Cục Kinh tế-Quản lý đầu tư xây dựng vừa có văn bản báo cáo Bộ Xây dựng về việc rà soát, khắc phục các tồn tại của hệ thống thu phí tại 5 dự án thành phần đầu tư công thuộc Dự án cao tốc Bắc-Nam phía Đông giai đoạn 2017-2020 và hệ thống đầu-cuối (Back-End) thu phí cao tốc thuộc Dự án thành phần Vân Phong-Nha Trang.
Theo báo cáo của Cục Đường bộ Việt Nam, trong quá trình khai thác và thu phí tại 5 dự án thành phần đầu tư công thuộc Dự án cao tốc Bắc-Nam phía Đông giai đoạn 2017-2020 (từ đầu tháng 3/2026 đến nay), hệ thống giao thông thông minh, thu phí không dừng và hệ thống kiểm soát tải trọng xe đã bộc lộ một số nội dung tồn tại.
Khẳng định Bộ Xây dựng, Cục Đường bộ Việt Nam đã có nhiều văn bản đôn đốc, chỉ đạo các chủ đầu tư tổ chức khắc phục, tuy nhiên, Lãnh đạo Cục Kinh tế-Quản lý đầu tư xây dựng cho biết đến nay, sau 2 lần đánh giá cho thấy, chỉ số hiệu năng vận hành (KPI) của hệ thống thu phí tại 5 dự án thành phần đầu tư công thuộc Dự án cao tốc Bắc-Nam phía Đông giai đoạn 2017-2020 vẫn chưa đạt yêu cầu (mặc dù đã được cải thiện).
Phía Lãnh đạo Cục Kinh tế-Quản lý đầu tư xây dựng cũng chỉ ra nguyên nhân chủ yếu do các tồn tại, khiếm khuyết của hệ thống thu phí trong giai đoạn thực hiện dự án như: việc bố trí một số thiết bị tại các trạm thu phí chưa phù hợp với mô hình thu phí kín liên tuyến (đầu vào đa làn tự do, đầu ra đơn làn có barrier); phần mềm thu phí tại trạm và phần mềm nghiệp vụ hệ thống Back-End chưa hoàn thiện.
Phía cục chuyên ngành này cũng nhìn nhận các vấn đề còn tồn tại cần khắc phục của hệ thống là nội dung chuyên sâu về công nghệ thông tin, cần được kiểm tra, đánh giá chi tiết để xác định nguyên nhân và giải pháp khắc phục; nếu để các chủ đầu tư tự rà soát và khắc phục sẽ rất khó đảm bảo tiến độ.
Do vậy, Cục Kinh tế-Quản lý đầu tư xây dựng đề nghị cần giao một cơ quan chuyên sâu về công nghệ thông tin chủ trì tổ chức kiểm tra, đánh giá, xác định nguyên nhân và hướng dẫn các chủ đầu tư triển khai khắc phục nhằm triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia trong lĩnh vực giao thông và quy định của pháp luật về thu phí sử dụng đường bộ cao tốc.
Để sớm khắc phục triệt để các tồn tại của hệ thống thu phí tại 5 dự án thành phần đầu tư công thuộc Dự án cao tốc Bắc-Nam phía Đông giai đoạn 2017-2020, Cục Kinh tế-Quản lý đầu tư xây dựng kiến nghị Bộ Xây dựng giao Trung tâm Công nghệ thông tin chủ trì; Vụ Khoa học công nghệ, Môi trường và Vật liệu xây dựng, Cục Đường bộ Việt Nam, Cục Kinh tế-Quản lý đầu tư xây dựng phối hợp tổ chức kiểm tra, rà soát đối với từng trạm thu phí thuộc 5 dự án thành phần đầu tư công thuộc Dự án cao tốc Bắc-Nam phía Đông giai đoạn 2017-2020 và hệ thống Back-End thuộc Dự án thành phần Vân Phong-Nha Trang thuộc Dự án cao tốc Bắc-Nam phía Đông giai đoạn 2021-2025 để xác định nguyên nhân, giải pháp sửa chữa, khắc phục và chỉ đạo các chủ đầu tư tổ chức khắc phục bảo đảm yêu cầu.
Các Ban Quản lý dự án 2, 7, Thăng Long, Đường sắt có trách nhiệm cung cấp đầy đủ các hồ sơ, tài liệu liên quan; chỉ đạo nhà thầu và các đơn vị tư vấn phối hợp với các cơ quan, đơn vị chuyên môn thuộc Bộ Xây dựng trong quá trình kiểm tra, rà soát.
Các ban quản lý dự án chỉ đạo nhà thầu thi công và các đơn vị tư vấn tổ chức khắc phục các tồn tại của hệ thống thu phí tại 5 dự án thành phần đầu tư công thuộc Dự án cao tốc Bắc-Nam phía Đông giai đoạn 2017-2020 và hệ thống Back-End, bảo đảm đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật và chỉ số KPI theo quy định, hoàn thành trước ngày 15/8./.
Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị khẳng định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá chiến lược, giữ vai trò quyết định trong nâng cao năng suất, chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Trọng tâm là thúc đẩy ứng dụng mạnh mẽ các công nghệ nền tảng như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ sinh học, dữ liệu lớn và chuyển đổi xanh vào mọi lĩnh vực sản xuất, đời sống; đặc biệt là chuyển đổi số, ứng dụng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong hệ thống chính trị và doanh nghiệp.