Tòa án Tối cao Mỹ ngày 30/6 ra phán quyết với tỷ lệ 6-3, khẳng định Tu chính án thứ 14 của Hiến pháp tiếp tục bảo đảm quyền công dân theo nơi sinh đối với hầu hết mọi trẻ em sinh trên lãnh thổ Mỹ, qua đó bác bỏ sắc lệnh hành pháp của Tổng thống Donald Trump nhằm chấm dứt quyền này đối với con của người nhập cư bất hợp pháp hoặc cư trú tạm thời.
Đây được đánh giá là một trong những thất bại pháp lý lớn nhất của chính quyền Tổng thống Trump trong lĩnh vực nhập cư kể từ đầu nhiệm kỳ hai.
Theo phóng viên TTXVN tại Washington, Chánh án John Roberts, tác giả ý kiến đa số, cho rằng Điều khoản Quốc tịch trong Tu chính án thứ 14 bảo đảm quyền công dân cho những người sinh ra trên lãnh thổ Mỹ và "thuộc thẩm quyền tài phán" của nước này.
Phán quyết tái khẳng định tiền lệ lịch sử trong vụ "Mỹ kiện Wong Kim Ark" năm 1898, theo đó trẻ em sinh tại Mỹ, ngoại trừ một số trường hợp rất hẹp như con của nhà ngoại giao nước ngoài, đều là công dân Mỹ từ khi chào đời.
Tòa án kết luận sắc lệnh hành pháp của Tổng thống Trump trái với Hiến pháp và không thể thay đổi một quyền hiến định đã được xác lập hơn một thế kỷ.
Theo các ước tính được viện dẫn tại phiên xét xử, nếu sắc lệnh được thực thi, khoảng 250.000 trẻ em sinh ra mỗi năm tại Mỹ có thể bị ảnh hưởng đến tình trạng quốc tịch.
Thẩm phán Brett Kavanaugh đồng tình với kết quả nhưng có lập luận riêng, trong khi ba thẩm phán Clarence Thomas, Samuel Alito và Neil Gorsuch phản đối.
Trong ý kiến phản đối, Thẩm phán Samuel Alito cho rằng cách diễn giải hiện nay về quyền công dân theo nơi sinh có thể dẫn đến những hệ quả lâu dài đối với an ninh quốc gia và cho rằng vấn đề này cần được xem xét lại.
Tuy nhiên, đa số thẩm phán khẳng định việc sửa đổi phạm vi của Điều khoản Quốc tịch chỉ có thể được thực hiện thông qua sửa đổi Hiến pháp hoặc hành động của Quốc hội, chứ không thể bằng sắc lệnh hành pháp của tổng thống.
Sau phán quyết, các tổ chức bảo vệ quyền dân sự như Hiệp hội Quốc gia vì sự Tiến bộ của Người da màu (NAACP) đã hoan nghênh quyết định của Tòa án, coi đây là sự tái khẳng định nguyên tắc bình đẳng của Hiến pháp Mỹ.
Trong khi đó, nhiều nghị sỹ Cộng hòa, trong đó có Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson, bày tỏ thất vọng và cho rằng phán quyết sẽ đặt ra những thách thức mới đối với chính sách nhập cư của Mỹ./.
Chính quyền Mỹ “ nín thở” chờ đợi loạt phán quyết của Tòa án Tối cao
Các vụ việc đang chờ phán quyết tập trung vào các lĩnh vực di trú, tổ chức bộ máy liên bang, bầu cử, quyền sở hữu súng và chính sách đối với người chuyển giới.
