Những ngày này, khắp dọc dài vùng biên cương đất liền của Tổ quốc, hàng trăm nghìn học sinh, phụ huynh, các thầy cô giáo đang háo hức chờ đón một lễ khai giảng đặc biệt, một năm học mới đặc biệt, khi ngày 5/9/2026 không chỉ là ngày toàn dân đưa trẻ đến trường như mọi năm mà còn là ngày cả nước đồng loạt khánh thành hơn 100 trường phổ thông nội trú liên cấp tại hơn 100 xã biên giới đất liền.
Giữa điệp trùng rừng núi của những vùng biên viễn xa xôi, nơi điều kiện kinh tế vốn còn nhiều khó khăn, thiếu thốn đã sừng sững mọc lên những ngôi trường mới quy mô cả nghìn học sinh, diện tích lớn, cơ sở vật chất khang trang, những dãy phòng học, phòng chức năng, phòng ở nội trú, nhà bếp, nhà ăn, bể bơi, sân bóng, khu thể dục thể thao, những trang thiết bị hiện đại, đồng bộ… Những ngôi trường như những giấc mơ có thật của thầy và trò, của người dân biên viễn.
Chỉ sau 9 tháng kể từ khi đồng loạt khởi công ngày 9/11/2025, 108 trường thuộc giai đoạn 1 sẽ đưa vào sử dụng từ năm học 2026-2027 này, 121 trường nội trú liên cấp giai đoạn 2 tại 17 tỉnh, thành vùng biên cũng đang được gấp rút thi công với mục tiêu hoàn thành trước ngày 30/8/2027, kịp thời phục vụ năm học 2027-2028.
Đây là kết quả “thần tốc” từ sự chỉ đạo, từ tầm nhìn chiến lược của Bộ Chính trị tại Thông báo số 81-TB/TW ngày 18/7/2025 về việc thống nhất chủ trương đầu tư xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở tại 248 xã biên giới đất liền.
Thông báo nêu rõ: “Việc đầu tư xây dựng trường học cho các xã biên giới đất liền là một nhiệm vụ trọng tâm, quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội và thực hiện chính sách dân tộc nhằm nâng cao dân trí, chất lượng nhân lực, tạo nguồn cán bộ là người dân tộc, địa phương, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho đồng bào vùng biên giới, góp phần củng cố quốc phòng, an ninh.”
Yêu cầu xây dựng các trường nội trú biên giới tiếp tục được Bộ Chính trị đặt ra trong Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo: “Hoàn thành xây dựng mạng lưới trường phổ thông nội trú tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng khó khăn và biên giới trước năm 2030.”
Chủ trương này đã tiếp tục khẳng định quan điểm nhất quán của Đảng coi “giáo dục là quốc sách hàng đầu”, có vai trò “quyết định tương lai dân tộc”, đặc biệt là sự quan tâm đến giáo dục vùng biên.
Năm 1959, khi trên 90% dân số vùng biên mù chữ, Đảng và Bác Hồ đã ra lời kêu gọi giáo viên miền xuôi lên thắp sáng tri thức vùng cao. Hàng nghìn thầy cô đã tình nguyện vượt núi, băng rừng, chặt tre dựng lớp, mở trường giữa đại ngàn. Cùng với sự quan tâm đầu tư của Đảng, Nhà nước, từ trắng lớp, trắng trường, hệ thống cơ sở giáo dục đã phủ khắp tới từng thôn bản, tạo điều kiện để người dân “ai cũng được học hành” đúng như mong mỏi của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Từ những ngôi trường tranh tre nứa lá, trong nhiều năm qua, với sự quan tâm đầu tư của Đảng và Nhà nước, các trường học vùng biên đã dần được kiên cố hóa, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc dạy và học, nâng cao chất lượng đào tạo. Tính đến hết năm học 2026-2027, tỷ lệ phòng học kiên cố hóa đạt 89,6%, tỷ lệ dân số mù chữ hiện chỉ còn dưới 1%.
