Ngày 26/6, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã nhóm họp khẩn cấp tạiBrussels (Bỉ) dưới sự chủ trì của Tổng Thư ký Anders Fogh Rasmussen để tham vấntheo yêu cầu của Thổ Nhĩ Kỳ sau vụ Syria bắn rơi một máy bay chiến đấu của nướcnày hôm 22/6.
Phát biểu sau cuộc họp, ông Rasmussen cho biết tất cả các nước đồng minh đãthông qua một tuyên bố về quan điểm chung của NATO lên án việc Syria bắn rơi máybay chiến đấu của Thổ Nhĩ Kỳ, cho đây là hành động "không thể chấp nhận được,"đồng thời bày tỏ "ủng hộ mạnh mẽ và đoàn kết" với Thổ Nhĩ Kỳ.
Tổng thư ký NATO nhấnmạnh: "An ninh của liên minh là không thể chia cắt. Chúng tôi sát cánh bên ThổNhĩ Kỳ trên tinh thần đoàn kết mạnh mẽ."
Tuy nhiên, ông Rasmussen nhận định rằng tình hình sẽ không tiếp tục leothang, và cho biết trong cuộc họp nói trên NATO đã không thảo luận về Điều 5trong hiệp ước của liên minh, theo đó cho phép liên minh ra tay cứu giúp mộttrong các thành viên của mình.
[Syria bắn hạ chiếc máy bay thứ hai của Thổ Nhĩ Kỳ]
Trước đó, Thổ Nhĩ Kỳ đã yêu cầu NATO xem xét vụ việc này chiểu theo Điều 4trong hiệp ước của liên minh này, cho phép một nước thành viên triệu tập họpkhẩn cấp nếu thấy chủ quyền lãnh thổ, độc lập chính trị hoặc an ninh của mình bịđe dọa. Việc nước này không kêu gọi trợ giúp bằng quân sự theo Điều 5 trong hiệpước của NATO cho thấy Ancara cũng hy vọng tránh bùng phát xung đột với Syria.
Đây là lần thứ hai kể từ khi thành lập năm 1949, NATO triệu tập cuộc tham vấntheo Điều 4 trong hiệp ước của liên minh. Cuộc họp lần trước diễn ra năm 2003,cũng theo đề nghị của Thổ Nhĩ Kỳ trong cuộc chiến tranh Iraq.
Trong khi đó, tại Ankara, Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan tuyên bốsẽ đáp trả mọi vi phạm tại khu vực biên giới với Syria. Phát biểu tại một cuộchọp nhóm gồm các nghị sĩ Đảng Công lý và Phát triển (AK) tại Quốc hội Thổ NhĩKỳ, ông Erdogan nhấn mạnh Thổ Nhĩ Kỳ coi mọi sự tiếp cận quân sự tại biên giớilà một nguy cơ và đe dọa an ninh, vì vậy sẽ "không bao giờ tha thứ cho bất kỳnguy cơ an ninh nào do chính quyền Syria gây ra tại khu vực biên giới, và sẽ đáptrả".
Thổ Nhĩ Kỳ là nước có lực lượng vũ trang mạnh thứ hai trong NATO, và hiện làmột trong những nước chỉ trích mạnh mẽ nhất chính quyền Syria của Tổng thốngBashar al-Assad về tình trạng bạo lực nhằm vào người biểu tình ở nước này. ThổNhĩ Kỳ cũng là nước cung cấp nơi trú ngụ cho các lực lượng của phe đối lập ởSyria là Quân đội Tự do Syria (FSA) và Hội đồng Dân tộc Syria (SNC).
Ngay trước thềm cuộc họp của NATO, Iran đã đề xuất dùng các mối quan hệ tốtđẹp của Tehran với cả Damascus và Ancara để giúp giải quyết căng thẳng giữa hainước liên quan tới vụ việc nói trên.
Trong một buổi họp báo, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Ramin Mehmanparastnói rằng Tehran lo ngại về vụ Syria bắn rơi máy bay của Thổ Nhĩ Kỳ hôm 22/6,đồng thời bày tỏ hy vọng "các thành viên chủ chốt trong khu vực" có thể nhanhchóng giải quyết vấn đề và không để các nước khác can dự vào.
