Israel, Liban và Mỹ đang thảo luận về việc lựa chọn một hoặc một nhóm quốc gia chịu trách nhiệm xác minh các khu vực do quân đội Liban tiếp quản đã được loại bỏ hoàn toàn lực lượng và vũ khí của Hezbollah.
Báo Jerusalem dẫn các nguồn tin tiết lộ vấn đề này được đặt ra trong khuôn khổ giai đoạn thí điểm giải giáp Hezbollah tại miền Nam Liban. Italy là một trong những quốc gia đang được cân nhắc tham gia cơ chế giám sát.
Những cuộc thảo luận diễn ra sau khi các đại diện của Israel và Liban kết thúc phiên đàm phán đầu tiên do Mỹ bảo trợ tại Rome trong ngày 4/8.
Cùng ngày, Tư lệnh quân đội Liban Rodolphe Haykal đã gặp Trung tướng Giovanni Maria Iannucci - Tư lệnh Bộ Chỉ huy tác chiến liên quân Italy. Quân đội Liban cho biết hai bên đã trao đổi về tình hình chung, những diễn biến gần đây, biện pháp hỗ trợ quân đội Liban trước các thách thức hiện nay và những phương án cho giai đoạn sau khi sứ mệnh của Lực lượng lâm thời Liên hợp quốc tại Liban (UNIFIL) kết thúc.
Ở giai đoạn đầu của tiến trình đàm phán, Israel yêu cầu được phép tiến vào những khu vực đã nằm trong tầm kiểm soát của quân đội Liban để trực tiếp xác nhận các thành viên và kho vũ khí của Hezbollah không còn hiện diện. Tuy nhiên, Chính phủ Liban phản đối quyết liệt đề xuất này do lo ngại ảnh hưởng đến chủ quyền quốc gia.
Trước bất đồng trên, các quan chức Israel, Liban và Mỹ bắt đầu xem xét phương án giao nhiệm vụ xác minh cho một nước thứ ba hoặc một nhóm quốc gia. Cơ chế này được kỳ vọng vừa đáp ứng yêu cầu an ninh của Israel, vừa tránh để lực lượng Israel trực tiếp tiến vào các khu vực do quân đội Liban tiếp quản.
Việc xác định lực lượng giám sát trở nên cấp thiết trong bối cảnh Israel và Mỹ phản đối gia hạn sứ mệnh của UNIFIL, dự kiến hết hiệu lực vào cuối năm 2026. Hai nước cũng không muốn lực lượng gìn giữ hòa bình đa quốc gia này đảm nhiệm bước xác minh cuối cùng trên thực địa.
Hiện chưa có quyết định cuối cùng và nhiều phương án vẫn đang được xem xét. Kết quả đàm phán sẽ có ý nghĩa quan trọng đối với tiến trình giải giáp Hezbollah, việc triển khai quân đội Liban tại miền Nam và cơ chế an ninh thay thế UNIFIL sau khi lực lượng này kết thúc sứ mệnh.
Cũng trong ngày 4/8, Ngoại trưởng Ai Cập Badr Abdelatty đã điện đàm với Thủ tướng Liban Nawaf Salam để thảo luận về tình hình mới nhất tại Liban, cũng như những cuộc đàm phán đang diễn ra giữa Beirut và Israel.
Trong cuộc điện đàm, Ngoại trưởng Abdelatty khẳng định Ai Cập hoàn toàn ủng hộ Liban trong tiến trình giải quyết các thách thức hiện tại, đồng thời nhắc lại lập trường lâu dài của Cairo là yêu cầu Israel rút quân hoàn toàn khỏi các vùng lãnh thổ của Liban.
Ông nhấn mạnh mọi hành động vi phạm chủ quyền, sự thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Liban đều vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế và Nghị quyết 1701 của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.
Ngoại trưởng Ai Cập cũng nêu bật tầm quan trọng của chính sách hỗ trợ các thể chế nhà nước Liban, đặc biệt là quân đội Liban, để lực lượng này có thể hoàn thành trách nhiệm mở rộng quyền lực nhà nước và chủ quyền quốc gia trên toàn bộ lãnh thổ đất nước.
Về phần mình, Thủ tướng Salam khẳng định Liban sẽ duy trì sự phối hợp chặt chẽ và tham vấn thường xuyên với Ai Cập về các vấn đề cùng quan tâm.
Cuộc điện đàm diễn ra trong bối cảnh vòng đàm phán mới do Mỹ làm trung gian giữa Israel và Liban đã khai mạc tại Rome (Italy) trong ngày 4/8 để bàn về các biện pháp triển khai thỏa thuận khung Israel-Liban.
Thỏa thuận này được thiết lập sau khi cuộc chiến giữa Israel và Hezbollah nổ ra hôm 2/3, với mục tiêu chấm dứt xung đột, yêu cầu Israel từng bước rút quân khỏi 2 “vùng thí điểm” ở miền Nam Liban và tạo điều kiện để quân đội Liban triển khai tại khu vực này./.
Liban và Israel nối lại đàm phán trực tiếp về giải giáp Hezbollah
Dưới sự trung gian của Mỹ, hai bên bước vào vòng đàm phán mới nhằm mở rộng các khu vực thí điểm, thúc đẩy lộ trình giải giáp Hezbollah và tiến tới Israel rút quân hoàn toàn khỏi miền Nam Liban.
