Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài (Nghị quyết số 10) được kỳ vọng tạo bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển của Việt Nam, từ thu hút vốn đầu tư đơn thuần sang lựa chọn các dự án có chất lượng, giá trị gia tăng cao và khả năng lan tỏa tới nền kinh tế.
Trao đổi với phóng viên TTXVN, Luật sư Nguyễn Hồng Chung, Phó Chủ tịch thường trực kiêm Tổng Thư ký Liên Chi hội Tài chính khu công nghiệp Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng quản trị DVL Ventures cho rằng nếu được triển khai hiệu quả, Nghị quyết 10 sẽ góp phần thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao, nâng cao năng lực cạnh tranh và vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.
- Nghị quyết số 10-NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài được xem là dấu mốc quan trọng trong định hướng thu hút và sử dụng hiệu quả dòng vốn quốc tế. Từ góc độ của một chuyên gia nhiều năm làm việc với cộng đồng doanh nghiệp nước ngoài, ông đánh giá như thế nào về ý nghĩa của Nghị quyết đối với môi trường đầu tư của Việt Nam?
Luật sư Nguyễn Hồng Chung: Theo tôi, Nghị quyết số 10-NQ/TW là một trong những nghị quyết quan trọng nhất về kinh tế đối ngoại kể từ sau Nghị quyết 50-NQ/TW năm 2019.
Điểm đặc biệt của Nghị quyết 10 không nằm ở việc tiếp tục khẳng định vai trò của khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, mà nằm ở việc xác lập một tư duy phát triển hoàn toàn mới.
Việt Nam không còn đặt trọng tâm vào việc thu hút càng nhiều vốn đầu tư càng tốt mà chuyển sang lựa chọn dòng vốn có chất lượng, có khả năng tạo ra giá trị gia tăng, chuyển giao công nghệ và lan tỏa tới nền kinh tế trong nước.
Trong quá trình làm việc với các nhà đầu tư quốc tế, tôi nhận thấy Việt Nam vẫn là điểm đến rất hấp dẫn. Tuy nhiên, câu hỏi của nhà đầu tư hiện nay đã khác rất nhiều so với 10 hoặc 15 năm trước. Họ không còn hỏi nhiều về ưu đãi thuế hay giá thuê đất. Điều họ quan tâm là môi trường đầu tư có ổn định hay không, thủ tục có minh bạch hay không, nguồn nhân lực có đáp ứng được yêu cầu hay không và Việt Nam có thể đồng hành cùng họ trong dài hạn hay không.
Tôi cho rằng Nghị quyết số 10 chính là câu trả lời của Việt Nam trước những thay đổi đó. Đây không chỉ là thông điệp gửi tới nhà đầu tư nước ngoài mà còn là thông điệp gửi tới các địa phương và cơ quan quản lý nhà nước rằng đã đến lúc phải chuyển từ tư duy thu hút đầu tư sang tư duy kiến tạo môi trường đầu tư.
- Theo ông, đâu sẽ là những thuận lợi lớn nhất khi triển khai Nghị quyết 10? Những khó khăn hoặc thách thức nào có thể xuất hiện trong giai đoạn đầu thực hiện?
Luật sư Nguyễn Hồng Chung: Thuận lợi lớn nhất là cải cách thể chế, tinh gọn bộ máy, chuyển đổi số, phát triển hạ tầng chiến lược và tái cấu trúc không gian phát triển đang được triển khai đồng thời. Đây là nền tảng rất quan trọng để nâng cao chất lượng môi trường đầu tư.
Tuy nhiên, thách thức lớn nhất sẽ là thay đổi tư duy và cách làm. Nghị quyết 10 không chỉ là thông điệp gửi tới nhà đầu tư mà còn là thông điệp gửi tới chính các địa phương và cơ quan xúc tiến đầu tư của Việt Nam.