Ông nhấn mạnh: "Vụviệc cần được giải quyết thông qua đối thoại và kiềm chế, hai bên cần tránh cácbiện pháp làm xáo trộn an ninh khu vực"./.
Phát biểu sau cuộc họp, ông Rasmussen cho biết tất cả các nước đồng minh đãthông qua một tuyên bố về quan điểm chung của NATO lên án việc Syria bắn rơi máybay chiến đấu của Thổ Nhĩ Kỳ, cho đây là hành động "không thể chấp nhận được,"đồng thời bày tỏ "ủng hộ mạnh mẽ và đoàn kết" với Thổ Nhĩ Kỳ.
Tổng thư ký NATO nhấnmạnh: "An ninh của liên minh là không thể chia cắt. Chúng tôi sát cánh bên ThổNhĩ Kỳ trên tinh thần đoàn kết mạnh mẽ."
Tuy nhiên, ông Rasmussen nhận định rằng tình hình sẽ không tiếp tục leothang, và cho biết trong cuộc họp nói trên NATO đã không thảo luận về Điều 5trong hiệp ước của liên minh, theo đó cho phép liên minh ra tay cứu giúp mộttrong các thành viên của mình.
[Syria bắn hạ chiếc máy bay thứ hai của Thổ Nhĩ Kỳ]
Trước đó, Thổ Nhĩ Kỳ đã yêu cầu NATO xem xét vụ việc này chiểu theo Điều 4trong hiệp ước của liên minh này, cho phép một nước thành viên triệu tập họpkhẩn cấp nếu thấy chủ quyền lãnh thổ, độc lập chính trị hoặc an ninh của mình bịđe dọa. Việc nước này không kêu gọi trợ giúp bằng quân sự theo Điều 5 trong hiệpước của NATO cho thấy Ancara cũng hy vọng tránh bùng phát xung đột với Syria.
Đây là lần thứ hai kể từ khi thành lập năm 1949, NATO triệu tập cuộc tham vấntheo Điều 4 trong hiệp ước của liên minh. Cuộc họp lần trước diễn ra năm 2003,cũng theo đề nghị của Thổ Nhĩ Kỳ trong cuộc chiến tranh Iraq.
Trong khi đó, tại Ankara, Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan tuyên bốsẽ đáp trả mọi vi phạm tại khu vực biên giới với Syria. Phát biểu tại một cuộchọp nhóm gồm các nghị sĩ Đảng Công lý và Phát triển (AK) tại Quốc hội Thổ NhĩKỳ, ông Erdogan nhấn mạnh Thổ Nhĩ Kỳ coi mọi sự tiếp cận quân sự tại biên giớilà một nguy cơ và đe dọa an ninh, vì vậy sẽ "không bao giờ tha thứ cho bất kỳnguy cơ an ninh nào do chính quyền Syria gây ra tại khu vực biên giới, và sẽ đáptrả".
Thổ Nhĩ Kỳ là nước có lực lượng vũ trang mạnh thứ hai trong NATO, và hiện làmột trong những nước chỉ trích mạnh mẽ nhất chính quyền Syria của Tổng thốngBashar al-Assad về tình trạng bạo lực nhằm vào người biểu tình ở nước này. ThổNhĩ Kỳ cũng là nước cung cấp nơi trú ngụ cho các lực lượng của phe đối lập ởSyria là Quân đội Tự do Syria (FSA) và Hội đồng Dân tộc Syria (SNC).
Ngay trước thềm cuộc họp của NATO, Iran đã đề xuất dùng các mối quan hệ tốtđẹp của Tehran với cả Damascus và Ancara để giúp giải quyết căng thẳng giữa hainước liên quan tới vụ việc nói trên.
Trong một buổi họp báo, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Ramin Mehmanparastnói rằng Tehran lo ngại về vụ Syria bắn rơi máy bay của Thổ Nhĩ Kỳ hôm 22/6,đồng thời bày tỏ hy vọng "các thành viên chủ chốt trong khu vực" có thể nhanhchóng giải quyết vấn đề và không để các nước khác can dự vào.
Ông nhấn mạnh: "Vụviệc cần được giải quyết thông qua đối thoại và kiềm chế, hai bên cần tránh cácbiện pháp làm xáo trộn an ninh khu vực"./.
(TTXVN)
