Cuộc gặp gỡ đầu tiên tại Berlin giữa tân Tổng thống Pháp François Hollandevà Thủ tướng Đức Merkel, dù được đánh giá là “hứa hẹn một khởi đầu tốt đẹp” vẫnkhông xua tan nghi ngại về những sóng gió có thể nổi lên trong quá trình ấn địnhmột chính sách phục hồi kinh tế và cân bằng ngân sách hoàn chỉnh, có thể áp dụngđược cho châu Âu thời gian tới.
Với việc áp đặt thành công chủ đề tăng trưởng vào các nghị sự thảo luậntại Trại David, Hollande đã chính thức bày tỏ quan điểm đối lập với đối tác Đức.Bên cạnh vấn đề của Hy Lạp, quan điểm đối lập giữa hai nước sẽ khiến các tranhluận về ngân sách và tăng trưởng tại châu Âu tới đây trở nên quyết liệt hơn baogiờ hết.
Tại Hội nghị thượng đỉnh G8 tại Trại David và bên lề Hội nghị thượng đỉnhNATO tại Chicago, “chủ nghĩa tích cực” của Hollande đã vô tình góp phần cô lậpThủ tướng Đức, “người đàn bà thép” của Liên minh châu Âu. Để không đơn độc,Merkel sẽ khai mào cho một cuộc tranh luận chính thức tối 23/5 tại Brussels, nơicác nhà lãnh đạo EU sẽ có một cuộc họp “dưới chân núi lửa Hy Lạp” để xem xétbiện pháp và phương tiện khả dĩ có thể đưa châu Âu tăng trưởng trở lại. LiệuHollande có tìm được sự ủng hộ của đa số để củng cố “phe tăng trưởng”?
Người ta vẫn còn nhớ hình ảnh tân Tổng thống Pháp đã “hớn hở” như thế nàokhi nhấn mạnh với cánh nhà báo có mặt tại Trại David, trước vẻ mặt thất vọng củabà Merkel. Rõ ràng ông đã rất hài lòng với sự “trình làng” của mình và với việctạo sức ép “thành công” đối với Thủ tướng Đức tại một hội nghị như G8.
Việc đặt mục tiêu tăng trưởng thành chủ đề trung tâm của nghị sự G8 đãthực sự khiến bà Merkel không thể không lo lắng. Bà sẽ không đơn độc tạiBrussels những ngày tới, nhưng dường như sự xuất hiện của Tổng thống Pháp đangkhiến bà bắt đầu cảm thấy bất an.
Trong thông cáo cuối cùng của G8, lãnh đạo các nước công nghiệp giàu cónhất đã tìm cách đưa hai phía xích lại gần nhau bằng tuyên bố công nhận “tăngtrưởng và thắt chặt tài chính công sẽ song hành với nhau.”
Theo nhận định của giới phân tích, tuyên bố này sẽ mở đường cho Pháp vàĐức tìm một giải pháp dung hòa được dự đoán từ trước. Đó là EU sẽ không phải đàmphán lại Hiệp ước ngân sách mà 25 thành viên đã ký và một vài nước đã phê chuẩn.Và Tổng thống Pháp sẽ phải chấp nhận việc đề xuất về tăng trưởng và việc làm củaông sẽ được quan tâm như một “sự bổ sung tất yếu”, hay một phụ lục “quan trọng”của Hiệp ước ngân sách.
Tuy nhiên, đó chỉ là dự đoán và thực tế phức tạp hơn nhiều. Vấn đề là ởchỗ nếu chấp nhận đề xuất kích thích tăng trưởng của ông Hollande trong bối cảnhbắt buộc phải tìm mọi biện pháp cân bằng ngân sách nhà nước, bà Merkel sẽ phảichấp nhận một loạt các yêu cầu “bất khả thi” theo kèm.
Nếu như các vấn đề khác, chẳng hạn điều chỉnh chức năng nhiệm vụ của Ngânhàng trung ương châu Âu, được cho là dễ dung hòa quan điểm của Pháp và Đức hơn,thì yêu cầu phát hành trái phiếu châu Âu (Eurobonds), được một nhà báo Pháp vínhư một tấm vải đỏ khua trước mặt nhà lãnh đạo Đức, vẫn là vấn đề khó tìm đượcsự đồng thuận nhất.
