Bộ trưởng Nội vụ Anh Theresa May. (Nguồn: AFP/TTXVN)

Bộ trưởng Nội vụ Anh Theresa May đã có bước khởi đầu thuận lợi trong cuộc đua vào chiếc ghế Thủ tướng nước này sau khi giành tới 165 trong tổng số 330 phiếu ủng hộ của các nghị sỹ đảng Bảo thủ trong vòng một cuộc bỏ phiếu chọn người thay thế ông David Cameron, bỏ xa đối thủ đứng thứ hai là Thứ trưởng Năng lượng và Biến đổi Khí hậu Andrea Leadsom tới gần 100 phiếu.

Với những diễn biến hiện nay, nhiều khả năng nước Anh sẽ có nữ thủ tướng thứ hai trong lịch sử sau “Bà đầm thép” Margaret Thatcher.

Ngay sau cuộc tổng tuyển cử hồi tháng Năm với chiến thắng bất ngờ của đảng Bảo thủ, bà May đã được xem như một trong những ứng cử viên có khả năng sẽ thay thế Thủ tướng Cameron vào nửa cuối nhiệm kỳ.

Tuy vậy, cuộc trưng cầu ý dân lịch sử hôm 23/6 vừa qua - trong đó việc có tới 51,9% người dân Anh chọn rời khỏi Liên minh châu Âu (EU) khiến Thủ tướng Camero quyết định từ chức - đã khiến viễn cảnh này đến sớm hơn.

Tiếp đó, việc Bộ trưởng Tài chính George Osborne và bất ngờ hơn cả là cựu Thị trưởng London Boris Johnson đều không tham gia tranh cử đã mở rộng thêm cánh cửa cơ hội của bà Theresa May.

Là người lãnh đạo lâu năm của một trong những bộ quan trọng nhất phụ trách vấn đề biên giới và an ninh quốc gia, bà Theresa May có nhiều kinh nghiệm hơn tất cả những ứng viên còn lại. Có ý kiến cho rằng vì nước Anh đã chọn rời khỏi EU nên người dẫn dắt chính phủ sắp tới phải là người ủng hộ Brexit.

Theo danh sách tranh cử thì đó có thể là Bộ trưởng Tư pháp Michael Gove, Thứ trưởng Leadsom hoặc cựu Bộ trưởng Quốc phòng Liam Fox.

Tuy nhiên, ông Gove đã bị mất điểm nghiêm trọng khi bị coi là "kẻ đâm sau lưng" đồng minh của mình - "nhạc trưởng" của phe Brexit Boris Johnson.

Ông Fox không nhận được sự ủng hộ của các nghị sĩ Bảo thủ, trong khi một người chưa từng có cơ hội tham gia cuộc họp nội các như bà Leadsom bị đánh giá là thiếu kinh nghiệm cần thiết để điều hành chính phủ.

Bà Theresa May mặc dù đứng ở phe vận động ở lại EU trong cuộc trưng cầu ý dân vừa qua cùng với Thủ tướng Cameron, nhưng sự điềm tĩnh và kinh nghiệm chính trường của bà lại gây được cảm tình ở cả phe ủng hộ lẫn phe phản đối Brexit.

Trong bối cảnh chính trường Anh đang lâm vào khủng hoảng cùng với những chia rẽ xã hội sâu sắc “hậu” trưng cầu ý dân, có thể nói bà Theresa May đã thực hiện chiến lược tranh cử khôn ngoan khi nhấn mạnh mục tiêu đoàn kết nội bộ đảng, đoàn kết đất nước để đương đầu với những thách thức trước mắt.

Trong một cuộc trả lời phỏng vấn, bà từng nói rằng: "Tôi nghĩ điều tối quan trọng của đảng lúc này là đoàn kết. Chúng ta không phải là người rời đi hay người ở lại, chúng ta là những thành viên đảng Bảo thủ trong chính phủ với công việc phải làm."

Bà cũng bày tỏ ý định sẽ tìm đến các nhân vật cấp cao như ông Boris Johnson, thậm chí cả đối thủ Michael Gove, khi xây dựng một nội các đoàn kết nếu thắng cử.

Kinh nghiệm nhiều năm đứng đầu Bộ Nội vụ cũng là lợi thế để bà Theresa May tạo lòng tin với các nghị sỹ về khả năng đối phó với các thách thức an ninh quốc gia.

Trong một bài viết đăng trên tờ Mail đầu tuần này, bà Theresa May tuyên bố sẽ bảo vệ nước Anh an toàn trước mối đe dọa của tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng.

Phát biểu tại Quốc hội, bà cũng khẩn thiết đề nghị nâng cấp hệ thống tàu ngầm mang tên lửa hạt nhân Trident của Anh càng sớm càng tốt để đối phó với những hiểm họa ngày càng gia tăng.

Với việc Anh chọn rời khỏi EU và Thủ tướng mới sẽ là người đảm nhận trọng trách khởi động tiến trình đàm phán chưa từng có tiền lệ để giải quyết vụ chia ly này cũng như xây dựng mối quan hệ mới với liên minh mà Anh từng có hơn 40 năm gắn bó, dư luận hiện rất quan tâm đến đường hướng của các ứng cử viên thủ tướng liên quan vấn đề Brexit.

Bà Theresa May khẳng định sẽ bảo vệ các lợi ích của Anh trong các cuộc đàm phán với EU.

Bà đã phản bác quan điểm của các đối tác châu Âu cho rằng các cuộc thương lượng sẽ không thể diễn ra trước khi Thủ tướng Anh "kích hoạt" Điều khoản 50 của Hiệp ước Lisbon - cơ chế chính thức cho Brexit.

Theo bà, các cuộc đàm phán sơ bộ trước khi thực sự đạt được một lập trường chính thức là "quy tắc chung" trong mọi cuộc thương lượng ở châu Âu và đây sẽ là một luận điểm để thảo luận khi Anh có Thủ tướng mới.

Quan điểm của bà Theresa May về tương lai các công dân EU đã và đang sinh sống tại Anh cũng khác với ứng cử viên nữ còn lại trong cuộc đua, khi bà cho rằng cần có sự cân bằng giữa việc đảm bảo vị thế của các công dân EU tại Anh với vị thế của các công dân Anh đang sinh sống tại các nước EU khác.

Sau vòng bỏ phiếu đầu tiên với số phiếu ủng hộ áp đảo, bà Theresa May gần như chắc chắn sẽ là một trong 2 ứng cử viên cuối cùng lọt vào vòng bỏ phiếu của các thành viên đảng Bảo thủ trên toàn nước Anh để chọn nhà lãnh đạo mới cho đảng và cũng là người đảm nhiệm chức Thủ tướng. Cơ hội trở thành chủ nhân nhà số 10 phố Downing đã đến sớm hơn dự kiến của bà.

Nếu giành chiến thắng, nữ thủ tướng thứ hai trong lịch sử nước Anh sẽ phải đối mặt với vô vàn khó khăn và thách thức để điều hành đất nước thời “hậu” Brexit với một vị thế đã khác xa so với trước./.