Ngày 1/8, quân đội Iran cho rằng Mỹ đang “làm gia tăng căng thẳng” tại Trung Đông, đồng thời cảnh báo các quốc gia trong khu vực không hợp tác với Washington trong bối cảnh xung đột đang tiếp diễn.
Hãng thông tấn IRNA ngày 1/8 dẫn thông báo của Bộ Tổng tham mưu các lực lượng vũ trang Iran cho biết, Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbiya Ali Abdollahi nhận định "Mỹ đang thúc đẩy nguy cơ xung đột lan rộng tại khu vực.
Ông kêu gọi các quốc gia trong khu vực cân nhắc lại việc hợp tác với Washington, đồng thời cảnh báo những nước đóng vai trò “lá chắn phòng thủ” cho Mỹ có thể bị cuốn vào xung đột.
Trong tuần này, Iran và Mỹ đã nối lại các cuộc giao tranh vào ban đêm sau vài ngày tạm lắng. Tuy nhiên, không có thông tin về các cuộc tấn công trong đêm 31/7 và rạng sáng 1/8.
Tehran đưa ra tuyên bố trên sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Washington đang cân nhắc các bước đi tiếp theo trong chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, đồng thời khẳng định năng lực quân sự của Tehran đã bị suy giảm đáng kể sau nhiều tháng giao tranh.
Tờ Wall Street Journal đưa tin Nhà Trắng đang nghiêng về phương án gia tăng sức ép quân sự đối với Tehran, nhưng vẫn cân nhắc quy mô và mức độ đáp trả nhằm tránh làm gia tăng căng thẳng trong khu vực.
Theo phóng viên TTXVN tại Tel Aviv, hãng tin CBS News ngày 1/8 dẫn các nguồn thạo tin cho biết Mỹ và Israel đang lên kế hoạch tiến hành một chiến dịch không kích nhằm vào các mục tiêu hạ tầng năng lượng của Iran, với khả năng các cuộc tấn công sẽ diễn ra trong suốt cuối tuần này.
Theo CBS News, hai bên đã thảo luận về việc kết thúc chiến dịch trước thời điểm các thị trường tài chính mở cửa trở lại vào tuần tới, do lo ngại những tác động tiêu cực có thể xảy ra đối với kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, các bên được cho là vẫn chưa thống nhất được thời điểm cụ thể.
Trong khi đó, các đại sứ quán Mỹ tại Jordan, Israel và Iraq đã cảnh báo công dân nước này tại khu vực đề phòng khả năng xung đột leo thang ngoài dự kiến, đồng thời khuyến cáo họ sẵn sàng rời đi để đảm bảo an toàn.
Song song với các hoạt động quân sự, theo phóng viên TTXVN tại Washington, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent ngày 31/7 khẳng định chính quyền Tổng thống Donald Trump sẽ tiếp tục duy trì và mở rộng các biện pháp gây sức ép về tài chính đối với Iran.
Trong cuộc phỏng vấn với kênh FOX Business, ông Bessent cho biết Mỹ đã thiết lập một “vòng phong tỏa” đối với Iran thông qua các biện pháp trừng phạt và sẽ tiếp tục truy tìm, phong tỏa tài sản của Tehran trên toàn cầu.
Theo ông, số tài sản này có thể được sử dụng để bồi thường cho công dân Mỹ, các chủ tàu và doanh nghiệp bị thiệt hại trong những vụ tấn công mà Washington quy trách nhiệm cho Iran, trong đó có vụ đánh bom tàu khu trục USS Cole năm 2000, vụ tấn công doanh trại lính thủy đánh bộ Mỹ tại Beirut năm 1983 và các vụ việc ở Vịnh Péc-xích (Persian) và eo biển Hormuz.
Ông Bessent cho biết chiến lược “gây sức ép tối đa,” được Tổng thống Trump khôi phục từ đầu năm 2025, tập trung mở rộng các biện pháp trừng phạt nhằm hạn chế nguồn thu của Iran.