Trước khi tới Brussels, Tổng thống Pháp cho biết ông chờ đợi ở các nhàlãnh đạo châu Âu một cuộc “tranh luận thẳng thắn” và “mọi vấn đề đều được đặtlên bàn” để có thể xây dựng một chiến lược tăng trưởng chung cho cả Liên minh.Hollande nhấn mạnh “trong gói này sẽ có Eurobonds và tôi sẽ không phải là ngườiduy nhất đưa ra đề xuất này và tôi khẳng định như vậy”. Phản ứng tức thì củaĐức? “Đó không phải là một phương thuốc cho khủng hoảng.”
Thực tế, đến nay chỉ có Thủ tướng Italy, Mario Monti, bày tỏ rõ nhất sựủng hộ này, nhưng vẫn ở mức độ thận trọng. Tại Trại David, ông chỉ dám nói đến“một sự tiến triển hướng tới Eurobonds.”
Hơn nữa, vẫn còn một sự mù mờ giữa việc phát hành trái phiếu mang danhnghĩa nợ công chung của khu vực đồng euro, một công cụ mà Thủ tướng Đức cươngquyết phản đối, và trái phiếu chung nhằm tài trợ cho các dự án lớn của châu Âu(Projects bonds) được dư luận đánh giá là “có thể chấp nhận được”. Mario Monticho biết ông sẽ tổ chức một cuộc gặp cấp cao ba bên tại Roma vào đầu tháng 6 nàyđể “đưa các quan điểm xích lại gần nhau.”
Nói cho cùng, mặc dù tìm được sự ủng hộ của lãnh đạo các nước khác tại Hộinghị G8, nhưng đề xuất của ông Hollande vẫn là câu chuyện của EU. Tổng thốngPháp không dễ áp đặt quan điểm nếu như tới đây, tại các cuộc bầu cử lập pháp,Đảng Xã hội và các đảng cánh tả khác không giành được đa số ghế trong Quốc hộivà Berlin cũng rất quan tâm đến cuộc bầu cử này tại Pháp.
Ngược lại, Thủ tướng Đức nhắc lại rằng bà sẽ không sử dụng các được mấttại EU vì các mục đích chính trị nội bộ. Có nghĩa là thất bại của Đảng Dân chủThiên chúa giáo trong cuộc bầu cử tại bang Bắc Rhine-Westphalia đông dân nhấtnước Đức vừa qua sẽ không làm suy chuyển chính sách khắc khổ của bà./.
Với việc áp đặt thành công chủ đề tăng trưởng vào các nghị sự thảo luậntại Trại David, Hollande đã chính thức bày tỏ quan điểm đối lập với đối tác Đức.Bên cạnh vấn đề của Hy Lạp, quan điểm đối lập giữa hai nước sẽ khiến các tranhluận về ngân sách và tăng trưởng tại châu Âu tới đây trở nên quyết liệt hơn baogiờ hết.
Tại Hội nghị thượng đỉnh G8 tại Trại David và bên lề Hội nghị thượng đỉnhNATO tại Chicago, “chủ nghĩa tích cực” của Hollande đã vô tình góp phần cô lậpThủ tướng Đức, “người đàn bà thép” của Liên minh châu Âu. Để không đơn độc,Merkel sẽ khai mào cho một cuộc tranh luận chính thức tối 23/5 tại Brussels, nơicác nhà lãnh đạo EU sẽ có một cuộc họp “dưới chân núi lửa Hy Lạp” để xem xétbiện pháp và phương tiện khả dĩ có thể đưa châu Âu tăng trưởng trở lại. LiệuHollande có tìm được sự ủng hộ của đa số để củng cố “phe tăng trưởng”?
Người ta vẫn còn nhớ hình ảnh tân Tổng thống Pháp đã “hớn hở” như thế nàokhi nhấn mạnh với cánh nhà báo có mặt tại Trại David, trước vẻ mặt thất vọng củabà Merkel. Rõ ràng ông đã rất hài lòng với sự “trình làng” của mình và với việctạo sức ép “thành công” đối với Thủ tướng Đức tại một hội nghị như G8.
Việc đặt mục tiêu tăng trưởng thành chủ đề trung tâm của nghị sự G8 đãthực sự khiến bà Merkel không thể không lo lắng. Bà sẽ không đơn độc tạiBrussels những ngày tới, nhưng dường như sự xuất hiện của Tổng thống Pháp đangkhiến bà bắt đầu cảm thấy bất an.
