Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ngày 24/9 nhận định lộ trình giảm căng thẳng ở khu vực đang bị thu hẹp và đã đến lúc Tehran phải giúp xoa dịu cuộc khủng hoảng này.
Thông báo của Văn phòng Tổng thống Pháp cho biết ông Macron đã đưa ra nhận định trên tại cuộc hội đàm hơn 90 phút với người đồng cấp Iran Hassan Rouhani.
Cuộc hội đàm diễn ra ngay sau khi nhà lãnh đạo Pháp, Thủ tướng Anh Boris Johnson và Thủ tướng Đức Angela Merkel cáo buộc Iran trực tiếp liên quan đến vụ tấn công hôm 14/9 vào các cơ sở lọc dầu của Saudi Arabia.
Thông báo có đoạn: "Tổng thống (Macron) cho rằng trong tình hình hiện nay, lộ trình giảm leo thang là rất hẹp, song lại cần thiết hơn bao giờ hết... và đã đến lúc Iran phải hành động."
Thông báo cũng nhấn mạnh rằng việc bắt đầu cuộc thảo luận về chương trình nghị sự an ninh cho khu vực là vấn đề cấp bách.
Về phần mình, người phát ngôn phái bộ Iran tại Liên hợp quốc Alireza Miryousefi cho biết: "Hai bên đã thảo luận về cách thức cứu vãn thỏa thuận hạt nhân Iran, quan hệ song phương và sáng kiến mới cho khu vực của Tổng thống Rouhani".
Dự kiến, ông Rouhani sẽ trình bày kế hoạch hòa bình mang tên "Nỗ lực vì Hòa bình cho Hormuz" (viết tắt là HOPE) tại kỳ họp thường niên của Đại hội đồng Liên hợp quốc.
[Pháp kỳ vọng về một cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ-Iran tại New York]
Ông cho biết sáng kiến HOPE nhằm đảm bảo an ninh tại Eo biển Hormuz, cũng như thiết lập một nền hòa bình và hợp tác lâu dài trong khu vực, đồng thời nhấn mạnh tất cả các quốc gia tại Vịnh Persic, Eo biển Hormuz và Liên hợp quốc đều có thể tham gia HOPE, và Tehran sẵn sàng đối thoại với các nước trong khu vực về kế hoạch này.
Căng thẳng Mỹ - Iran leo thang kể từ tháng 5/2018, khi Tổng thống Trump đơn phương rút Mỹ khỏi Kế hoạch Hành động chung toàn diện (JCPOA), đồng thời tái áp đặt và ngày càng siết chặt trừng phạt Iran.
Căng thẳng có nguy cơ lên đỉnh điểm sau các vụ tấn công ngày 14/9 vừa qua vào các cơ sở lọc dầu của Saudi Arabia, mà Washington và Riyadh đổ lỗi do Tehran đứng đằng sau. Iran bác bỏ mọi dính líu.
Pháp đang nỗ lực cứu vãn thỏa thuận JCPOA, trong bối cảnh Tehran đang giảm bớt cam kết nhằm phản ứng trước việc Mỹ rút khỏi thỏa thuận này.
Paris cũng đang kêu gọi thận trọng và giảm leo thang tại vùng Vịnh. Tuy nhiên, những nỗ lực này của Paris dường như không trùng khớp với London khi Thủ tướng Anh Boris Johnson trên đường tới New York, Mỹ tham dự phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc vẫn cáo buộc Iran đứng sau vụ tấn công.
Dự kiến, ông Macron sẽ hội đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng ngày để thảo luận về Iran./.
