Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 8/8 ra tuyên bố nhân kỷ niệm 1 năm Tổng thống Donald Trump thúc đẩy thỏa thuận hòa bình giữa Armenia và Azerbaijan, đồng thời đánh dấu những bước tiến trong việc triển khai sáng kiến Lộ trình của Tổng thống Trump vì Hòa bình và Thịnh vượng Quốc tế (TRIPP) tại khu vực Nam Caucasus.
Phóng viên TTXVN tại Washington dẫn thông báo của Ngoại trưởng Rubio cho biết, cách đây một năm, Tổng thống Trump đã tiếp Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev và Thủ tướng Armenia Nikol Pashinyan tại Nhà Trắng, chứng kiến hai nhà lãnh đạo ký Tuyên bố chung lịch sử.
Văn kiện được Washington đánh giá là dấu mốc chấm dứt nhiều thập niên xung đột giữa Armenia và Azerbaijan, đồng thời mở ra tiến trình hợp tác mới tại Nam Caucasus.
Ngoại trưởng Mỹ cho biết trong 12 tháng qua, Washington đã phối hợp với Armenia và Azerbaijan nhằm chuyển các cam kết chính trị thành những dự án cụ thể; trong đó, trọng tâm là TRIPP, tuyến vận tải đa phương thức nhằm kết nối khu vực thông qua việc hiện đại hóa hệ thống đường sắt, đường bộ, hạ tầng năng lượng và hạ tầng kỹ thuật số.
Theo ông Rubio, các cuộc khảo sát kỹ thuật phục vụ dự án đường sắt tại Armenia đã được triển khai, trong khi Azerbaijan gần hoàn tất việc xây dựng một tuyến xa lộ và đường sắt kết nối với Armenia. Những dự án này được kỳ vọng tạo hành lang giao thông mới, thúc đẩy thương mại và tăng cường kết nối kinh tế giữa Nam Caucasus với các khu vực lân cận.
Ngoại trưởng Rubio cho rằng tiến trình hòa bình đã tạo điều kiện để Mỹ, Armenia và Azerbaijan tăng cường quan hệ, đồng thời mở ra những cơ hội mới về thương mại và đầu tư. Ông nhấn mạnh hòa bình và thịnh vượng có thể hỗ trợ lẫn nhau, trong đó hợp tác kinh tế đóng vai trò củng cố các kết quả ngoại giao.
Bên cạnh đó, Washington cũng thông báo Quỹ Doanh nghiệp Xuyên Caspi đã bắt đầu hoạt động với một hội đồng quản trị mới. Quỹ này được Chính phủ Mỹ cấp 201 triệu USD, nhằm thúc đẩy đầu tư của khu vực tư nhân dọc theo Tuyến vận tải quốc tế xuyên Caspi (TITR), còn được gọi là Hành lang Trung tâm (Middle Corridor), trải dài qua Nam Caucasus và Trung Á, kết nối Trung Á với châu Âu qua Biển Caspi, Azerbaijan, Gruzia và Thổ Nhĩ Kỳ.
Theo ông Rubio, TRIPP sẽ trở thành một mắt xích quan trọng trong Hành lang Trung tâm, góp phần tăng cường kết nối thương mại giữa châu Á và châu Âu, đồng thời tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp Mỹ cũng như các đối tác quốc tế.
Người đứng đầu ngành ngoại giao Mỹ đánh giá những kết quả đạt được trong năm qua cho thấy việc giải quyết các tranh chấp kéo dài có thể tạo nền tảng cho hợp tác kinh tế và phát triển khu vực.
Ông Rubio khẳng định Mỹ tiếp tục phối hợp với Armenia và Azerbaijan trong quá trình triển khai các cam kết đã đạt được; kỳ vọng các bên tiếp tục đạt tiến bộ hướng tới một nền hòa bình bền vững và lâu dài tại Nam Caucasus.
Theo giới quan sát, TRIPP có khả năng tạo động lực mới cho hợp tác kinh tế Armenia-Azerbaijan, đồng thời hình thành một tuyến kết nối Đông-Tây mới. Tuy nhiên, tiến trình hòa bình và kết nối vẫn ở giai đoạn đầu, còn nhiều trở ngại trong nước và khu vực có thể làm chậm hoặc thậm chí làm chệch hướng dự án./.
Armenia và Azerbaijan ghi nhận bước tiến lịch sử hậu xung đột
Một đoàn tàu chở khoảng 1.300 tấn xăng do Azerbaijan sản xuất đã đi qua Gruzia để vào Armenia và Armenia ca ngợi đây là bước đi lịch sử trong tiến trình giải quyết hậu xung đột.
