Các tài liệu của Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) vừa được giải mật thừanhận CIA đã trực tiếp dàn dựng và chỉ đạo cuộc đảo chính quân sự lật đổ Thủtướng Iran Mohammad Mossadegh cách đây 60 năm. Đây là văn bản đầu tiên khẳngđịnh sự liên quan trực tiếp của CIA trong vụ việc đã gây ra căng thẳng kéo dài 6thập kỷ giữa hai nước.
Tài liệu được giải mật của CIA do Viện Nghiên cứu Hồ sơ Lưu trữ An ninh Quốc giacông bố ngày 19/8, cho biết cuộc đảo chính quân sự lật đổ Thủ tướng IranMohammad Mossadegh tháng 8/1953 đã được tiến hành theo sự chỉ đạo của CIA vàđược sự phê chuẩn từ cấp cao nhất của Chính phủ Mỹ.
Trước đó, Chính phủ Mỹ đã nhiều lần thừa nhận có tham gia vào sự kiện này, nhưngđây là lần đầu tiên một văn bản xác nhận chính thức được công bố.
Ông Malcolm Byrne, Phó Giám đốc Cơ quan Lưu trữ An ninh Quốc gia Mỹ, cho biếtcác tài liệu trên được CIA tạo ra và lưu trữ nhằm phục vụ cho mục đích sử dụngnội bộ.
Năm 2009, trong bài phát biểu tại Cairo, Ai Cập), Tổng thống Mỹ Barack Obamathừa nhận trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, Mỹ đóng một vai trò trong việc lật đổchính phủ được bầu lên một cách dân chủ tại Iran. Năm 2000, tờ The New YorkTimes đã trích đăng một nguồn tin từ CIA cho biết nguyên nhân đằng sau việc Mỹủng hộ cuộc đảo chính quân sự lật đổ Thủ tướng Mossadegh là do quyết định củaIran quốc hữu hóa việc khai thác dầu mỏ năm 1951.
Hành động này của nhà lãnh đạo Iran được mô tả là "đòn nghiêm trọng" giáng vàoMỹ và Anh, nhưng lại là một thắng lợi đối với Liên Xô. Cuộc đảo chính đã đượcCIA dàn dựng và chỉ đạo sau các cuộc thương lượng bất thành với Iran về vấn đềnày và một loạt vấn đề khác.
Giới nghiên cứu lịch sử đánh giá cuộc đảo chính năm 1953 là hoạt động dàn dựngđầu tiên có sự tham gia của CIA và sau đó được cơ quan này sử dụng như một hìnhmẫu cho các hoạt động can thiệp chính phủ tại nhiều quốc gia khác trong thời kỳChiến tranh Lạnh./.
Tài liệu được giải mật của CIA do Viện Nghiên cứu Hồ sơ Lưu trữ An ninh Quốc giacông bố ngày 19/8, cho biết cuộc đảo chính quân sự lật đổ Thủ tướng IranMohammad Mossadegh tháng 8/1953 đã được tiến hành theo sự chỉ đạo của CIA vàđược sự phê chuẩn từ cấp cao nhất của Chính phủ Mỹ.
Trước đó, Chính phủ Mỹ đã nhiều lần thừa nhận có tham gia vào sự kiện này, nhưngđây là lần đầu tiên một văn bản xác nhận chính thức được công bố.
Ông Malcolm Byrne, Phó Giám đốc Cơ quan Lưu trữ An ninh Quốc gia Mỹ, cho biếtcác tài liệu trên được CIA tạo ra và lưu trữ nhằm phục vụ cho mục đích sử dụngnội bộ.
Năm 2009, trong bài phát biểu tại Cairo, Ai Cập), Tổng thống Mỹ Barack Obamathừa nhận trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, Mỹ đóng một vai trò trong việc lật đổchính phủ được bầu lên một cách dân chủ tại Iran. Năm 2000, tờ The New YorkTimes đã trích đăng một nguồn tin từ CIA cho biết nguyên nhân đằng sau việc Mỹủng hộ cuộc đảo chính quân sự lật đổ Thủ tướng Mossadegh là do quyết định củaIran quốc hữu hóa việc khai thác dầu mỏ năm 1951.
Hành động này của nhà lãnh đạo Iran được mô tả là "đòn nghiêm trọng" giáng vàoMỹ và Anh, nhưng lại là một thắng lợi đối với Liên Xô. Cuộc đảo chính đã đượcCIA dàn dựng và chỉ đạo sau các cuộc thương lượng bất thành với Iran về vấn đềnày và một loạt vấn đề khác.
Giới nghiên cứu lịch sử đánh giá cuộc đảo chính năm 1953 là hoạt động dàn dựngđầu tiên có sự tham gia của CIA và sau đó được cơ quan này sử dụng như một hìnhmẫu cho các hoạt động can thiệp chính phủ tại nhiều quốc gia khác trong thời kỳChiến tranh Lạnh./.
(Vietnam+)
