Thủ tướng Anh Keir Starmer cho biết chính phủ nước này đang xem xét lại khả năng tham gia một chương trình tái vũ trang của Liên minh châu Âu (EU), trong bối cảnh London tìm cách tăng cường hợp tác an ninh-quốc phòng với châu Âu, bất chấp những bất đồng trước đây liên quan đến điều kiện tham gia.
Tháng 11/2025, Anh đã quyết định không tham gia vòng đầu tiên của quỹ quốc phòng EU trị giá khoảng 140 tỷ euro (khoảng 166,1 tỷ USD), sau khi EU yêu cầu London đóng khoản phí gia nhập ước tính lên tới 2 tỷ euro. Mức đóng góp này bị phía Anh đánh giá là quá cao và không tương xứng với vị thế của nước này sau Brexit.
Tuy nhiên, Thủ tướng Starmer khẳng định Chính phủ Anh sẵn sàng cân nhắc lại việc tham gia các vòng tiếp theo của quỹ mang tên Hành động An ninh vì châu Âu (SAFE), nếu điều đó phục vụ lợi ích quốc gia.
Theo kế hoạch, quỹ SAFE cho phép EU sử dụng năng lực tài chính của mình để bảo lãnh các khoản vay lãi suất thấp cho các dự án quốc phòng, nhằm thúc đẩy tái vũ trang và tăng cường năng lực công nghiệp quốc phòng châu Âu.
Phát biểu trong chuyến thăm Trung Quốc và Nhật Bản, Thủ tướng Starmer nhấn mạnh rằng châu Âu, tính cả Anh, cần làm nhiều hơn nữa trong lĩnh vực an ninh và quốc phòng. Ông cho rằng các nước châu Âu cần phối hợp chặt chẽ hơn về chi tiêu, năng lực và hợp tác quốc phòng, trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực và toàn cầu ngày càng phức tạp.
Theo ông, việc xem xét các cơ chế hợp tác như quỹ SAFE là một phần trong nỗ lực tìm kiếm những hình thức phối hợp phù hợp giữa Anh và EU.
Nếu tham gia một vòng SAFE trong tương lai, các doanh nghiệp quốc phòng của Anh sẽ có thể cung cấp tối đa 50% giá trị trong các dự án hợp tác với các đối tác châu Âu, cao hơn mức trần 35% hiện nay áp dụng đối với các nước không tham gia, đồng thời có thể đảm nhiệm vai trò chủ trì dự án. Đây được xem là yếu tố quan trọng đối với London trong việc bảo vệ và mở rộng năng lực của ngành công nghiệp quốc phòng trong nước.
Các quan chức Anh cho biết, bên cạnh việc cân nhắc khả năng tham gia quỹ SAFE, London cũng đang xem xét nhiều phương án khác nhằm làm sâu sắc hơn hợp tác quốc phòng với EU, trong khuôn khổ tiến trình “cài đặt lại” quan hệ song phương sau Brexit.
Dự kiến, vấn đề này có thể được đề cập khi các bộ trưởng và quan chức Anh-EU nhóm họp trong thời gian tới.
Theo báo chí châu Âu, khoảng cách lớn vẫn tồn tại giữa hai bên về điều kiện tài chính, khi EU từng đề xuất mức phí khoảng 2 tỷ euro, trong khi phía Anh chỉ sẵn sàng đóng góp khoảng 200 triệu bảng Anh.
Thủ tướng Starmer chưa đưa ra con số cụ thể, song nhấn mạnh mọi quyết định sẽ phải dựa trên lợi ích quốc gia và sự cân đối giữa nghĩa vụ tài chính với quyền tiếp cận các dự án quốc phòng chung.
Trong bối cảnh đó, Chính phủ Anh đang thúc đẩy tiến trình cải thiện tổng thể quan hệ với EU, không chỉ trong lĩnh vực quốc phòng mà còn về thương mại và hợp tác kinh tế. Các bộ trưởng cấp cao của hai bên dự kiến sẽ gặp nhau tại London trong khuôn khổ Hội đồng Đối tác thường niên, nhằm rà soát quan hệ hậu Brexit và thúc đẩy các nội dung đã được thống nhất tại hội nghị thượng đỉnh EU-Anh hồi tháng 5/2025.
London cũng đang đề xuất tổ chức một hội nghị thượng đỉnh “cài đặt lại” lần thứ hai trong năm nay, với mục tiêu xác định các lĩnh vực hợp tác mới. Tuy nhiên, các quan chức Anh thừa nhận vẫn còn nhiều khác biệt cần được thu hẹp, đặc biệt liên quan đến các vấn đề nhạy cảm trong đàm phán với EU./.
5 năm kể từ khi rời khỏi EU: Ngày càng nhiều người Anh hối tiếc với Brexit
Cuộc thăm dò mới nhất cho thấy số người Anh coi Brexit là đúng đắn đang ở mức thấp nhất kể từ sau cuộc trưng cầu ý dân vào năm 2016, với chỉ 33% số người được hỏi đồng tình với quyết định này.
