Hiện nay, Hà Nội đang đối diện với thực tế nhu cầu đỗ xe tăng nhanh trong khi quỹ đất và hạ tầng giao thông tĩnh vẫn chưa theo kịp tốc độ phát triển của đô thị.
Để tháo gỡ nút thắt giao thông tĩnh, thành phố Hà Nội đã rà soát, cập nhật quy hoạch, đồng thời có các cơ chế, chính sách nhằm thu hút các doanh nghiệp đầu tư dài hạn.
Giao thông tĩnh chưa được quan tâm tương xứng
Theo báo cáo của Sở Xây dựng Hà Nội, thành phố hiện có khoảng 8 triệu dân, gần 1 triệu ôtô và hơn 6 triệu xe máy. Bên cạnh đó, mỗi ngày còn có lượng lớn người từ các địa phương đến học tập, làm việc, khiến nhu cầu đi lại tăng cao, tạo áp lực lớn lên hệ thống giao thông, nhất là vào giờ cao điểm và tại các khu dân cư.
Thống kê từ Phòng Cảnh sát giao thông Công an thành phố Hà Nội cho thấy, tốc độ gia tăng phương tiện hiện nay cao hơn rất nhiều so với tốc độ phát triển hạ tầng giao thông. Mỗi năm, lượng phương tiện tăng trung bình từ 4-10%, trong khi hạ tầng chỉ tăng khoảng 0,3%, tức chênh lệch gần 30 lần.
Bên cạnh đó, quỹ đất dành cho giao thông của Hà Nội hiện chỉ đạt khoảng 12-13%, trong khi tiêu chuẩn đối với một đô thị loại đặc biệt như Thủ đô cần khoảng 25-26%, thậm chí 30% mới đáp ứng được nhu cầu phát triển.
Theo quy hoạch đến năm 2030 về các bãi đỗ xe, Hà Nội có 1.960 bãi đỗ xe công cộng. Trong đó, 97 bãi đỗ xe ngầm, 496 bãi đỗ xe cao tầng, còn lại là bãi đỗ xe mặt bằng. Tuy nhiên, đến nay, mới chỉ có 72 bãi xe được đưa vào sử dụng, 61 bãi đỗ xe đang triển khai đầu tư xây dựng, còn lại chưa triển khai.
Hà Nội: Đầu tư khẩn cấp một số bãi đỗ xe theo quy hoạch tại khu vực lõi
Trong bối cảnh hệ thống bãi đỗ xe theo quy hoạch chưa được đầu tư đồng bộ, lưu lượng phương tiện tập trung lớn tại khu vực trung tâm khiến công tác tổ chức giao thông gặp nhiều khó khăn.
Hiện, Sở Xây dựng thành phố Hà Nội đã tổ chức cấp phép tạm cho 200 điểm trông giữ xe tạm thời dưới lòng đường với diện tích 41.000 m2. Trong khi đó, việc chỉ khoảng 5% bãi đỗ xe được đưa vào khai thác sử dụng, trong khi phương tiện giao thông tăng quá nhanh nên nhu cầu trông giữ phương tiện trở nên cấp bách.
Sinh sống tại khu chung cư Linh Đàm, anh Trần Quang Hải thường ngày vẫn phải gửi chiếc ôtô cá nhân cách nơi ở chừng gần 1km với lý do chỗ đỗ xe dưới hầm không thể “nhồi nhét” thêm được xế hộp.
“Mỗi nhà chỉ được đăng ký một vị trí đỗ nhưng số lượng cũng có giới hạn, trong khi nhu cầu sở hữu xe của cư dân ngày càng đông. Do đó, nhiều gia đình đã phải loay hoay tìm nơi đỗ khác,” anh Hải than thở.
Theo Tiến sỹ Đinh Thanh Bình, Trưởng Bộ môn Quy hoạch và Quản lý giao thông vận tải, Đại học Giao thông Vận tải, nhiều năm qua Hà Nội chủ yếu tập trung đầu tư hạ tầng giao thông thông qua xây dựng các tuyến đường mới, mở rộng mặt cắt đường, cải tạo nút giao, xây dựng cầu vượt, hầm chui... trong khi hạ tầng giao thông tĩnh chưa được quan tâm tương xứng.
“Việc đầu tư xây dựng các bãi đỗ xe còn chậm, chủ yếu dựa vào nguồn lực xã hội hóa, trong khi vẫn tồn tại nhiều vướng mắc về giao đất, giải phóng mặt bằng. Đầu tư vào giao thông tĩnh đòi hỏi nguồn vốn lớn nhưng thời gian thu hồi vốn kéo dài, trong khi cơ chế đầu tư chưa đủ hấp dẫn để thu hút doanh nghiệp tham gia,” bà Bình chỉ ra thực tế.
