Lặng lẽ vườn hồng
Những vùng trồng hồng tập trung như Xuân Trường, Xuân Thọ (Đà Lạt), thị trấnDran (Đơn Dương) đang bước vào chính vụ. Tuy nhiên, không khí mua bán rất ảmđạm. Vườn hồng của bà Nguyễn Thị Chính ngụ tại xã Trạm Hành 1, vùng ven củathành phố Đà Lạt đã đến kỳ thu hoạch. Nhưng đối với bà Chính, đây là mùa hồngbuồn nhất trong 20 năm gắn bó với cây hồng, quả hồng năm nay lại tiếp tục rớtgiá.
"Giá hồng trứng năm nay chỉ còn 3.500-4.500 đồng/kg, thấp hơn rất nhiều sovới khoảng 10 năm trước” - bà Chính cho biết. Trước tình trạng giá quả hồng liêntục giảm, thị trường tiêu thụ không còn “hút” hàng nữa, nhiều hộ dân đứng trướccảnh “bỏ thì thương, vương thì tội.”
Nhiều hộ nông dân ở Đà Lạt như gia đình bà Chính đã gắn bó với cây hồng hàngchục năm và thu nhập chính cũng nhờ vào cây hồng. Nếu như khoảng 10 năm trước,với khoảng 60-70 cây hồng, hàng năm gia đình sẽ có thu nhập trên 100 triệuđồng. “Đó là những năm cây hồng lên ngôi, nhà nào trong vùng cũng đi tìm nhữnggiống hồng tốt nhất về nhân giống phát triển diện tích trồng. Bây giờ cả làngkhông ai trồng thêm nữa, chỉ để lại một ít cây trong vườn để gia đình ăn và làmkỷ niệm” - bà Chính kể trong tiếc nuối.
Không khí đóng gói hàng của vựa hồng Mai Mận, xã Trạm Hành 1 cũng lặng lẽ khôngkém. Chị Nguyễn Thị Mai, chủ vựa hồng, cho biết: "Những năm trước, một ngày,chúng tôi đưa về Thành phố Hồ Chí Minh khoảng 10 tấn, năm nay chỉ còn 5 tấn,người tiêu dùng cũng không “ăn” nhiều nữa."
Xuôi theo con đường đèo trên quốc lộ 28, chúng tôi về thị trấn Dran của huyệnDơn Dương, đây là vùng tập trung cây hồng lớn nhất tỉnh Lâm Đồng trong nhiều nămqua. Không khí mua bán ở đây cũng khá im ắng. Ông Hà Văn Thông, ngụ thị trấnDran, vừa là người trồng hồng vừa là người thu mua cũng cho rằng hiện giá quảhồng rất thấp, chỉ từ 5.000-7.000 đồng/kg với loại hồng đạt chất lượng nhưhồng vuông, hồng trứng láng. “Năm nay, do các tỉnh miền Trung gặp mưa lụt, hàngkhông bán được ra ngoài đó. Mỗi ngày chỉ xuất đi khoảng 1 tấn còn các năm trướcxuất đi trên 5 tấn/ngày," ông Thông chia sẻ thêm.
Loay hoay tìm hướng ra
Câu chuyện về số phận cây hồng được làm sáng tỏ hơn khi chúng tôi tìm gặp ô ngNguyễn Hữu Âu, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Trạm Hành. Ông cho biết: “Đúng lànhững năm gần đây, quả hồng mất mùa, nếu như 10 năm trước hồng có giá 10.000đồng/kg, bây giờ mất giá chỉ còn khoảng 3.000 đồng/kg. Nông dân chặt bỏ cây hồngchuyển sang trồng càphê hoặc chỉ để lại một ít cây hồng trồng trong vườn càphêlàm bóng mát.”
Theo số liệu thống kê của Chi cục thống kê Đà Lạt, nếu như năm 2010 có trên523,5 ha cây hồng, năng suất đạt 133 tạ/ha, sản lượng đạt 6.717 tấn thì hiện tạigiảm xuống còn 343,8 ha, năng suất 135 tạ/ha và sản lượng chỉ còn 4.592 tấn.Những con số này cho thấy diện tích, sản lượng cây hồng trong những năm gần đâyliên tục giảm. Bên cạnh đó, theo các thương lái, thị trường tiêu thụ càng ngàybị thu hẹp, quả hồng chủ yếu cung cấp cho thị trường Thành phố Hồ Chí Minh còn các nơikhác hiện không tiêu thụ nhiều như những năm trước.
Những nguyên nhân trên làm quả hồng mất giá khiến những người nông dân khôngcòn mặn mà với cây hồng và phải chặt bỏ hàng loạt. Mặt khác, trong khi thịtrường tiêu thụ quả hồng tươi còn hạn chế, hiện tại, Lâm Đồng vẫn chưa có nhàmáy chế biến hồng sấy khô hay các loại sản phẩm đa dạng khác để có thể tìm mộthướng ra mới cho quả hồng. Bài toán tìm đầu ra cho quả hồng Đà Lạt còn nan giảihơn khi vấn đề liên kết tiêu thụ nông sản cũng còn khó khăn, bấp bênh, chưa đượccác bên quan tâm đúng mức.
Để quả hồng đặc sản có thị trường tiêu thụ ổn định rất cần có các chươngtrình xúc tiến quảng bá, đa dạng hóa sản phẩm, có chính sách cho sự phát triểnbền vững. Đó cũng là mong muốn của người nông dân trồng hồng ở Lâm Đồng hiệnnay./.