Thông báo số 81-TB/TW và Nghị quyết số 71-NQ/TW đã mở ra một trang sử mới cho giáo dục vùng cao. Khi điều kiện giao thông thuận lợi hơn, thay vì các lớp học quy mô nhỏ lẻ ở gần thôn bản, những ngôi trường quy mô lớn được xây dựng, nơi học sinh không chỉ được đi học mà được đi học ở môi trường giáo dục đảm bảo chất lượng, không chỉ được tới trường mà còn được lo ăn, ở, được tạo điều kiện tốt nhất để phát triển toàn diện, để các em sẽ thực sự trở thành những thế hệ con người Việt Nam mới, đáp ứng yêu cầu phát triển mới của đất nước trong kỷ nguyên vươn mình đồng thời góp phần giữ vững phên dậu quốc gia.
Phát biểu tại lễ khánh thành Trường phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Si Pa Phìn (tỉnh Điện Biên) ngày 31/1/2026, Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định Đảng ta luôn xác định giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là nền tảng để phát triển đất nước nhanh và bền vững. Đối với các địa bàn biên giới, vùng sâu, vùng xa, giáo dục không chỉ là nâng cao dân trí, đào tạo nguồn nhân lực, mà còn là giải pháp căn cơ, lâu dài để giữ vững chủ quyền quốc gia từ gốc rễ - đó là con người, là cộng đồng dân cư gắn bó với đất đai, bản làng, đường biên, cột mốc. Chủ trương đầu tư xây dựng hệ thống trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới là một quyết sách đúng đắn, có ý nghĩa chính trị-xã hội và nhân văn sâu sắc.
Và với chủ trương đó, từ năm học 2026-2027, giáo dục vùng biên sẽ bắt đầu mở trang sử mới.
Bài 1: Năm học mới và giấc mơ có thật của thầy trò vùng biên
Sáng 3/9, Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Sam Mứn (tỉnh Điện Biên) rộn ràng như ngày hội khi chào đón hàng trăm học sinh, phụ huynh nội trú tựu trường. Với những dãy nhà khang trang màu trắng pha cam, cờ Đảng, cờ Tổ quốc đỏ tươi treo khắp các dãy hành lang và dọc hai bên đường đi, ngôi trường mới càng trở nên rực rỡ dưới nắng thu, sẵn sàng cho ngày khai giảng đã cận kề.
Ngạc nhiên, choáng ngợp và hạnh phúc là cảm giác của Lý Thị Là, học sinh lớp 9, khi vừa bước đến cổng trường. “Em không thể nghĩ mình sẽ được học ở ngôi trường đẹp như vậy!”, Là chia sẻ.
Ngôi trường mơ ước
Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Sam Mứn vừa được gấp rút hoàn thiện để kịp đón những học sinh đầu tiên. Trường đã tuyển được 1.010 học sinh, gồm 392 học sinh tiểu học, 618 học sinh trung học cơ sở, trong đó có 414 học sinh nội trú, thuộc ba dân tộc: Mông, Thái, Kinh. Học sinh, giáo viên đến từ ba trường: Tiểu học Pom Lót, Trung học cơ sở Pom Lót và Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở Na Ư.
Thầy Nguyễn Trọng Sơn, Hiệu trưởng nhà trường hào hứng giới thiệu với phóng viên một lượt các dãy phòng học, các dãy nhà nội trú 3 tầng, phòng chức năng, bể bơi, nhà công vụ giáo viên đã được xây dựng khang trang trên diện tích rộng đến gần 6,5 ha với đầy đủ bàn ghế, giường, tủ, thiết bị dạy học hiện đại...
Có 26 năm làm công tác giảng dạy, quản lý giáo dục ở các trường rẻo cao Điện Biên, thầy Sơn cho biết điều kiện cơ sở vật chất của các trường nơi đây rất hạn chế. Nhớ lại những ngày đầu vào bản cùng học sinh, phụ huynh chặt tre dựng lớp mở trường, sáng dạy học, chiều trộn bùn rơm trát vách, rồi những lớp học dần được kiên cố hóa nhưng vẫn rất chật hẹp, thiếu trang thiết bị, thầy Sơn xúc động chia sẻ: “Đây thực sự là ngôi trường mơ ước của biết bao thế hệ học sinh, giáo viên vùng biên!”
