Tạo cơ chế đủ mạnh để phát triển tổ hợp chiến lược quốc gia về tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo

Theo Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu, vấn đề quan trọng nhất là phải làm rõ được mô hình phát triển để ĐHQG Hà Nội thực sự trở thành một thiết chế chiến lược quốc gia về trí thức, khoa học, công nghệ.

Đại học Quốc gia Hà Nội. (Nguồn: VNU)
Đại học Quốc gia Hà Nội. (Nguồn: VNU)

Chiều 21/8, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu chủ trì cuộc họp với các bộ, ngành, cơ quan liên quan về việc triển khai xây dựng và hoàn thiện Đề án Phát triển Đại học Quốc gia Hà Nội trở thành tổ hợp chiến lược quốc gia về tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo (Đề án).

Dự họp có đại diện lãnh đạo các bộ, cơ quan: Giáo dục và Đào tạo; Tài chính; Nội vụ; Khoa học và Công nghệ; Xây dựng; Tư pháp; Ban Tuyên giáo Trung ương; Văn phòng Chính phủ; Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội.

Hơn 30 năm phát triển, Đại học Quốc gia Hà Nội đã tiên phong, mở đường cho đổi mới giáo dục đại học tại Việt Nam; phát huy sức mạnh đa ngành, hình thành tiềm lực học thuật hàng đầu và góp phần khẳng định vị thế quốc gia.

Báo cáo tại cuộc họp, Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội Bùi Thế Duy cho biết một số thành tựu nổi bật nhà trường đã đạt được hơn ba thập kỷ qua, những điểm nghẽn cần tháo gỡ và đề xuất về cơ chế, chính sách.

Trong quá trình xây dựng Đề án, Đại học Quốc gia Hà Nội đã tổ chức nhiều cuộc họp, hội thảo, tham vấn, lấy ý kiến đóng góp của chuyên gia, nhà khoa học trong và ngoài nước.

Các nội dung nghiên cứu, xây dựng Đề án được tập trung vào một số vấn đề trọng tâm như: Xác định định hướng phát triển và các nhiệm vụ đột phá; kinh nghiệm quốc tế về mô hình đại học nghiên cứu, đại học tinh hoa và tổ hợp chiến lược; cơ sở lý luận và thực tiễn để xây dựng mô hình "tổ hợp chiến lược quốc gia"; tổng kết quá trình hình thành, phát triển mô hình tổ chức và hoạt động Đại học Quốc gia Hà Nội; hệ thống mục tiêu, chỉ tiêu và các chỉ số đánh giá phát triển.

Sau khi lắng nghe các đại biểu góp ý, thảo luận, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu ghi nhận, đánh giá các ý kiến xác đáng, trách nhiệm, đi thẳng vào các vấn đề thuộc Đề án từ nhiều góc độ khác nhau và đề nghị Đại học Quốc gia Hà Nội tiếp thu đầy đủ các ý kiến hợp lý, có luận cứ để khẩn trương hoàn thiện Đề án.

Theo Phó Thủ tướng, định hướng, các nhiệm vụ và giải pháp nêu trong Đề án đã bám sát chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại lễ kỷ niệm 120 năm Ngày truyền thống Đại học Quốc gia Hà Nội và yêu cầu phát triển Đại học Quốc gia trong giai đoạn mới.

Vấn đề quan trọng nhất hiện nay là Đề án phải làm rõ được mô hình phát triển mới và cơ chế tổ chức thực hiện mới, đột phá để Đại học Quốc gia Hà Nội thực sự trở thành một thiết chế chiến lược quốc gia về nhân tài, trí thức, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Đồng thời, nhiệm vụ cốt lõi là phải thiết kế được một hệ sinh thái liên thông từ nhân tài, đào tạo, nghiên cứu đến công nghệ, đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp và thị trường; biến tri thức thành giá trị phát triển cho Đại học Quốc gia Hà Nội và phục vụ sự phát triển đất nước.

Đặc biệt, Phó Thủ tướng lưu ý 4 nhiệm vụ cốt lõi: phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng và hội tụ nhân tài cho đất nước; tạo ra tri thức mới, công nghệ mới, nhất là trong lĩnh vực chiến lược, bám sát mô hình phát triển đất nước; nghiên cứu giải quyết những vấn đề lớn, những vấn đề mới và khó của quốc gia; thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ, tạo ra sản phẩm và doanh nghiệp mới.