Ngoài ra, bà Bình nhìn nhận, nhiều dự án bãi đỗ xe đã được quy hoạch từ nhiều năm trước nhưng vẫn chưa thể thực hiện do phải trải qua quá nhiều thủ tục, từ lập quy hoạch chi tiết, phê duyệt dự án, giao đất, giải phóng mặt bằng đến thẩm định thiết kế, cấp phép xây dựng và các thủ tục trước khi đưa công trình vào khai thác quy trình kéo dài khiến nhiều dự án chậm tiến độ, làm giảm sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư.
Chung quan điểm, ông Khương Kim Tạo, nguyên Phó Chánh Văn phòng Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia cho rằng, quỹ đất khu vực trung tâm ngày càng khan hiếm, nếu không có cơ chế đặc thù về đất đai, tài chính và khai thác thương mại thì rất khó thu hút nguồn lực xã hội tham gia đầu tư các công trình giao thông tĩnh.
Có cơ chế, chính sách hút tư nhân đầu tư
Để phát triển và giải quyết tình trạng thiếu bãi đỗ, Sở Xây dựng Hà Nội thông tin, theo kế hoạch, trong giai đoạn 2026-2030, thành phố sẽ bố trí đầu tư xây dựng 4 bãi đỗ xe tập trung bằng nguồn vốn đầu tư công; đồng thời kêu gọi đầu tư xây dựng 6 bãi đỗ xe bằng nguồn vốn ngoài ngân sách hoặc theo hình thức đối tác công tư. Trong giai đoạn 2031-2035, Hà Nội tiếp tục bố kêu gọi đầu tư xây dựng 3 bãi đỗ xe theo nguồn vốn ngoài ngân sách hoặc theo hình thức đối tác công tư.
Là doanh nghiệp cao tầng đầu tiên trên địa bàn Hà Nội, ông Nguyễn Đức Vinh, Phó Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Khai thác điểm đỗ xe Hà Nội kiến nghị Ủy ban Nhân dân thành phố nghiên cứu ban hành cơ chế đặc thù nhằm đơn giản hóa, rút gọn các thủ tục đầu tư; đồng thời có chính sách hỗ trợ tiền thuê đất trong một thời gian nhất định hoặc áp dụng cơ chế ưu đãi lâu dài đối với các dự án bãi đỗ xe cao tầng và bãi đỗ xe ngầm.
Theo ông Lương Đức Thắng, Phó trưởng Phòng Kết cấu hạ tầng giao thông đô thị, Sở Xây dựng Hà Nội, thành phố sẽ rà soát, cập nhật quy hoạch nhằm bảo đảm tính đồng bộ của toàn hệ thống. Trong đó, Hà Nội sẽ điều chỉnh quy hoạch về vị trí, quy mô các công trình giao thông tĩnh; ưu tiên khai thác không gian ngầm tại khu vực trung tâm, các khu đô thị hiện hữu và các khu vực phát triển theo mô hình đô thị định hướng giao thông công cộng (TOD).
Trên cơ sở đó, ông Thắng cho biết Hà Nội sẽ xác định thứ tự ưu tiên đầu tư, lập và phê duyệt chủ trương đầu tư các dự án phát triển không gian ngầm kết hợp bãi đỗ xe, hầm đi bộ và không gian dịch vụ; đồng thời huy động tối đa các nguồn lực, trong đó có vốn vay, để bảo đảm tiến độ và chất lượng công trình.
“Thành phố tập trung xây dựng, ban hành các cơ chế, chính sách đặc thù để triển khai các nghị quyết về khuyến khích đầu tư xây dựng và khai thác bãi đỗ xe như: hỗ trợ lãi vay, miễn giảm thuế nhập khẩu đối với thiết bị công nghệ cao và hỗ trợ phần thiếu hụt doanh thu trong 3 năm đầu đối với các dự án đầu tư theo phương thức đối tác công-tư (PPP) sẽ tạo điều kiện để doanh nghiệp yên tâm đầu tư dài hạn, nhất là đối với những dự án có suất đầu tư lớn nhưng hiệu quả tài chính chưa cao; hoàn thiện hành lang pháp lý trong công tác thu hồi đất, giao đất và lựa chọn nhà đầu tư,” ông Thắng nói./.
Hà Nội gỡ nút thắt giao thông tĩnh: Từ quy hoạch đến hiện thực
Khoảng cách lớn giữa quy hoạch và thực tiễn đang khiến nhiều tuyến phố, khu dân cư và khu vực trung tâm thành phố Hà Nội rơi vào tình trạng quá tải chỗ đỗ xe.
