Giữa bối cảnh nguy cơ cháy, nổ vẫn hiện hữu tại Thành phố Hồ Chí Minh do mật độ đô thị cao và thời tiết diễn biến thất thường, việc thực thi pháp luật về phòng cháy, chữa cháy đang được siết chặt từ cơ sở.
Sau chỉ đạo của Ủy ban nhân dân Thành phố về khắc phục những tồn tại trong công tác quản lý nhà nước, nhiều địa phương đã rà soát toàn diện các nguy cơ, đầu tư hạ tầng, củng cố lực lượng tại chỗ và nâng cao ý thức chấp hành của người dân.
Đưa quy định pháp luật vào từng khu dân cư
Là một trong những phường đầu tiên của Thành phố Hồ Chí Minh triển khai các quy định mới về quản lý nhà nước trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy, phường Nhiêu Lộc được xác định là địa bàn trọng điểm để cụ thể hóa các yêu cầu của Ủy ban nhân dân Thành phố.
Chủ tịch Ủy ban Nhân dân phường Nhiêu Lộc Ngô Thị Hiền cho biết, với đặc thù là khu vực trung tâm, tập trung nhiều hộ kinh doanh, nhà ở kết hợp cho thuê, hệ thống hẻm nhỏ và mật độ dân cư cao, công tác phòng cháy, chữa cháy luôn đối mặt với nhiều nguy cơ và đòi hỏi các giải pháp phù hợp với thực tiễn địa bàn.
Ngay sau khi Nghị định số 105 về quản lý nhà nước trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy có hiệu lực, phường phối hợp lực lượng Công an triển khai tuyên truyền đến từng khu phố, từng hộ dân và cơ sở kinh doanh; đồng thời tổ chức điều tra cơ bản để đánh giá toàn diện các nguy cơ mất an toàn cháy, nổ.
Kết quả rà soát cho thấy, không ít hộ vừa kinh doanh vừa cho thuê trọ nhưng chưa đầu tư đầy đủ thiết bị phòng cháy; nhiều bình chữa cháy được trang bị để đối phó khi kiểm tra nhưng không còn khả năng sử dụng.
Một số công trình cải tạo nhiều lần không bảo đảm lối thoát nạn; khu vực để xe tập trung tại tầng trệt hoặc tầng lửng tiềm ẩn nguy cơ cháy cao.
Bên cạnh đó, tình trạng lấn chiếm hẻm để buôn bán, tập kết vật liệu hoặc dựng mái che vẫn xuất hiện ở một số nơi, ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận của lực lượng chữa cháy khi có sự cố.
Từ thực tế đó, phường Nhiêu Lộc lựa chọn cách làm theo hướng lấy phòng ngừa làm trọng tâm. Thay vì chỉ xử lý vi phạm, lực lượng chức năng tập trung tuyên truyền, hướng dẫn người dân nhận diện nguy cơ, ký cam kết và tạo điều kiện để các hộ khắc phục trước khi áp dụng các biện pháp xử lý theo quy định.
Song song đó, công tác lập lại trật tự đô thị được tăng cường nhằm bảo đảm các tuyến hẻm luôn thông thoáng, đáp ứng yêu cầu tiếp cận khi chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.
Hiện, địa phương có 77 trụ nước chữa cháy và 34 điểm lấy nước trực tiếp từ kênh Nhiêu Lộc; đồng thời tiếp tục bổ sung các điểm lấy nước tại những khu vực xe chữa cháy khó tiếp cận.
Phường cũng phối hợp ngành Điện lực kiểm tra, thay mới đường dây và đồng hồ điện xuống cấp cho các hộ khó khăn; bố trí vốn đầu tư công mở rộng tám tuyến hẻm nhằm cải thiện điều kiện tiếp cận của lực lượng chữa cháy.
Theo bà Ngô Thị Hiền, mỗi vụ cháy xảy ra trên địa bàn đều được tổ chức đánh giá, rút kinh nghiệm và rà soát lại phương án ứng phó của từng lực lượng theo phương châm “4 tại chỗ.”
Quan điểm xuyên suốt của địa phương là lấy người dân làm trung tâm, lấy phòng ngừa làm chính, bởi chỉ cần xử lý hiệu quả ngay từ những phút đầu có thể hạn chế đáng kể thiệt hại về người và tài sản.
