Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo hôm 17/4 (theo giờ địa phương) đã kêu gọi Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc gia hạn lệnh cấm vận vũ khí đối với Iran và nhấn mạnh việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với nước này có thể làm gia tăng bạo lực ở khu vực Trung Đông.
Ngoại trưởng Mỹ nêu rõ: “Lệnh cấm vận vũ khí đối với Iran - quốc gia tài trợ khủng bố hàng đầu thế giới sẽ hết hạn trong vòng sáu tháng tới. Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nên gia hạn lệnh cấm vận trước khi Iran leo thang bạo lực và bắt đầu một cuộc chạy đua vũ trang mới ở khu vực Trung Đông."
Sau năm năm áp đặt, lệnh cấm vận vũ khí của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đối với Iran dự kiến sẽ được dỡ bỏ vào tháng 10/2020, thời điểm mà Iran đang rất mong chờ.
Trước đó, vào tháng 11/2019, Tổng thống Iran, ông Hassan Rouhani đã tuyên bố nước này sẽ khôi phục quyền tiếp cận vào thị trường vũ khí toàn cầu, sau khi Hội đồng Bảo an dỡ bỏ lệnh trừng phạt.
[Tổng thống Iran: Mỹ đã bỏ lỡ cơ hội lịch sử dỡ bỏ lệnh trừng phạt]
Ông Rouhani cho rằng khi lệnh cấm vận vũ khí của Liên hợp quốc được dỡ bỏ vào năm 2020, Iran có thể dễ dàng mua bán vũ khí và đây là một trong những tác động quan trọng của Thỏa thuận hạt nhân Iran mà nước này ký với các cường quốc thế giới thuộc nhóm P5+1 (gồm Nga, Mỹ, Anh, Pháp, Trung Quốc và Đức).
Tuy nhiên, việc dỡ bỏ lệnh cấm vận vũ khí đối với Iran sắp tới không được đảm bảo, vì một loạt động thái gần đây của Mỹ và Iran đang đe dọa đến sự tồn vong của thỏa thuận này. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đơn phương rút khỏi Thỏa thuận hạt nhân Iran vào năm 2018, với lý do thỏa thuận có quá nhiều thiếu sót, tạo lợi thế cho Iran.
Mỹ và Iran đã bị lôi kéo vào một cuộc cạnh tranh căng thẳng, một trong số đó đã leo thang thành bạo lực. Ngoại trưởng Mỹ tin tưởng các hành động bạo lực của Iran thời gian qua đã đảm bảo để Hội đồng Bảo an gia hạn lệnh cấm vận vũ khí đối với nước này.
Ông Pompeo chỉ rõ trong năm ngoái, Iran đã phóng tên lửa đạn đạo vào các nước láng giềng, phá hủy và bắt giữ tàu chở dầu, tuồn vũ khí vào các khu vực xung đột và bắn hạ một máy bay dân sự, đồng thời nhấn mạnh "không thể để nguy cơ Iran mua sắm các loại vũ khí tối tân hơn và chuyển kho vũ khí của họ cho các cá nhân vô trách nhiệm”./.
