Hiện nay, thị trường nhân lực lao động đã xảy ra tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng lái xe đầu kéo, xe khách trên 30 chỗ ngồi và khiến tình trạng già hóa ở lực lượng lái xe này đang ở mức cao.
Do đó, Hiệp hội Vận tải ôtô Việt Nam đã có đề nghị tháo gỡ tình trạng thiếu lái xe hạng CE và hạng D do bất cập của quy định pháp luật và tổ chức thực hiện không phù hợp thực tiễn
Khó tuyển dụng tài xế, xe “đắp chiếu”
Trong công văn gửi Bộ Xây dựng, Cục Cảnh sát giao thông, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, ông Nguyễn Văn Quyền, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ôtô Việt Nam cho biết trong những năm gần đây, thị trường nhân lực lao động đã xảy ra tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng đối với lĩnh vực nhân lực lao động làm nghề điều khiển loại xe ôtô đầu kéo, kéo rơ-mooc, sơ mi rơ-mooc (RM/SMRM) và điều khiển loại xe ôtô chở người trên 30 chỗ ngồi, xe giường nằm.
Theo phản ánh của nhiều Hiệp hội vận tải, nhiều doanh nghiệp vận tải bằng ôtô đầu kéo, kéo sơ mi rơ-mooc, điển hình là các Hiệp hội vận tải và doanh nghiệp vận tải bằng ôtô đầu kéo, kéo sơ mi rơ-mooc ở một số thành phố lớn như Thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Hà Nội, Đà Nẵng …, từ tháng 1/2025 đến nay có khoảng 25-30% xe ôtô đầu kéo đỗ ở bãi, không hoạt động do không có lái xe; loại xe ôtô chở người trên 30 chỗ ngồi, xe giường nằm cũng thiếu lái xe và rất khó tuyển dụng.
Cụ thể, từ đầu năm 2025 đến nay, rất ít người có nhu cầu học, sát hạch để nâng từ hạng C lên hạng CE và từ hạng D1, D2 lên hạng D. Mặt khác, theo quy định mới về tăng diện tích sân bãi tập, sát hạch lái xe và kích thước hình của một số bài thi sát hạch, nhiều cơ sở đào tạo và sát hạch lái không đủ diện tích và cũng không có kinh phí đầu tư nên đã chuyển xuống hạng thấp hơn, không đủ điều kiện đào tạo hạng CE. Do đó, số cơ sở đào tạo lái xe, trước đây có đào tạo lái xe nâng hạng CE và hạng D giảm hẳn.
Đơn cử, trước đây Thành phố Hồ Chí Minh có 7 cơ sở đào tạo lái xe hạng CE, hiện chỉ còn một cơ sở; Hà Nội không còn cơ sở đào tạo lái xe hạng CE.
Bên cạnh đó, ông Quyền cũng chỉ ra thiếu hụt lái xe một phần do giai đoạn chuyển đổi việc sát hạch, cấp giấy phép lái xe từ Bộ Giao thông Vận tải (nay là Bộ Xây dựng) sang Bộ Công an bị gián đoạn cả về sát hạch và cấp giấy phép lái xe trong khoảng thời gian từ 7-8 tháng.
Ngoài ra, cách thức tổ chức giao thông về quy định ý nghĩa biển báo hiệu đường bộ, vị trí đặt biển báo hiệu đường bộ, vạch sơn, phân làn mỗi nơi mỗi khác, bất cập, không đồng bộ, không phù hợp thực tiễn ảnh hưởng rất lớn đến năng lực lưu thông của đường, làm cho người tham gia giao thông, người lái xe dễ vi phạm về quy tắc giao thông, thậm chí là tai nạn giao thông và bị xử phạt cao nên dẫn đến việc không muốn theo nghề lái xe.
Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ôtô Việt Nam cũng nhìn nhận quy định về tuổi, học nâng hạng của người được cấp giấy phép lái xe hạng C, CE, D không phù hợp thực tế với trình độ, mặt bằng dân trí, sức khoẻ, điều kiện cuộc sống và làm việc hiện nay, lãng phí nguồn nhân lực lái xe hạng cao.
Cụ thể, người đủ 18 tuổi được đào tạo mới lái xe hạng C1, muốn nâng lên hạng C phải đủ 21 tuổi (sau 3 năm lái xe hạng C1). Sau 3 năm lái xe (đủ 24 tuổi) mới được học nâng hạng để cấp giấy phép lái xe hạng CE.
Với cấp giấy phép lái xe hạng D, người đủ 24 tuổi trở lên mới được cấp giấy phép lái xe hạng D1, D2. Sau 3 năm lái xe (đủ 27 tuổi) mới được học nâng hạng để cấp giấy phép lái xe hạng D và chỉ được lái xe đến đủ 57 tuổi đối với nam và 55 tuổi đối với nữ (giấy phép lái xe hạng D hết giá trị sử dụng), phải nghỉ nhưng chưa đủ tuổi về hưu. Với mặt bằng chung về sức khỏe, điều kiện cuộc sống, làm việc và chăm sóc sức khỏe cộng đồng hiện nay, quy định này không phù hợp, gây lãng phí đội ngũ lái xe có kinh nghiệm, kỹ năng rất tốt.
Cần có cơ chế chính sách phát triển nguồn nhân lực lái xe
Đánh giá hiện nay tình trạng già hóa ở lực lượng lái xe này đang ở mức cao, nhiều doanh nghiệp sử dụng lái xe đang ở độ tuổi trung bình từ 45-50 tuổi, ông Quyền cảnh báo nếu không có lực lượng kế cận, thay thế, trong khoảng từ 3-5 năm nữa lực lượng lái xe hạng CE và hạng D sẽ giảm đến mức báo động, các doanh nghiệp kinh doanh vận tải bằng các loại xe sẽ có nguy cơ dừng hoạt động, dẫn đến phá sản, đứt gãy chuỗi vận tải đường bộ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động, chi phí logistics và chuỗi vận tải cung ứng hàng hóa, hành khách ở phạm vi quốc gia.
Trước tình trạng nghiêm trọng trên, Hiệp hội Vận tải ôtô Việt Nam đề nghị Bộ Xây dựng báo cáo Chính phủ, Quốc hội chỉ đạo điều chỉnh lại một số quy định pháp luật để tháo gỡ nguồn nhân lực lái xe hạng CE và hạng D; kiểm tra, rà soát những bất cập về cách thức, tổ chức giao thông trên toàn bộ mạng lưới đường bộ để lược bỏ những biển báo đường bộ còn bất cập.
Hiệp hội Vận tải ôtô Việt Nam đề nghị Bộ Xây dựng bổ sung cơ chế chính sách phát triển nguồn nhân lực lái xe hạng CE và hạng D vào Đề án “Chiến lược phát triển dịch vụ vận tải đến năm 2035, định hướng đến năm 2050” mà Bộ Xây dựng đang chủ trì xây dựng để trình Thủ tướng Chính phủ ban hành.
Hiệp hội Vận tải ôtô Việt Nam đề xuất Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với Hiệp hội tổ chức hội thảo, đối thoại với các doanh nghiệp vận tải đường bộ cả nước về tình trạng thiếu hụt lái xe hạng CE, hạng D và các vấn đề liên quan đến hoạt động vận tải đường bộ./.
Bổ sung dữ liệu về giấy phép lái xe, quản lý điểm giấy phép lái xe từ ngày 1/7
Một điểm mới đáng chú ý của Nghị định số 236/2026/NĐ-CP là việc bổ sung các trường thông tin liên quan đến công tác sát hạch, cấp giấy phép lái xe và quản lý điểm giấy phép lái xe.
