Sau hơn 1 tháng triển khai, dự án xây dựng khu tái định cư tập trung Phá Mựt có tổng mức đầu tư khoảng 8 tỷ đồng, diện tích quy hoạch rộng 1,8 ha để di dời khẩn cấp 16 gia đình dân tộc Mông bản Phá Mựt (xã Nhôn Mai, tỉnh Nghệ An) bị mất nhà do lũ ống, lũ quét cuốn trôi vào cuối tháng 7/2025 đã cơ bản hoàn tất việc san ủi mặt bằng.
Trong ngày 8/2, cấp ủy, chính quyền địa phương đã tổ chức bốc thăm, bàn giao mặt bằng cho những hộ dân đầu tiên vào khu tái định cư để dựng nhà; phấn đấu mục tiêu trước Tết Bính Ngọ năm 2026 các hộ dân sẽ dựng xong nhà.
Hiện tại, cấp ủy, chính quyền, các lực lượng chức năng và người dân địa phương đang chung tay dồn lực, hỗ trợ giúp bà con vận chuyển vật liệu, gỗ ván, khung cột, đồ đạc lên khu tái định cư để dựng nhà, sớm an cư, vui Xuân đón Tết cổ truyền và dần ổn định đời sống sau thiên tai.
Niềm hạnh phúc của những chủ nhân khu tái định cư
Sáng sớm, bản Phá Mựt cũ- nơi đã từng hứng chịu những thiệt hại nặng nề của lũ ống, lũ quét, sự hoang tàn, đổ nát vẫn còn hằn nguyên trên từng mái nhà, thửa ruộng, lòng suối, triền đồi- người dân cộng đồng dân tộc Mông trong bản đã tập trung khá đông để chuẩn bị cùng đoàn của cấp ủy, chính quyền địa phương, các phòng, ban, đoàn thể xã “ngược núi” lên khu tái định cư mới để bốc thăm nhận đất mới.
Anh Xồng Ca Dênh, Bí thư Chi bộ bản Phá Mựt cho biết, bản có 36 hộ, hơn 170 nhân khẩu, đều là dân tộc Mông. Đợt lũ ống, lũ quét xảy ra vào cuối tháng 7/2025 đã cuốn trôi nhiều ngôi nhà cùng tài sản, ruộng vườn, gia súc, vật nuôi của người dân trong bản.
Nhiều hộ gia đình bị lũ cuốn trôi 2 căn nhà như gia đình anh Xồng Bá Tồng, anh Xồng Bá Tủa, anh Xồng Bá Cô… Sau khi lũ đi qua, người dân trong bản phải đi ở ghép, ở nhờ tại nhà người quen, anh em họ hàng tại các bản làng lân cận trên địa bàn. Đến nay, sau hơn 6 tháng chờ đợi, niềm mong mỏi được bố trí đất tái định cư của 16 hộ bị trôi nhà cửa đã thành hiện thực, ai cũng vui mừng, phấn khởi.
Những hộ được bàn giao đất ở, làm nhà mới lần này phấn đấu sẽ dựng nhà xong trước Tết. Khối lượng công việc rất nhiều, thời gian rất gấp nhưng các gia đình đã chuẩn bị nguồn gỗ ván, thưng ván, cột, xà, khung dựng…từ nhiều tháng trước rồi. Do đó việc dựng những căn nhà gỗ theo phong tục, tập quán văn hóa đồng bào Mông sẽ được hoàn tất nhanh.
Là một trong 3 hộ dân đầu tiên trong bản được tham gia bốc thăm, nhận đất làm nhà tại khu tái định cư trong đợt 1/2026, anh Xồng Bá Chải (bản Phá Mựt, xã Nhôn Mai) cho biết, mình bốc thăm, nhận được mảnh đất số 2 trong khu tái định cư, cảm giác rất vui mừng và hạnh phúc. Cùng với sự hỗ trợ của cấp ủy, chính quyền địa phương, người dân trong bản, các lực lượng vũ trang, gia đình sẽ huy động thêm nhân lực từ anh em họ hàng để sớm hoàn tất việc dựng nhà, kịp đón Tết.
Hiện tại, gia đình anh Chải và các gia đình khác được nhận đất tái định cư đợt 1 đã chuẩn bị đủ lượng gỗ để dựng nhà mới khang trang, đủ diện tích sinh hoạt cho các thành viên trong gia đình.
Cùng chung niềm vui nhận đất làm nhà tại khu tái định cư mới với anh Xồng Bá Chải còn có 2 gia đình khác là anh Xồng Bá Đậu, anh Xồng Bá Khợ. Dù tất bật, bộn bề với việc tập kết, kiểm đếm, sắp xếp gỗ, ván, xà, cột lên xe kéo để vận chuyển lên khu tái định cư, nhưng ánh mắt, nụ cười của mọi người đều lộ ra trên khuôn mặt lấm tấm mồ hôi giữa tiết trời se lạnh của miền rẻo cao, biên giới.
Anh Xồng Bá Đậu, bản Phá Mựt, xã Nhôn Mai xúc động cho biết, nguồn vật liệu gỗ để dựng nhà thì gia đình đã chuẩn bị từ nhiều tháng trước, chủ yếu từ căn nhà cũ bị lũ cuốn trôi, mua lại từ người dân trong bản và người thân, anh em họ hàng hỗ trợ thêm. Ngoài ra, gia đình cũng tích lũy được khoản kinh phí từ nguồn hỗ trợ của cấp ủy, chính quyền địa phương và hoạt động thiện nguyện của các đoàn thiện nguyện trong và ngoài tỉnh trong thời gian sau thiên tai. Do đó việc dựng nhà sẽ không gặp khó khăn, trở ngại lớn. Hi vọng gia đình sẽ dựng xong nhà sớm để nhân lên niềm vui đón Tết.