Xây dựng “lá chắn” từ cộng đồng
Bên cạnh việc hoàn thiện hạ tầng, việc đưa các quy định của pháp luật vào cuộc sống được thể hiện rõ thông qua các mô hình tự quản tại khu dân cư.
Tại khu phố 18, phường Nhiêu Lộc, hệ thống tổ liên gia an toàn phòng cháy, chữa cháy đang từng bước được mở rộng. Mỗi tổ đều được trang bị chuông báo động, bình chữa cháy và xây dựng phương án phối hợp khi xảy ra sự cố.
Trong các buổi diễn tập định kỳ, người dân được hướng dẫn sử dụng thiết bị chữa cháy, kỹ năng thoát nạn và hỗ trợ cứu người trước khi lực lượng chuyên nghiệp đến hiện trường.
Theo Thượng tọa Thích Thiện Tâm, Trụ trì chùa Khánh Hưng, hiệu quả lớn nhất của mô hình không chỉ nằm ở việc phát hiện sớm các vụ cháy mà còn hình thành ý thức chủ động phòng ngừa trong cộng đồng. Khi mỗi hộ dân đều hiểu rõ trách nhiệm của mình, khả năng kiểm soát các tình huống phát sinh ngay từ ban đầu sẽ cao hơn rất nhiều.
Ông Lê Hoàng Huân, Trưởng khu phố 18, cho biết địa phương hiện có ba tổ liên gia trên bảy tuyến hẻm và đang tiếp tục nhân rộng để mỗi tuyến hẻm đều có lực lượng sẵn sàng hỗ trợ.
Khoảng “5 phút vàng” sau khi phát hiện cháy có ý nghĩa quyết định. Nếu người dân có thể xử lý bước đầu bằng các phương tiện tại chỗ, nhiều vụ cháy sẽ được khống chế trước khi lan rộng.
Ý thức chấp hành pháp luật về phòng cháy, chữa cháy cũng từng bước được nâng lên tại các khu chung cư cũ. Tại chung cư 167 Nguyễn Phúc Nguyên, khu phố 4, phường Nhiêu Lộc, Ban quản trị thường xuyên phối hợp lực lượng chức năng kiểm tra hệ thống điện, bình chữa cháy, hướng dẫn cư dân bảo đảm lối thoát hiểm thông thoáng và tuyên truyền không sạc xe điện qua đêm, không câu mắc điện tùy tiện.
Theo bà Phạm Thị Mỹ Dung, Trưởng Ban quản trị chung cư, hơn 90% cư dân đã chấp hành tốt các quy định về phòng cháy, chữa cháy; việc đốt vàng mã cũng được bố trí tại khu vực riêng để hạn chế nguy cơ phát sinh cháy.
Từ thực tiễn tại phường Nhiêu Lộc, có thể thấy yêu cầu của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh về khắc phục những tồn tại trong thực thi pháp luật về phòng cháy, chữa cháy đang dần được cụ thể hóa bằng những giải pháp sát với điều kiện từng địa bàn.
Ngoài việc cần thiết bổ sung nguồn nước, mở rộng lối tiếp cận hay xử lý vi phạm, điều quan trọng hơn là từng bước hình thành ý thức tuân thủ pháp luật và trách nhiệm của mỗi người dân trong phòng ngừa cháy, nổ.
Đây cũng là cách Thành phố đưa các quy định của pháp luật đi vào cuộc sống, phù hợp tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật, lấy hiệu quả tổ chức thực hiện làm thước đo, phát huy vai trò của chính quyền cơ sở và sự tham gia của người dân.
Qua đó góp phần xây dựng môi trường sống an toàn hơn trong bối cảnh đô thị phát triển với mật độ dân cư cao và nguy cơ cháy, nổ vẫn luôn thường trực./.
Hà Nội: Kịp thời khống chế vụ cháy tại chợ Mỹ Đình, bảo vệ hàng trăm kiốt
Khoảng 23 giờ 35 ngày 16/6, trong quá trình tuần tra, lực lượng phòng cháy, chữa cháy cơ sở phát hiện cháy tại một kiốt trong chợ Mỹ Đình.