Trên cơ sở đó, Phó Thủ tướng gợi mở một số vấn đề để Đại học Quốc gia Hà Nội tham khảo, nghiên cứu, hoàn thiện Đề án.

Thứ nhất, xác định theo hướng đại học tinh hoa, Đại học Quốc gia Hà Nội cần đánh giá lại tổng thể mô hình và động lực phát triển; đồng thời, phải định hướng phát triển trên nền tảng các tiêu chuẩn, tiêu chí cao hơn nhiều so với mặt bằng chung, đối sánh với các đại học hàng đầu của khu vực và thế giới.

Trên cơ sở các tiêu chuẩn, quy chuẩn chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Đại học Quốc gia Hà Nội phải xây dựng được bộ chuẩn riêng phù hợp với định hướng đại học tinh hoa, làm căn cứ giao quyền, phân bổ nguồn lực, đánh giá kết quả và hậu kiểm.

Thứ hai, Đại học Quốc gia Hà Nội không chỉ hướng đến sự phát triển của nhà trường, mà phải khẳng định được vai trò dẫn dắt, lan tỏa trong hệ thống giáo dục đại học của cả nước, đối với các ngành và phục vụ sự phát triển đất nước. Do đó, Phó Thủ tướng đề nghị Đề án cần định hình rõ vị thế, trách nhiệm của Đại học Quốc gia Hà Nội.

Ngoài ra, Đại học Quốc gia Hà Nội cần chia sẻ những mô hình tốt, nền tảng số, học liệu, dữ liệu, phòng thí nghiệm và hạ tầng nghiên cứu được Nhà nước đầu tư để hỗ trợ các cơ sở giáo dục đại học khác và doanh nghiệp cùng phát triển.

Thứ ba, nhấn mạnh khát vọng vươn lên, Phó Thủ tướng cho rằng phải cụ thể hóa hệ thống mục tiêu, chỉ tiêu đánh giá hiệu quả công việc phát triển theo từng giai đoạn một cách rõ ràng.

Thứ tư, Đại học Quốc gia Hà Nội chủ động tái cấu trúc để thực sự hình thành một đại học tinh, gọn, mạnh. Theo đó, rà soát tổng thể tổ chức để giảm đầu mối, sắp xếp mỗi đơn vị phải mạnh hơn, sứ mệnh rõ hơn, lĩnh vực dẫn dắt rõ hơn và sản phẩm phải rõ hơn.

Thứ năm, muốn có đại học tinh hoa thì trước hết người học cũng phải có sự chọn lọc; phải có học trò giỏi, thầy giỏi, nhà khoa học giỏi.

Phó Thủ tướng yêu cầu nghiên cứu, rà soát, hoàn thiện cơ chế thật sự vượt trội về tuyển chọn, học bổng, chương trình tài năng và môi trường học thuật đủ sức cạnh tranh. Cùng với đó là trọng dụng, đãi ngộ nhân tài một cách đồng bộ; xây dựng môi trường học thuật sáng tạo, tôn trọng sự khác biệt và bảo đảm liêm chính.

Thứ sáu, tiếp tục quán triệt và thực hiện sâu sắc yêu cầu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về giáo dục chính trị, tư tưởng, truyền thống, trách nhiệm và sứ mệnh của trí thức Đại học Quốc gia Hà Nội.

"Nhắc đến sinh viên, giảng viên Đại học Quốc gia Hà Nội là nói đến những người không chỉ giỏi về chuyên môn mà còn phải có bản lĩnh, có hoài bão, khát vọng phụng sự Tổ quốc và có năng lực dẫn dắt," Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Về tổ chức thực hiện, Đại học Quốc gia Hà Nội nghiên cứu kỹ các quy định liên quan đến xây dựng Đề án; rà soát thành phần hồ sơ, quy trình thủ tục bảo đảm đáp ứng đúng, đủ các quy định./.

(TTXVN/Vietnam+)

Tin cùng chuyên mục

Giáo viên và học sinh Trường Phổ thông dân tộc nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở xã Thanh Nưa tham gia tập luyện văn nghệ, chuẩn bị cho lễ khai giảng năm học mới. (Ảnh: Xuân Tư/TTXVN)

Những ngôi trường mới nơi biên giới Điện Biên

Hai ngôi trường nội trú liên cấp hiện đạt khoảng 98% khối lượng, được gấp rút hoàn thiện, trang trí những hạng mục cuối cùng để kịp khánh thành, đưa vào sử dụng trong năm học 2026-2027.