“Chạy đua” với Tết
Để giúp các hộ dân bản Phá Mựt vận chuyển gỗ, ván, cột lên khu tái định cư, trong ngày 8/2, Đồn Biên phòng Nhôn Mai (Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An), Công an xã Nhôn Mai đã huy động hàng chục cán bộ, chiến sỹ phối hợp cùng cấp ủy, chính quyền địa phương và các ban ngành, đoàn thể xã tham gia đóng góp ngày công, hỗ trợ giúp dân di chuyển đồ đạc, vật dụng lên xe kéo.
Đồng thời trong các ngày tiếp theo, các lực lượng biên phòng, công an xã sẽ “3 bám, 4 cùng” đồng hành với người dân giúp người dân tham gia san nền, dựng khung nhà, lợp mái, đóng thưng ván, lát nền...
Cấp ủy, chính quyền địa phương phấn đấu đẩy nhanh tiến độ, đảm bảo hoàn thành những căn nhà “3 cứng” (nền cứng, khung cứng, mái cứng) trước Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 cho những hộ dân đầu tiên lên khu tái định cư.
Trung tá Lô Tú Tài, Trưởng Công an xã Nhôn Mai, cho biết với tinh thần “gần dân, sát dân, kịp thời có mặt lúc dân cần, khi dân khó,” trong ngày 8/2, lực lượng công an xã Nhôn Mai đã huy động 2 xe ô tô và 13 cán bộ, chiến sỹ, lực lượng an ninh cơ sở phối hợp cùng các lực lượng, người dân địa phương tham gia giúp người dân vận chuyển đồ đạc lên khu tái định cư.
Ngoài ra, Đồn biên phòng Nhôn Mai cũng cắt cử, phân công hàng chục cán bộ, chiến sỹ tham gia hỗ trợ giúp dân bản Phá Mựt vận chuyển đồ đạc, dựng khung nhà, thưng ván... tại khu tái định cư. Qua đó nhân lên tình đoàn kết quân dân, thể hiện rõ tinh thần “tương thân tương ái,” trách nhiệm của của lực lượng biên phòng với cộng đồng dân bản ngay tại cơ sở.
Ghi nhận tại Khu tái định cư bản Phá Mựt trong ngày 8 và sáng ngày 9/2 là khung cảnh hối hả, tất bật của người dân, các lực lượng vũ trang đang dồn sức, chung tay hỗ trợ các gia đình dựng nhà. Nhiều máy móc của đơn vị thi công cũng đang hoạt động hết công suất, đẩy nhanh tiến độ các hạng mục giao thông liên bản, điện, công trình nước sinh hoạt, kè chống sạt lở...
Ông Mạc Văn Nguyên, Bí thư Đảng ủy xã Nhôn Mai, tỉnh Nghệ An cho biết, dự án xây dựng khu tái định cư tập trung tại bản Phá Mựt được khởi công vào cuối 12/2025, nhằm di dời khẩn cấp 16 hộ dân ra khỏi khu vực có nguy cơ sạt lở cao, bảo đảm an toàn về người và tài sản; đồng thời tạo điều kiện cho người dân sớm ổn định cuộc sống, phát triển kinh tế lâu dài.
Việc đầu tư xây dựng khu tái định cư thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước và chính quyền các cấp đối với đồng bào vùng khó khăn, vùng chịu ảnh hưởng nặng nề bởi thiên tai. Dự án không chỉ mang ý nghĩa cấp thiết trước mắt mà còn góp phần ổn định dân cư, đảm bảo an sinh xã hội, tạo tiền đề cho phát triển kinh tế-xã hội bền vững của địa phương trong thời gian tới.
Cũng theo Bí thư Đảng ủy xã Nhôn Mai Mạc Văn Nguyên, từ ngày 10/2, cấp ủy, chính quyền địa phương tiếp tục khảo sát khu tái định cư, tổ chức các đợt bốc thăm cho 13 hộ gia đình còn lại nhận vị trí mặt bằng và tập trung huy động lực lượng đưa những hộ gia đình có đủ điều kiện sẵn sàng nguồn vật tư, gỗ, ván, khung cột… lên khu tái định cư dựng nhà mới.
Những hộ còn lại đang ở ghép tại các bản làng lân cận sẽ được cấp ủy, chính quyền địa phương triển khai dựng nhà tại khu tái định cư Phá Mựt sau Tết, phấn đấu hoàn thành trong thời gian sớm nhất.
Xã Nhôn Mai có hơn 28km đường biên tiếp giáp Lào, toàn xã có hơn 1.430 hộ với hơn 6.860 nhân khẩu, thuộc các dân tộc Kinh, Thái, Mông, Khơ Mú. Sau đợt mưa lớn, lũ ống, lũ quét xảy ra vào cuối tháng 7/2025, qua rà soát, kiểm đếm toàn xã có 95 hộ phải làm nhà ở mới, tập trung chủ yếu ở các bản Huồi Tố 2, Huồi Xá, Na Lợt, Có Hạ, Thâm Thẩm, Xói Voi, Phá Mựt…. Hơn 1 tuần trước, những bản có số lượng nhà cần làm mới nhiều như Huồi Tố 2, Huồi Xá, Na Lợt… đã hoàn thành việc dựng nhà.
Đến thời điểm hiện tại, người dân bị ảnh hưởng thiên tai tại các bản còn lại trong xã cũng kịp làm xong nhà ở mới trước lúc Tết đến, Xuân về./.
Rộn ràng lễ hội Gầu Tào của đồng bào Mông ở Pà Cò
Lễ hội Gầu Tào xã Pà Cò năm 2026 diễn ra sôi nổi, kết hợp tín ngưỡng và du lịch, góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Mông và phát triển cộng đồng.