Địa phương nào vẫn cạnh tranh bằng ưu đãi sẽ sớm hết dư địa. Địa phương nào cạnh tranh bằng hệ sinh thái, chất lượng dịch vụ và năng lực đồng hành cùng doanh nghiệp sẽ tạo được lợi thế bền vững.
- Theo ông, đâu là những điểm mới của Nghị quyết số 10 mà nhà đầu tư nước ngoài cần đặc biệt lưu ý?
Luật sư Nguyễn Hồng Chung: Nếu phải tóm tắt bằng một câu, tôi sẽ nói với nhà đầu tư rằng: “Việt Nam vẫn mở cửa mạnh mẽ đối với đầu tư nước ngoài, nhưng Việt Nam muốn thu hút những nhà đầu tư tạo ra giá trị dài hạn cho nền kinh tế.” Điểm mới lớn nhất của Nghị quyết là chuyển từ tư duy thu hút vốn sang phát triển nền tảng đầu tư chiến lược quốc gia.
Điều đó có nghĩa là Việt Nam không chỉ cần vốn đầu tư mà cần công nghệ, đổi mới sáng tạo, năng lực quản trị, đào tạo nhân lực và khả năng kết nối với doanh nghiệp trong nước.
Nhà đầu tư cần lưu ý rằng trong thời gian tới, các tiêu chí đánh giá dự án sẽ không chỉ dựa vào quy mô vốn hay diện tích sử dụng đất. Những yếu tố như nghiên cứu phát triển (R&D), chuyển giao công nghệ, tỷ lệ nội địa hóa, phát triển nhà cung ứng Việt Nam, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số sẽ ngày càng trở thành những tiêu chí quan trọng.
Ở góc độ tích cực, đây là cơ hội rất lớn cho các tập đoàn công nghệ, các doanh nghiệp sản xuất có giá trị gia tăng cao và các nhà đầu tư có chiến lược phát triển dài hạn tại Việt Nam.
- Nếu gửi một thông điệp tới cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư và các địa phương sau khi Nghị quyết 10 được ban hành, ông muốn nhấn mạnh điều gì?
Luật sư Nguyễn Hồng Chung: Tôi muốn nhấn mạnh rằng Nghị quyết 10 không chỉ là câu chuyện về FDI. Đây là câu chuyện về việc Việt Nam muốn đứng ở vị trí nào trong nền kinh tế toàn cầu của 10 đến 20 năm tới.
Đối với nhà đầu tư, đây là cam kết mạnh mẽ của Việt Nam về một môi trường đầu tư ổn định, minh bạch và hướng tới giá trị dài hạn. Đối với địa phương, đây là yêu cầu phải thay đổi tư duy phát triển, chuyển từ cạnh tranh bằng ưu đãi sang cạnh tranh bằng năng lực.
Đối với doanh nghiệp Việt Nam, đây là cơ hội để bước vào chuỗi giá trị toàn cầu với tư cách đối tác chứ không chỉ là nhà thầu phụ. Nếu triển khai thành công, giá trị lớn nhất mà Việt Nam nhận được từ Nghị quyết 10 sẽ không chỉ là dòng vốn đầu tư nước ngoài, mà là năng lực cạnh tranh mới của nền kinh tế Việt Nam.
- Xin trân trọng cám ơn ông!
Mời độc giả đón đọc chùm bài tại đây:
Nâng vị thế Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu
Nghị quyết 10-NQ/TW của Bộ Chính trị thể hiện một bước chuyển đổi mang tính bước ngoặt, chuyển từ tư duy "thu hút theo chiều rộng" sang "phát triển theo chiều sâu."
Vốn đầu tư ngoại: Từ "hút" vốn sang chọn lọc đầu tư
Luật sư Nguyễn Hồng Chung cho rằng nếu được triển khai hiệu quả, Nghị quyết 10 sẽ góp phần thu hút vốn FDI chất lượng cao, nâng năng lực cạnh tranh và vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.
