Ngày 11/9, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi và người đồng cấp Hàn Quốc Cho Hyun đã điện đàm về tình hình Trung Đông và eo biển Hormuz, trong bối cảnh Seoul đang cân nhắc khả năng đóng góp vào nỗ lực bảo đảm an ninh tại tuyến hàng hải chiến lược này.
Theo Bộ Ngoại giao Hàn Quốc, cuộc điện đàm diễn ra theo đề nghị của phía Iran. Thông báo được đưa ra vài ngày sau khi Tehran cảnh báo rằng bất kỳ đóng góp quân sự nào của Hàn Quốc vào cuộc xung đột cũng sẽ gây ra “những hậu quả nghiêm trọng.”
Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần gây sức ép, yêu cầu đồng minh Hàn Quốc hỗ trợ cuộc chiến tại Trung Đông và cho biết Seoul đã từ chối đề nghị của Washington về việc góp phần bảo vệ eo biển Hormuz.
Hàn Quốc đã cử một nhóm khảo sát thực địa tới khu vực eo biển Hormuz, song nhiều lần khẳng định chưa quyết định có triển khai lực lượng quân sự tới đây hay không.
Hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz gần như tê liệt kể từ khi xung đột Mỹ-Iran nổ ra ngày 28/2, gây gián đoạn thị trường năng lượng toàn cầu. Các cuộc đàm phán giữa Iran và Mỹ cũng rơi vào bế tắc giữa lúc hai bên cạnh tranh quyền kiểm soát tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng xuất khẩu trên thế giới.
Trong diễn biến mới đây, ngày 10/9, Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) cho biết đã nhận báo cáo về sự cố liên quan 2 tàu tại khu vực cách thành phố Khasab của Oman khoảng 4 hải lý về phía Tây.
Theo UKMTO, nhân chứng cho biết đã nhìn thấy 4 vật thể bay đánh trúng 2 tàu chưa xác định. Vụ việc khiến 1 tàu bốc cháy, trong khi chưa xác định được tình trạng của tàu còn lại.
Cũng trong ngày 10/9, Ngoại trưởng Iran Seyed Abbas Araghchi đã có các cuộc điện đàm riêng với người đồng cấp Saudi Arabia Faisal bin Farhan Al Saud và Tổng Tham mưu trưởng quân đội Pakistan Syed Asim Munir để thảo luận về tình trạng căng thẳng leo thang trong khu vực.
Trong cuộc điện đàm, ngoại trưởng Iran và Saudi Arabia nhận định tình trạng bất ổn và căng thẳng trong khu vực đang gia tăng, đồng thời nhấn mạnh cần tiếp tục hợp tác và thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao nhằm ngăn căng thẳng leo thang, khôi phục hòa bình và an ninh.
Trao đổi với Tướng Munir, Ngoại trưởng Araghchi cảnh báo tình trạng căng thẳng và bất ổn gia tăng có thể gây hậu quả nghiêm trọng đối với hòa bình và ổn định khu vực. Ông kêu gọi các nước trong khu vực nâng cao cảnh giác và tăng cường phối hợp trước những diễn biến mới nhất.
Hai bên cũng nhấn mạnh cần phát huy năng lực chung để góp phần bảo đảm hòa bình và an ninh bền vững trong khu vực.
Liên quan tình hình hạt nhân Iran, cùng ngày, phó đại diện Phái đoàn thường trực của Trung Quốc tại Liên hợp quốc, ông Sun Lei, kêu gọi giải quyết vấn đề hạt nhân Iran bằng các biện pháp chính trị và ngoại giao.
Phát biểu tại cuộc họp của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, ông Sun Lei cho rằng xung đột tại Trung Đông đang gây tổn thất nghiêm trọng và tác động tiêu cực đến lợi ích chung của cộng đồng quốc tế.
Ông kêu gọi các bên từ bỏ việc sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực, sớm nối lại việc thực hiện Bản ghi nhớ Mỹ-Iran và đưa vấn đề hạt nhân Iran trở lại quỹ đạo đối thoại.
Đại diện Trung Quốc cho rằng Mỹ cần cam kết không tiếp tục sử dụng vũ lực, đàm phán thiện chí với Iran và bảo đảm thực thi hiệu quả các thỏa thuận trong tương lai. Các bên cần xử lý quan hệ trên cơ sở bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau, tránh tiêu chuẩn kép và cùng tìm kiếm giải pháp toàn diện.
Ông nhấn mạnh Iran có quyền sử dụng năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình với tư cách thành viên Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT). Trung Quốc ủng hộ Mỹ và Iran giải quyết bất đồng thông qua đàm phán thực chất, đồng thời ngăn ngừa nguy cơ phổ biến vũ khí hạt nhân.
Ông Sun Lei cũng kêu gọi Hội đồng Bảo an đóng vai trò xây dựng, tạo môi trường thuận lợi cho đối thoại thay vì gây thêm trở ngại cho tiến trình chính trị. Trong cuộc bỏ phiếu thủ tục trước đó, Nga và Trung Quốc phản đối việc triệu tập phiên họp./.
Iran lập vùng hạn chế hàng hải gần eo biển Hormuz
IRGC tuyên bố thiết lập vùng hạn chế hàng hải kéo dài từ Chabahar đến các khu vực thuộc Vịnh Oman và Biển Arab, theo đó sẽ trừng phạt bất kỳ tàu, thuyền nào đi qua khu vực cấm thuộc eo biển Hormuz.