Thời gian qua, Washington đã trừng phạt nhiều ngân hàng, công ty vận tải, doanh nghiệp năng lượng và cá nhân mà nước này cho là hỗ trợ các chương trình hạt nhân, tên lửa và hoạt động của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). Tehran bác bỏ các nhận định trên, đồng thời cho rằng những biện pháp trừng phạt đơn phương của Mỹ là bất hợp pháp và gây tổn hại cho nền kinh tế Iran.
Trong một diễn biến liên quan, phóng viên TTXVN tại Tel Aviv dẫn báo The Telegraph cho biết Mỹ và Israel đang cân nhắc triển khai một kế hoạch phong tỏa đường bộ đối với Iran nhằm gia tăng sức ép kinh tế lên Tehran, trong bối cảnh Washington cho rằng biện pháp phong tỏa trên biển tại eo biển Hormuz đã phát huy gần như tối đa hiệu quả.
Theo bài báo, kế hoạch này đã được Tổng thống Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu thảo luận trong cuộc gặp tại Washington ngày 28/7, cùng một loạt phương án khác, bao gồm cả các biện pháp quân sự và phi quân sự. Một quan chức cấp cao Israel cho rằng việc cắt đứt các tuyến thương mại đường bộ sẽ làm gia tăng sự cô lập kinh tế đối với Iran.
Nếu được triển khai, kế hoạch phong tỏa đường bộ sẽ đòi hỏi sự hợp tác của toàn bộ các quốc gia có chung biên giới với Iran, gồm Iraq, Thổ Nhĩ Kỳ, Pakistan, Afghanistan, Turkmenistan, Armenia và Azerbaijan. Tuy nhiên, tờ The Telegraph nhận định đây sẽ là thách thức rất lớn, bởi các nước này có nguy cơ đối mặt với những biện pháp đáp trả từ Tehran nếu tham gia phong tỏa.
Các nỗ lực thúc đẩy giải pháp ngoại giao tiếp diễn trong bối cảnh xung đột còn phức tạp. Ngày 31/7, Tổng Thư ký Liên hợp quốc António Guterres một lần nữa kêu gọi chấm dứt giao tranh trên toàn Trung Đông, đồng thời khôi phục đầy đủ quyền và tự do hàng hải quốc tế tại eo biển Hormuz, eo biển Bab el-Mandeb và các vùng biển lân cận.
Trong một cảnh báo riêng, Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) của Liên hợp quốc cho biết tình hình xấu đi tại Trung Đông có thể khiến khoảng 45 triệu người đối mặt với tình trạng mất an ninh lương thực nghiêm trọng.
Cùng ngày, Quốc vương Jordan Abdullah II và Thủ tướng Canada Mark Carney đã điện đàm về các nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng tại Trung Đông. Quốc vương Abdullah II nhấn mạnh sự cần thiết phải chấm dứt các cuộc tấn công của Iran nhằm vào các mục tiêu tại các quốc gia Arập, đồng thời khẳng định Jordan sẽ tiếp tục áp dụng mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ an ninh, chủ quyền và sự an toàn của người dân.
Hai nhà lãnh đạo cũng thảo luận về những diễn biến nguy hiểm tại Bờ Tây bị chiếm đóng và tình hình nhân đạo tại Dải Gaza. Quốc vương Jordan cảnh báo nguy cơ lợi dụng tình trạng bất ổn trong khu vực để áp đặt một thực tế mới tại các vùng lãnh thổ Palestine, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc ngăn căng thẳng tiếp tục leo thang./.
Tổng thống Mỹ Donald Trump triệu tập họp Nội các về tình hình Iran và Trung Đông
Cuộc họp diễn ra trong bối cảnh chính quyền Mỹ đang đánh giá các phương án tiếp theo đối với Iran sau nhiều tháng giao tranh và Hamas đồng ý giải giáp và chuyển giao quyền quản lý Dải Gaza.
