Sau hơn hai năm Việt Nam và Australia nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư giữa hai nước đã có những chuyển biến tích cực cả về quy mô và chất lượng.
Trên nền tảng đó, hai bên đang đứng trước nhiều cơ hội mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực mới, hướng tới mục tiêu sớm đưa kim ngạch thương mại song phương đạt 20 tỷ USD.
Trao đổi với phóng viên Thông tấn xã Việt Nam tại Sydney, Trưởng Cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Australia Trần Thị Thanh Mỹ cho rằng khuôn khổ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam-Australia được thiết lập từ tháng 3/2024 đã tạo dựng niềm tin lớn hơn cho cộng đồng doanh nghiệp, qua đó thúc đẩy các hoạt động thương mại và đầu tư giữa hai nước.
Theo bà Trần Thị Thanh Mỹ, những năm gần đây, kim ngạch thương mại hai chiều Việt Nam-Australia tăng trưởng tích cực. Trong giai đoạn 2024-2025, tổng giá trị trao đổi thương mại giữa hai nước duy trì trên 14 tỷ USD, trong khi năm 2020 con số này chưa đạt 10 tỷ USD.
Đáng chú ý, xuất khẩu của Việt Nam sang Australia đã có bước tăng trưởng vượt bậc. Nếu như năm 2020 kim ngạch xuất khẩu mới đạt hơn 3,6 tỷ USD thì đến năm 2025 đã tăng lên khoảng 6,8 tỷ USD. Nhờ đó, cơ cấu thương mại giữa hai nước ngày càng cân bằng hơn, với quy mô nhập khẩu và xuất khẩu duy trì sát nhau.
Không chỉ gia tăng về quy mô thương mại, quan hệ đầu tư giữa hai nước cũng có những chuyển biến về chất. Tính đến hết tháng 7/2026, tổng vốn đầu tư từ Australia đăng ký vào Việt Nam đạt hơn 2 tỷ USD. Ở chiều ngược lại, các doanh nghiệp và tập đoàn lớn của Việt Nam đã triển khai một số dự án tại Australia, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, với tổng vốn đầu tư khoảng 600 triệu USD.
Theo Trưởng Cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Australia, những kết quả trên cho thấy hợp tác kinh tế giữa hai nước không còn chỉ giới hạn ở hoạt động mua bán hàng hóa đơn thuần, mà đang từng bước mở rộng sang kết nối chuỗi cung ứng, đầu tư sản xuất và chuyển giao công nghệ.
Trong bối cảnh đó, chuyến thăm cấp cao sắp tới của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực cho quan hệ kinh tế giữa hai nước, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ - một trong những trụ cột hợp tác mới của quan hệ Việt Nam-Australia.
Bà Trần Thị Thanh Mỹ bày tỏ hy vọng chuyến thăm sẽ trở thành một dấu mốc mới, tạo điều kiện để cộng đồng doanh nghiệp hai nước tăng cường kết nối và triển khai thêm nhiều chương trình hợp tác thực chất, qua đó đóng góp vào mục tiêu sớm nâng kim ngạch thương mại song phương lên 20 tỷ USD.
Đánh giá về khả năng hiện thực hóa mục tiêu thương mại song phương, Trưởng Cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Australia cho rằng mức 20 tỷ USD là khả thi nếu hai nước khai thác hiệu quả các động lực mới, bên cạnh việc duy trì tăng trưởng của các nhóm hàng truyền thống.
Từ thực tiễn hỗ trợ doanh nghiệp và nghiên cứu thị trường, Cơ quan Thương vụ nhận thấy ba nhóm lĩnh vực còn nhiều dư địa để doanh nghiệp hai nước tăng cường hợp tác, gồm nông sản và thực phẩm chế biến chất lượng cao, vật liệu xây dựng, cùng khoáng sản và năng lượng.
Australia là quốc gia có thu nhập bình quân đầu người cao, với những yêu cầu nghiêm ngặt đối với chất lượng hàng hóa nhập khẩu, đặc biệt là nông sản và thực phẩm. Bên cạnh các mặt hàng nông, thủy sản truyền thống, doanh nghiệp Việt Nam có thể đẩy mạnh xuất khẩu các sản phẩm chế biến sâu như thực phẩm sấy khô, đồ hộp, thực phẩm chế biến sẵn, sản phẩm Halal và hàng hóa đạt tiêu chuẩn hữu cơ.
Theo bà Trần Thị Thanh Mỹ, đây là những phân khúc phù hợp với xu hướng tiêu dùng tại Australia, đồng thời có thể giúp hàng hóa Việt Nam nâng cao giá trị gia tăng thay vì chủ yếu xuất khẩu sản phẩm thô hoặc sơ chế.
Vật liệu xây dựng cũng được đánh giá là một lĩnh vực giàu tiềm năng. Australia đang đẩy mạnh phát triển hạ tầng và nhà ở, trong đó Chính phủ của Thủ tướng Anthony Albanese đặt mục tiêu xây dựng thêm 1,2 triệu căn nhà trong vòng 5 năm.
