Những nỗ lực tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sỹ đang được nhiều địa phương triển khai đồng bộ, kết hợp giữa thu thập thông tin, quy tập hài cốt với ứng dụng giám định ADN, góp phần đáp ứng nguyện vọng của thân nhân các liệt sỹ và nhân dân.
Đà Nẵng: Phát hiện, quy tập 3 hài cốt liệt sỹ
Ngày 4/8, lực lượng tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ của Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Đà Nẵng vừa phát hiện, cất bốc 3 hài cốt liệt sỹ tại thôn Ngọc Kinh, xã Hà Nha. Qua các dấu tích và di vật thu được, bước đầu nhận định đây có thể là các liệt sỹ thuộc lực lượng đặc công.
Việc khai quật được thực hiện ngay sau khi Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Đà Nẵng tiếp nhận thông tin do Ban Chỉ huy Quân sự xã Thượng Đức cung cấp và chỉ đạo lực lượng chuyên môn khẩn trương tổ chức khảo sát, xác minh.
Theo các nhân chứng địa phương, khu vực này từng tồn tại một dãy mộ dài khoảng 15m, được người dân gìn giữ, hương khói suốt nhiều năm.
Đây cũng là địa bàn diễn ra nhiều trận chiến đấu ác liệt trong giai đoạn 1965-1974, nơi nhiều cán bộ, chiến sỹ và lực lượng du kích đã anh dũng hy sinh nhưng đến nay vẫn chưa được quy tập.
Quá trình khai quật, lực lượng chức năng phát hiện các phần xương sọ, xương tay và xương chân của 3 liệt sỹ. Do chịu tác động của bom đạn và thời gian, các hài cốt không còn nguyên vẹn.
Tại hiện trường, lực lượng tìm kiếm thu được một số di vật như quai mũ, vỏ mũ cối và nhiều mảnh vải.
Theo Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Đà Nẵng, căn cứ vào các thông tin thu thập được cùng đặc điểm di vật tại hiện trường, bước đầu xác định 3 hài cốt nghi là của các liệt sỹ thuộc lực lượng đặc công.
Hiện, cơ quan chức năng tiếp tục xác minh đơn vị, danh tính cũng như thời điểm hy sinh của các liệt sỹ.
Sau khi hoàn tất các hồ sơ, thủ tục theo quy định, vào lúc 8 giờ 30 phút ngày 5/8, Ủy ban Nhân dân xã Hà Nha sẽ tổ chức lễ truy điệu và an táng 3 hài cốt liệt sỹ tại Nghĩa trang Liệt sỹ Đại Đồng, xã Hà Nha.
Lâm Đồng: Hoàn thành lấy mẫu ADN sớm hơn kế hoạch
Tỉnh Lâm Đồng dự kiến hoàn thành việc lấy mẫu sinh phẩm và số hóa thông tin tại toàn bộ 11 nghĩa trang liệt sỹ trên địa bàn vào cuối tháng 8/2026, sớm hơn khoảng 2,5 tháng so với thời hạn Ban Chỉ đạo 515 tỉnh giao (15/11/2026).
Tại cuộc giao ban báo chí chiều 4/8, Đại tá Nguyễn Thanh Quảng, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lâm Đồng cho biết, chiến dịch đặt mục tiêu lấy 4.776 mẫu sinh phẩm từ hài cốt liệt sỹ chưa xác định được thông tin để phục vụ giám định ADN, xác định danh tính.
Để bảo đảm tiến độ, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh đã tham mưu thành lập tổ công tác liên ngành và 5 đội lấy mẫu chuyên trách; đồng thời chỉ đạo các xã, phường xây dựng kế hoạch lấy mẫu, bàn giao, số hóa dữ liệu và thống nhất quy trình thực hiện trên toàn tỉnh.
Đến nay, công tác lấy mẫu và số hóa đã hoàn thành tại 10 nghĩa trang liệt sỹ gồm Đức Linh, Cư Jút, Tuy Đức, Đắk R'lấp, Krông Nô, Đắk Mil, Đắk Nông, Bảo Lộc, Di Linh và Đà Lạt.
Tại Nghĩa trang liệt sỹ Bình Thuận - địa điểm cuối cùng của chiến dịch, lực lượng chức năng đang khẩn trương hoàn thiện các phần việc còn lại.
Tính đến ngày 3/8, toàn tỉnh đã lấy mẫu và số hóa 3.039 trong tổng số 4.776 phần mộ, còn 1.737 phần mộ sẽ hoàn thành trong tháng 8, qua đó khép lại nhiệm vụ tại cả 11 nghĩa trang liệt sỹ trên địa bàn tỉnh.
Song song với việc lấy mẫu ADN, công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ cũng đạt nhiều kết quả tích cực.
Từ các nguồn thông tin do cựu chiến binh, nhân chứng, thân nhân liệt sỹ và người dân cung cấp, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh đã tiếp nhận 22 nguồn tin, tổ chức 4 đợt tìm kiếm trên 5 khu vực và quy tập được 12 hài cốt liệt sỹ.
Theo Đại tá Nguyễn Thanh Quảng, thời gian tới, tỉnh phấn đấu hoàn thành toàn bộ việc lấy mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sỹ chưa xác định danh tính trong tháng 8/2026; đồng thời khảo sát, tìm kiếm và quy tập khoảng 50 hài cốt liệt sỹ đến hết năm 2026.
Cùng với đó, địa phương tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, huy động sự tham gia của cả hệ thống chính trị và nhân dân; tăng cường khảo sát, xác minh thông tin về mộ liệt sỹ; ứng dụng công nghệ thông tin, hoàn thiện cơ sở dữ liệu, lập bản đồ tìm kiếm, đồng thời quản lý chặt chẽ quy trình lấy mẫu, bảo quản, vận chuyển và giám định ADN.
Từ thực tế cho thấy công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ rất cần thông tin từ các nhân chứng. Điển hình như năm 2011, một cựu binh Mỹ đã cung cấp thông tin rất giá trị cho Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Bình Thuận (cũ).
Từ đó chính quyền địa phương đã 3 lần tổ chức tìm kiếm được nhiều mộ liệt sỹ. Do đó trong thời gian tới, chính quyền địa phương sẽ tổ chức gặp gỡ các nhân chứng lịch sử, nhất là các cựu binh Mỹ để tìm hiểu thông tin có giá trị phục vụ công tác quy tập.
Tỉnh cũng chú trọng bảo đảm nguồn lực về kinh phí, trang thiết bị chuyên dụng, thường xuyên sơ kết, rút kinh nghiệm theo từng giai đoạn nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện "Chiến dịch 500 ngày đêm," góp phần sớm xác định danh tính các liệt sỹ còn thiếu thông tin, đáp ứng nguyện vọng của thân nhân và nhân dân./.
Cà Mau: Bàn giao 535 mẫu hài cốt liệt sỹ tại xã Phước Long để giám định ADN
Tính đến ngày 31/7, tỉnh Cà Mau đã tổ chức khai quật được 1.025 phần mộ tại 2 nghĩa trang liệt sỹ xã Trần Văn Thời và xã Phước Long, thu thập được 772 mẫu hài cốt liệt sỹ đủ điều kiện giám định ADN.
