợp xác định được danh tính liệt sỹ không chỉ góp phần trả lại tên cho những người đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc mà còn xoa dịu nỗi đau, đáp ứng khát vọng đoàn tụ mà các gia đình liệt sỹ đã chờ đợi suốt nhiều thập kỷ," ông Nguyễn Mậu Quang chia sẻ.
Tại các xã, phường Trung Giã, Yên Lãng, Chương Mỹ và Ứng Hòa, Chiến dịch được triển khai đồng bộ với sự tham gia của các cấp, ngành và lực lượng liên quan. Đến nay, các địa phương đã tổ chức thu nhận mẫu sinh phẩm của thân nhân liệt sỹ. Đây là cơ sở để đối chiếu với dữ liệu, tư liệu lưu trữ, phục vụ xác định chính xác danh tính liệt sỹ.
Theo kế hoạch, việc lấy mẫu và bàn giao mẫu hài cốt liệt sỹ sẽ được triển khai từ tháng 8 đến hết tháng 12/2026. Các địa phương đã chuẩn bị đầy đủ nhân lực, điều kiện cần thiết và sẵn sàng thực hiện, bảo đảm tiến độ theo kế hoạch của Ban Chỉ đạo 515 thành phố Hà Nội.
Tính đến cuối tháng 6/2026, toàn bộ 340 nghĩa trang liệt sỹ trên địa bàn Thủ đô đã hoàn thành công tác khảo sát, gắn định danh và phân loại khoa học, bao gồm 3 nghĩa trang cấp thành phố và 337 nghĩa trang cấp xã, phường. Toàn thành phố có 54.200 mộ liệt sỹ, gồm 54.191 mộ đơn và 9 mộ tập thể. Số mộ có đầy đủ thông tin là 23.202 mộ; có một phần thông tin là 25.808 mộ và số mộ cần lấy mẫu hài cốt để giám định ADN là 8.059 mộ.
Phần lớn các trường hợp cần xác định danh tính đều liên quan đến thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, chất lượng mẫu sinh phẩm đã suy giảm đáng kể. Với tinh thần vào cuộc chủ động, quyết liệt nhưng thận trọng, chắc chắn và phương châm "làm đến đâu chắc đến đó," Hà Nội đang chạy đua với thời gian để lưu giữ những thông tin, chứng cứ còn lại sau chiến tranh, giữ lại những manh mối trước khi tiếp tục bị mai một.
Mỗi mẫu ADN được đối chiếu thành công, mỗi hài cốt liệt sỹ được xác định danh tính không chỉ là một kết quả chuyên môn, mà còn là sự trở về trọn vẹn của một người con với gia đình, quê hương sau nhiều thập kỷ xa cách. Đó cũng là cách thế hệ hôm nay tiếp nối đạo lý "Uống nước nhớ nguồn," góp phần xoa dịu nỗi đau chiến tranh và thực hiện ngày càng sâu sắc, ý nghĩa hơn công tác đền ơn đáp nghĩa./.
Huy động toàn dân tham gia công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ
Quán triệt chỉ đạo của Thủ tướng Lê Minh Hưng tại buổi Lễ "tuyệt đối không dừng lại khi hài cốt các liệt sỹ chưa được quy tập đầy đủ," phấn đấu đạt và vượt chỉ tiêu đặt ra tại Chiến dịch 500 ngày đêm.