Nhu cầu này mở ra cơ hội cho các sản phẩm của Việt Nam như sắt thép, đồ gỗ và nhiều loại vật liệu xây dựng khác. Tuy nhiên, để thâm nhập bền vững, doanh nghiệp cần đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật, môi trường và yêu cầu về phát triển xanh của thị trường sở tại.
Lĩnh vực thứ ba là khoáng sản và năng lượng. Việt Nam đang có nhu cầu lớn về nhập khẩu nguyên liệu khoáng sản phục vụ sản xuất, trong khi Australia là một trong những nhà cung cấp khoáng sản hàng đầu thế giới, đồng thời có thế mạnh về năng lượng tái tạo và công nghệ xanh.
Sự bổ trợ giữa hai nền kinh tế tạo điều kiện để doanh nghiệp hai bên mở rộng hợp tác không chỉ trong mua bán khoáng sản, mà còn trong đầu tư, chế biến sâu, chuyển giao công nghệ và phát triển chuỗi cung ứng bền vững.
Dự kiến bên lề chuyến thăm cấp cao sắp tới, hai nước sẽ tiến hành đối thoại cấp bộ trưởng về năng lượng. Cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Australia kỳ vọng cuộc đối thoại sẽ đạt được những kết quả thực chất, tạo nền tảng cho các dự án hợp tác mới và mang lại lợi ích cho cộng đồng doanh nghiệp cũng như người dân hai nước.
Dù còn nhiều dư địa phát triển, nhưng Australia được đánh giá là một trong những thị trường có yêu cầu khắt khe hàng đầu thế giới về tiêu chuẩn kỹ thuật, kiểm dịch sinh học, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững.
Do đó, theo bà Trần Thị Thanh Mỹ, để thúc đẩy xuất khẩu bền vững, trước hết doanh nghiệp Việt Nam cần thay đổi tư duy theo hướng chuẩn hóa và tuân thủ. Doanh nghiệp phải chủ động nghiên cứu kỹ các quy định nhập khẩu áp dụng đối với từng nhóm sản phẩm, đồng thời kiểm soát chất lượng ngay từ khâu sản xuất.
Đối với nông sản và thực phẩm, các yêu cầu về kiểm dịch, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, truy xuất nguồn gốc, nhãn mác và bao bì cần được tuân thủ nghiêm ngặt. Australia xử lý rất chặt các trường hợp vi phạm, với các biện pháp như tái xuất hoặc tiêu hủy lô hàng.
Bà Trần Thị Thanh Mỹ nhấn mạnh những vi phạm này không chỉ gây thiệt hại về chi phí và uy tín cho doanh nghiệp, mà còn có thể ảnh hưởng đến hình ảnh chung của ngành hàng và thương hiệu quốc gia Việt Nam tại thị trường Australia.
Bên cạnh việc tuân thủ tiêu chuẩn, doanh nghiệp cần chú trọng xây dựng thương hiệu và câu chuyện sản phẩm. Người tiêu dùng Australia ngày càng quan tâm tới những giá trị như quy trình sản xuất xanh, trách nhiệm xã hội, cam kết bảo vệ môi trường và tính bền vững của sản phẩm.
Vì vậy, doanh nghiệp Việt Nam cần đầu tư bài bản hơn cho thiết kế, bao bì, chứng nhận chất lượng và hoạt động quảng bá, bảo đảm phù hợp với thị hiếu cũng như các xu hướng tiêu dùng mới tại Australia. Việc chuyển từ xuất khẩu từng đơn hàng sang xây dựng thương hiệu và hệ thống phân phối lâu dài sẽ giúp doanh nghiệp tạo dựng vị thế vững chắc hơn tại thị trường này.
Trưởng Cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Australia cũng khuyến nghị doanh nghiệp khai thác hiệu quả hơn các hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam và Australia cùng tham gia. Hiện hai nước là thành viên chung của ba FTA đa phương, tạo ra nhiều ưu đãi về thuế quan và tiếp cận thị trường. Việc nghiên cứu kỹ quy tắc xuất xứ, thủ tục chứng nhận và các cam kết liên quan sẽ giúp hàng hóa Việt Nam tận dụng tốt hơn lợi thế thuế quan, nâng cao khả năng cạnh tranh về giá so với sản phẩm của các quốc gia khác.
Theo bà Trần Thị Thanh Mỹ, trong bối cảnh Việt Nam đang nỗ lực mở rộng thị trường xuất khẩu và hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, Australia tiếp tục là một thị trường quan trọng.
Tuy nhiên, cơ hội chỉ có thể được chuyển hóa thành kết quả thực chất khi doanh nghiệp chủ động nâng cao năng lực sản xuất, tuân thủ tiêu chuẩn, xây dựng thương hiệu và chuyển mạnh sang những sản phẩm có giá trị gia tăng cao./.
Đưa quan hệ Việt Nam-Australia đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả
Chuyến thăm cấp Nhà nước Australia của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhằm thúc đẩy quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện, mở rộng hợp tác về công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục, kinh tế.