Lý Thị Là là một trong những học sinh ở xa trường nhất. Em đến từ bản Púng Bửa, cách trường khoảng 40 cây số, trong đó 10 km cuối chỉ có thể đi bằng xe máy, mùa mưa vô cùng trơn trượt. Là nơi có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn, thầy Sơn cho biết cuối tháng 7 vừa qua, Púng Bửa mới được cắt băng khánh thành hòa điện lưới quốc gia.
Các năm trước, Là học ở Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở Na Ư, gần nhà hơn. Về trường mới, em phải đi hết 1,5 giờ đồng hồ, nhưng em vẫn thấy rất vui. “Phòng ký túc rất sạch đẹp. Em sẽ ở lại cả tháng mới về nhà một lần thay vì về nhà mỗi cuối tuần như các năm trước,” Là hào hứng nói.
“Đây thực sự là ngôi trường mơ ước của biết bao thế hệ học sinh, giáo viên vùng biên!”
Ở trường Na Ư, phòng ký túc xá của Là chỉ có 8 giường nhưng có 14 học sinh. Các em phải ngủ chung 2 người một giường. Quá tải nên rất chật chội. Trường chỉ là dãy nhà một tầng, diện tích rất nhỏ và không có hàng rào. Thầy hiệu trưởng phải phát động học sinh đi nhặt từng viên đá sỏi, góp lại để xây dựng tường rào bao quanh. Cứ ba viên sỏi bằng một viên gạch, thầy trò cần mẫn như kiến tha xây tổ, dần dần cũng xây được 300m tường rào quanh trường.
“So với trường cũ, trường mới rộng hơn gấp nhiều lần, đẹp hơn, có nhiều sân chơi hơn, điều kiện học tập tốt hơn với đầy đủ trang thiết bị. Ký túc xá khang trang, chỉ có 8 bạn một phòng, mỗi bạn một giường, khu vệ sinh sạch sẽ. Em rất hào hứng khi năm học mới sẽ được học ở ngôi trường này,” Là vui vẻ nói.
Cách trường Sam Mứn gần 100 cây số, Trường phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Si Pa Phìn (tỉnh Điện Biên) là trường nội trú liên cấp biên giới đầu tiên trên cả nước được khánh thành, từ tháng 1/2026. Dù trường đã đi vào hoạt động được một học kỳ, cô Hiệu phó Bùi Thị Lương vẫn cảm thấy như một giấc mơ mỗi khi nhìn ngắm khuôn viên trường.
Trong sáng sớm vùng biên, những đám mây trắng vẫn còn đang bồng bềnh ấp ôm trên khắp các triền núi, ngôi trường nổi bật như một “cung điện nguy nga” hiện ra trong miền cổ tích với quy mô gần 7ha, 12 dãy nhà 3 tầng mái đỏ xếp thành các khối liên hoàn, khu phòng học, khu nội trú, khu nhà công vụ giáo viên. Xen giữa là sân thể thao với mặt cỏ nhân tạo, nhà đa năng, bể bơi, nhà ăn, khu sân vườn với những thảm cỏ xanh, hàng trăm cây cảnh cùng hệ thống đường nội bộ được bê tông hóa, tạo nên một quần thể giáo dục hiện đại giữa vùng biên còn nhiều gian khó.
Si Pa Phìn là một xã miền núi phía Tây Bắc của tỉnh Điện Biên, cách trung tâm hành chính của tỉnh gần 85 km, với 9 thôn bản nằm giáp biên giới Việt - Lào. Với trên 50% hộ nghèo và cận nghèo, đời sống người dân còn nhiều khó khăn, ngân sách đầu tư cho giáo dục rất hạn chế.
Cô Lương cho hay trước đây các em học sinh phải ở nội trú trong điều kiện vô cùng thiếu thốn, chật chội, 15 đến 20 em mỗi phòng. Phòng nội trú cũng chỉ là những căn phòng tạm hoặc bán kiên cố, tường bằng phên tre, ván gỗ, trên lợp mái tôn. Mùa đông vùng biên, gió rét căm căm lùa qua khe gỗ. Mùa hè, cái nóng hầm hập từ mái tôn ập xuống.