Trong thông cáo cuối cùng của G8, lãnh đạo các nước công nghiệp giàu cónhất đã tìm cách đưa hai phía xích lại gần nhau bằng tuyên bố công nhận “tăngtrưởng và thắt chặt tài chính công sẽ song hành với nhau.”
Theo nhận định của giới phân tích, tuyên bố này sẽ mở đường cho Pháp vàĐức tìm một giải pháp dung hòa được dự đoán từ trước. Đó là EU sẽ không phải đàmphán lại Hiệp ước ngân sách mà 25 thành viên đã ký và một vài nước đã phê chuẩn.Và Tổng thống Pháp sẽ phải chấp nhận việc đề xuất về tăng trưởng và việc làm củaông sẽ được quan tâm như một “sự bổ sung tất yếu”, hay một phụ lục “quan trọng”của Hiệp ước ngân sách.
Tuy nhiên, đó chỉ là dự đoán và thực tế phức tạp hơn nhiều. Vấn đề là ởchỗ nếu chấp nhận đề xuất kích thích tăng trưởng của ông Hollande trong bối cảnhbắt buộc phải tìm mọi biện pháp cân bằng ngân sách nhà nước, bà Merkel sẽ phảichấp nhận một loạt các yêu cầu “bất khả thi” theo kèm.
Nếu như các vấn đề khác, chẳng hạn điều chỉnh chức năng nhiệm vụ của Ngânhàng trung ương châu Âu, được cho là dễ dung hòa quan điểm của Pháp và Đức hơn,thì yêu cầu phát hành trái phiếu châu Âu (Eurobonds), được một nhà báo Pháp vínhư một tấm vải đỏ khua trước mặt nhà lãnh đạo Đức, vẫn là vấn đề khó tìm đượcsự đồng thuận nhất.
Trước khi tới Brussels, Tổng thống Pháp cho biết ông chờ đợi ở các nhàlãnh đạo châu Âu một cuộc “tranh luận thẳng thắn” và “mọi vấn đề đều được đặtlên bàn” để có thể xây dựng một chiến lược tăng trưởng chung cho cả Liên minh.Hollande nhấn mạnh “trong gói này sẽ có Eurobonds và tôi sẽ không phải là ngườiduy nhất đưa ra đề xuất này và tôi khẳng định như vậy”. Phản ứng tức thì củaĐức? “Đó không phải là một phương thuốc cho khủng hoảng.”
Thực tế, đến nay chỉ có Thủ tướng Italy, Mario Monti, bày tỏ rõ nhất sựủng hộ này, nhưng vẫn ở mức độ thận trọng. Tại Trại David, ông chỉ dám nói đến“một sự tiến triển hướng tới Eurobonds.”
Hơn nữa, vẫn còn một sự mù mờ giữa việc phát hành trái phiếu mang danhnghĩa nợ công chung của khu vực đồng euro, một công cụ mà Thủ tướng Đức cươngquyết phản đối, và trái phiếu chung nhằm tài trợ cho các dự án lớn của châu Âu(Projects bonds) được dư luận đánh giá là “có thể chấp nhận được”. Mario Monticho biết ông sẽ tổ chức một cuộc gặp cấp cao ba bên tại Roma vào đầu tháng 6 nàyđể “đưa các quan điểm xích lại gần nhau.”
Nói cho cùng, mặc dù tìm được sự ủng hộ của lãnh đạo các nước khác tại Hộinghị G8, nhưng đề xuất của ông Hollande vẫn là câu chuyện của EU. Tổng thốngPháp không dễ áp đặt quan điểm nếu như tới đây, tại các cuộc bầu cử lập pháp,Đảng Xã hội và các đảng cánh tả khác không giành được đa số ghế trong Quốc hộivà Berlin cũng rất quan tâm đến cuộc bầu cử này tại Pháp.
Ngược lại, Thủ tướng Đức nhắc lại rằng bà sẽ không sử dụng các được mấttại EU vì các mục đích chính trị nội bộ. Có nghĩa là thất bại của Đảng Dân chủThiên chúa giáo trong cuộc bầu cử tại bang Bắc Rhine-Westphalia đông dân nhấtnước Đức vừa qua sẽ không làm suy chuyển chính sách khắc khổ của bà./.
Nguyễn Tuyên/Paris (Vietnam+)