Thầy cô giáo không có nhà công vụ, phải đi thuê phòng trọ. Trang thiết bị học tập thiếu thốn. Mỗi điểm trường không nhiều giáo viên nên các thầy cô cũng khó trao đổi kinh nghiệm chuyên môn. Khi điều kiện ăn, ở, học hành nuôi con chữ còn thiếu thốn, diện tích trường nhỏ hẹp, việc có sân chơi, bãi tập lại càng là điều xa xỉ.
“Nghĩ đến những ngày cắm bản, phải treo điện thoại lên cây hứng sóng, những hôm xót lòng thương học sinh nằm co ro trong giá rét nơi phòng ở chật chội, có nằm mơ tôi cũng chưa bao giờ dám mơ đến một ngày cô trò được học ở ngôi trường khang trang, hiện đại, đầy đủ tiện nghi như hôm nay,” cô Lương hạnh phúc nói.
Ở trường mới, phòng ở của học sinh đầy đủ chăn, màn, giường, chiếu, đệm, một phòng nhỏ kế bên dành riêng cho giáo viên, nhân viên phụ trách ký túc. Ngoài giờ học, các em được thoả sức vui chơi ở sân trường. Khu nhà ăn rộng với những dãy bàn ghế inox sáng bóng, những bữa cơm no đủ và đảm bảo dinh dưỡng. Học sinh vì thế có điều kiện để phát triển thể chất tốt hơn.
Thay vì phải đi thuê phòng trọ, các thầy cô ở xa đã được chuyển về ở nhà công vụ giáo viên ngay trong khuôn viên trường, vừa đảm bảo điều kiện sống, vừa thuận tiện trong hỗ trợ công tác chăm sóc nội trú cho học sinh.
Cơ sở vật chất tốt là điều kiện tiên quyết để thầy cô có thể đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ trong giảng dạy. Từ ngày về Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Si Pa Phìn, những giờ dạy của cô giáo Nguyễn Thị Thơm không chỉ có bảng đen, phấn trắng, không chỉ là đọc – chép mà sinh động hơn với hàng loạt ứng dụng AI. Trường mới, lớp học nào cũng có thiết bị hiện đại, cô hăng say tham gia các hội nhóm giáo viên đổi mới sáng tạo. Cuốn sổ tay ghi chép của cô dày đặc ghi chú các phần mềm và cách sử dụng, từ Chat GPT đến Canva, Veo 3, Gemini… Giờ học môn Lịch sử của cô, học sinh được xem các video trực quan 3D về các di tích, xem các phim hoạt hình AI ngắn, làm bài tập qua trả lời câu hỏi tương tác trực tuyến…
“Trước đây, tôi thường chỉ lựa bài để tích hợp công nghệ thì bây giờ, bài nào tôi cũng ứng dụng AI. Cơ sở vật chất hiện đại đã tạo động lực để giáo viên có thêm hứng khởi. Chỉ sau một học kỳ về trường mới, tôi thấy chuyên môn của mình tăng thêm rất nhiều, tôi hăng say tìm tòi sáng tạo hơn, giờ học hiệu quả hơn, chất lượng hơn, học trò hào hứng hơn,” cô Thơm nói.
Hạnh phúc với ngôi trường mới là chia sẻ của Lò Thị Long Nhi, học sinh lớp 9A1, Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Si Pa Phìn. Ở ngôi trường mới, Nhi lần đầu được học âm nhạc thực sự trên những phím đàn chứ không phải trên giấy, được dùng máy tính để lập trình nhiều hơn, được trải nghiệm phòng học STEM… “Em và các bạn đều thích đi học và thấy mình học tốt lên,” Nhi nói.
Dựng nền móng vững chắc cho giáo dục vùng biên
Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Sam Mứn và Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Si Pa Phìn là hai trong số 248 trường phổ thông nội trú liên cấp biên giới thuộc 22 tỉnh, thành đã và đang được xây dựng “thần tốc” trong hơn một năm qua, theo kết luận tại Thông báo số 81-TB/TW ngày 18/7/2025 của Bộ Chính trị về thống nhất chủ trương xây dựng 248 trường nội trú vùng biên, trên cơ sở xem xét đề nghị của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Theo tờ trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo, tính đến tháng 7/2025, 248 xã biên giới đất liền có 956 trường phổ thông, trong đó chỉ có 22 trường phổ thông nội trú cấp trung học phổ thông (chiếm tỷ lệ 2,3%), 160 trường phổ thông bán trú cấp tiểu học và trung học cơ sở (chiếm 16,7%).
Tỷ lệ trường nội trú, bán trú rất khiêm tốn trong khi nhu cầu của học sinh rất cao do điều kiện đi lại xa xôi và kinh tế khó khăn. Thống kê cho thấy có 332.019 em có nhu cầu ở nội trú, bán trú, chiếm 53% trên tổng số 625.255 học sinh. Tuy nhiên, chỉ có 59.000 học sinh được học tại các trường nội trú, bán trú, chiếm chưa đến 18% so với tổng số học sinh có nhu cầu; hơn 82% học sinh còn lại, tương đương hơn 273.000 em có nhu cầu nhưng chưa được học tại các trường nội trú, bán trú.
Cũng theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, chỉ 9,4% học sinh các xã biên giới được hưởng chính sách nội trú, bán trú. Trên thực tế, nhiều trường phải kêu gọi các nhà hảo tâm, các chương trình, tổ chức thiện nguyện hỗ trợ bữa ăn trưa cho các em học sinh không được hưởng chính sách.
Cơ sở vật chất trường học đa phần còn thiếu thốn nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sinh hoạt, học tập và mục tiêu chuyển đổi số. Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, để đảm bảo điều kiện học tập, sinh hoạt nội trú, bán trú cho học sinh, các trường vùng biên cần đầu tư bổ sung hơn 6.000 phòng học lý thuyết; gần 8.000 phòng ở nội trú cho học sinh, gần 4.000 nhà bếp, nhà ăn, phòng quản lý học sinh, phòng sinh hoạt chung, nhà văn hóa; trên 3.400 phòng công vụ cho giáo viên.
Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất phương án xây dựng mỗi xã vùng biên giới đất liền có ít nhất một trường nội trú, bán trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở. Tổng số vốn khoảng 37.226 tỷ đồng, trong đó 90% ngân sách trung ương, 10% ngân sách địa phương và huy động các nguồn lực khác.
Thống nhất chủ trương này, Thông báo số 81 của Bộ Chính trị nêu rõ mục tiêu xây dựng 248 trường biên giới nhằm nâng mở rộng cơ hội tiếp cận và nâng cao chất lượng giáo dục, từ đó nâng cao chất lượng dân trí, chất lượng nhân lực, hướng đến mục tiêu lâu dài hơn là tạo nguồn cán bộ là người dân tộc, địa phương, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho đồng bào vùng biên giới, góp phần củng cố quốc phòng, an ninh.
Chủ trương xây trường học nội trú vùng biên tiếp tục được Bộ Chính trị nêu rõ trong Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.
Hiện thực hóa tầm nhìn chiến lược của Đảng, Nghị quyết 298/NQ-CP của Chính phủ ngày 26/9/2025 về kế hoạch xây dựng 248 trường nội trú biên giới tiếp tục khẳng định đây “một quyết sách lớn, có ý nghĩa chính trị - xã hội và nhân văn sâu sắc”, “là một nhiệm vụ chính trị trọng tâm, cấp bách trong phát triển kinh tế - xã hội và thực hiện chính sách đại đoàn kết dân tộc.”
Với ý nghĩa và tầm quan trọng đó, tiêu chí xây dựng trường được Chính phủ yêu cầu cao về chất lượng. Cụ thể, diện tích đất xây dựng mỗi trường khoảng từ 5 đến 10 ha, quy mô khoảng 1.000 học sinh/trường, bảo đảm kết nối đầy đủ hạ tầng kỹ thuật điện, nước sạch, nước thải, giao thông, viễn thông…
Cơ sở vật chất được đầu tư xây dựng đồng bộ, hiện đại, đầy đủ công năng với các phân khu chức năng chính: khu học tập và hỗ trợ học tập; khu hành chính quản trị và phụ trợ (điều hành); khu nội trú, công vụ; khu rèn luyện thể chất (sân chơi, thể dục thể thao), khu hoạt động văn hóa, nghệ thuật (nhà văn hóa, nhà đa năng,...); khu phục vụ sinh hoạt (nhà ăn, nhà bếp, kho bếp...) và hoạt động trải nghiệm, tăng gia sản xuất… và phải bảo đảm tuyệt đối an toàn.
Chính phủ giao nhiệm vụ cụ thể cho từng bộ, ngành, Bộ Giáo dục và Đào tạo chịu trách nhiệm chủ trì, xây dựng cơ chế, Bộ Nội vụ lo đội ngũ nhà giáo, Bộ Tài chính bảo đảm ngân sách, uỷ ban nhân dân các địa phương lo quỹ đất, thi công... đồng thời quán triệt phương châm “khẩn trương”, “quyết liệt”, “chắc chắn”, “hiệu quả”. Chính phủ cũng mở cơ chế và chính sách đặc thù nhằm đẩy nhanh tiến độ như cho phép áp dụng hình thức chỉ định thầu, lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt; áp dụng cơ chế đầu tư theo trình tự, thủ tục dự án đầu tư công khẩn cấp…
Chỉ sau 5 tháng từ khi Bộ Chính trị ban hành Thông báo số 81 và 3 tháng sau khi Chính phủ ban hành Nghị quyết về kế hoạch xây dựng, ngày 9/1/2025, 108 trường phổ thông nội trú liên cấp các xã biên giới giai đoạn 1 thuộc 19 tỉnh, thành đã được đồng loạt khởi công với mục tiêu hoàn thành trước ngày 30/8/2026, kịp thời đưa vào phục vụ năm học mới 2026-2027.
Ngày 31/1/2025, Trường phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Si Pa Phìn, ngôi trường nội trú liên cấp đầu tiên trong số 248 trường đã được khánh thành, chính thức đi vào hoạt động chỉ sau 6 tháng “thần tốc” thi công. Ngày 19/3/2026, cả nước tiếp tục đồng loạt khởi công 121 trường nội trú giai đoạn 2, mục tiêu hoàn thành trước ngày 30/8/2027.
Việc xây dựng các trường nội trú vùng biên đã được các địa phương triển khai khẩn trương, quyết liệt và được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đặc biệt quan tâm, Chính phủ chỉ đạo sát sao, thường xuyên đôn đốc, Bộ Giáo dục và Đào tạo và các địa phương báo cáo tiến độ mỗi tuần.
Với yêu cầu về đích trước 30/8 và sự chỉ đạo của lãnh đạo các cấp, trên khắp các công trình xây dựng trường biên giới vùng biên, việc thi công được triển khai gấp rút không kể ngày đêm.
Gấp rút chạy tiến độ
Những ngày cuối tháng 8, không khí trên công trình Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Đức Long, tỉnh Cao Bằng, hết sức khẩn trương. Hơn 500 nhân lực dốc sức làm việc. Chỉ huy trưởng Ngô Trọng Phẩm (Công ty Trách nhiệm hữu hạn Tân Khánh Hòa KH) căng thẳng quan sát từng hạng mục.
“Chúng tôi đã chia ba ca, bốn kíp, làm cả ngày đêm, đang gắng hết sức để chạy tiến độ, đưa dự án về đích nhanh nhất có thể. Các cấp lãnh đạo cũng thường xuyên đôn đốc, kiểm tra. Công việc vô cùng áp lực!” ông Ngô Trọng Phẩm nói.
Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Đức Long, tỉnh Cao Bằng nằm gọn giữa bốn bề núi non trùng điệp, cách thành phố Cao Bằng gần 50 cây số đường rừng. Ông Phẩm cho hay việc thi công gặp nhiều khó khăn. Trường có địa hình trũng, đơn vị thi công phải lấp bù đất tôn nền trước khi xây dựng. Nằm ở vùng sâu, vùng xa, đi lại khó khăn nên việc vận chuyển nguyên vật liệu hạn chế, đặc biệt trong bối cảnh cả tỉnh Cao Bằng đang đồng loạt thi công nhiều dự án, từ đường cao tốc đến 11 trường liên cấp giai đoạn 1, chưa kể các trường giai đoạn 2, nguồn cung vật liệu khó khăn, nhân lực khan hiếm. Bên cạnh đó là thách thức về thời tiết khi từ tháng 5, Cao Bằng bắt đầu vào mùa mưa, ảnh hưởng rất lớn đến tiến độ thi công.
“Nhằm đẩy nhanh tiến độ, nhà thầu đã chấp nhận tăng chi phí, dùng nhiều giải pháp tiên tiến, như sử dụng phụ gia để giảm tuổi bê tông nhưng vẫn đảm bảo chất lượng công trình, dốc hết sức có thể,” ông Phẩm chia sẻ.
Để hỗ trợ nhà thầu, địa phương đã cử trên 170 chiến sỹ và huy động người dân trong xã, bất cứ ai có tay nghề xây dựng đều được kêu gọi tham gia. Với hơn 500 nhân công làm việc ngày đêm, Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Đức Long là công trình có số lượng nhân công lớn nhất trong số 11 công trình trường biên giới ở Cao Bằng.
Không chỉ tại Đức Long, khẩn trương, dốc sức ngày đêm cũng là không khí chung của các công trình trường học biên giới trên cả nước, đặc biệt là các trường giai đoạn 1, khi yêu cầu tiến độ đặt ra là phải hoàn thành trước ngày 30/8, khi xây trường biên giới là quyết tâm cao độ của cả hệ thống chính trị, từ Trung ương đến địa phương.
Trong 4 tháng, từ tháng 5 đến tháng 8, Thủ tướng Chính phủ đã liên tục có 2 công điện, 1 chỉ thị đôn đốc chỉ đạo thi công, phát động chiến dịch “100 ngày thần tốc”. “Từ chiến dịch này, các địa phương đã tăng tốc rất nhanh tỷ lệ khối lượng hoàn thành,” ông Phạm Văn Sinh, Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch – Tài chính, Bộ Giáo dục và Đào tạo nói.
Cập nhật báo cáo từ các địa phương về Bộ Giáo dục và Đào tạo cho thấy đến hết ngày 27/8, trong số 108 trường giai đoạn 1 có 7 trường đã hoàn thành 100% khối lượng; 46 trường có tỷ lệ hoàn thành từ 91% trở lên; 55 trường có tỷ lệ hoàn thành từ 71% đến dưới 91% và 7 trường có tiến độ dưới 71%. Tuy nhiên chỉ sau 4 ngày, đến hết ngày 1/9, số trường hoàn thành 100% đã tăng lên 15 trường; 52 trường đạt từ 91% khối lượng trở lên; 50 trường đạt từ 71% đến dưới 91%; 6 trường đạt dưới 71%.
Về điều kiện khai giảng và tổ chức dạy học, 10 trường đã bàn giao trước ngày 25/8; 18 trường bàn giao trước ngày 30/8. Các trường còn lại tuy chưa hoàn thành toàn bộ các hạng mục nhưng đủ điều kiện tổ chức khai giảng và dạy học. Điện Biên và An Giang đã hoàn thành, bàn giao toàn bộ các trường khởi công năm 2025.
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, tiến độ một số công trình bị ảnh hưởng bởi mưa lũ kéo dài do bão số 3, số 4, điều kiện địa hình, địa chất và khó khăn trong vận chuyển, lắp đặt thiết bị.
“Dù lễ khởi công đồng loạt là tháng 11/2025 nhưng trên thực tế phải đầu năm 2026 các công trình mới thực sự được triển khai. Vì thế, kết quả này là nỗ lực rất lớn của các địa phương khi chỉ có khoảng 6 - 8 tháng thi công và đối diện với nhiều khó khăn, từ giá nguyên vật liệu tăng, nhân công khan hiếm, thời tiết phức tạp, địa hình hiểm trở và thực hiện nhiều dự án cùng lúc,” ông Phạm Văn Sinh nói.
Trong tháng Tám vừa qua, khi các nhà thầu dốc toàn lực thi công, các địa phương và nhà trường cũng căng sức để gấp rút chuẩn bị cho năm học mới, từ kiện toàn bộ máy, chỉnh trang khuôn viên đến tuyển sinh, lên kế hoạch vận hành trường và xây dựng khung chương trình cho năm học mới./.
Bài 2: Dốc sức chuẩn bị, sẵn sàng cho năm học mới, chất lượng mới
