Ngày 20/7 đã diễn ra Phiên đối thoại giữa các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN với Ủy ban liên Chính phủ ASEAN về nhân quyền (AICHR) và Hội nghị Ủy ban Hiệp ước Khu vực Đông Nam Á không có vũ khí hạt nhân (SEANWFZ) tại Manila, Philippines.
Đây là các hoạt động đầu tiên trong khuôn khổ Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 59 (AMM-59) và các hội nghị liên quan, dự kiến diễn ra từ 20-24/7.
Thừa ủy quyền của Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung, Thứ trưởng Ngoại giao Đặng Hoàng Giang, Trưởng SOM ASEAN Việt Nam, đã dẫn đầu Đoàn Việt Nam tham dự các cuộc họp.
Tại phiên Đối thoại với Ủy ban liên Chính phủ ASEAN về nhân quyền (AICHR), các bộ trưởng đánh giá cao những đóng góp tích cực của AICHR cho tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN.
Các bộ trưởng cũng hoan nghênh nỗ lực của AICHR trong việc thúc đẩy và bảo vệ quyền con người, phối hợp với các cơ quan chuyên ngành nâng cao nhận thức về quyền con người trong các lĩnh vực hợp tác, thúc đẩy quyền của phụ nữ, trẻ em, người khuyết tật, đồng thời ứng phó kịp thời với các vấn đề đang nổi lên như môi trường, quyền phát triển và quyền hòa bình, tội phạm xuyên quốc gia, mua bán người và lừa đảo trực tuyến.
Cuộc họp đã xem xét Báo cáo thường niên giai đoạn 2025-2026 và Chương trình hoạt động ưu tiên 2027 của AICHR; ghi nhận kết quả năm đầu triển khai Kế hoạch Công tác giai đoạn 2026-2030 và phương hướng triển khai Tuyên bố ASEAN về Quyền đối với môi trường an toàn, sạch, trong lành và bền vững và Tuyên bố ASEAN về thúc đẩy Quyền phát triển và Quyền hòa bình.
Phát biểu tại phiên đối thoại, Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang khẳng định Việt Nam coi trọng vai trò của AICHR trong thúc đẩy hợp tác về quyền con người ở khu vực; nhấn mạnh đây là nhiệm vụ có tính liên ngành và liên trụ cột, đòi hỏi cách tiếp cận toàn diện và sự phối hợp chặt chẽ giữa AICHR với các cơ quan chuyên ngành.
Thứ trưởng cũng nhấn mạnh trong quá trình hoạt động, AICHR cần bám sát và tuân thủ Hiến chương ASEAN, Tuyên ngôn Nhân quyền của ASEAN, cũng như các quy chế, quy trình và nguyên tắc của ASEAN, nhằm đảm bảo hợp tác về nhân quyền được triển khai trên tinh thần tin cậy và hiểu biết lẫn nhau.
Thứ trưởng Ngoại giao Đặng Hoàng Giang khẳng định cam kết của Việt Nam, sau khi tái đắc cử Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028, sẽ tiếp tục theo đuổi các ưu tiên, trong đó có quyền con người trong bối cảnh biến đổi khí hậu và chuyển đổi số, bình đẳng giới, và quyền của các nhóm yếu thế, đồng thời mong muốn hợp tác chặt chẽ với các nước ASEAN để có tiếng nói và đóng góp mạnh mẽ hơn cho hợp tác nhân quyền quốc tế.
Thứ trưởng cũng cảm ơn các nước ASEAN và các đại diện AICHR đã tham gia và ủng hộ Việt Nam tổ chức thành công Hội thảo về Nâng cao nhận thức và chia sẻ thực tiễn tốt về thúc đẩy và bảo vệ quyền của người đi biển tại Hà Nội tháng 6 vừa qua.
Trong khi đó, theo phóng viên TTXVN tại Kuala Lumpur, ngày 19/7, phát biểu với báo giới về mục tiêu của Malaysia trong hội nghị AMM, Bộ trưởng Ngoại giao Malaysia Mohamad Hasan cho rằng ASEAN cần phải đưa ra lập trường nhằm chấm dứt tình trạng hỗn loạn trên thế giới hiện nay.
Bên cạnh đó, phía Malaysia cũng muốn thảo luận về việc đảm bảo an ninh lương thực của ASEAN, đặc biệt về nguồn cung gạo. Ông Mohamad nhấn mạnh mỗi quốc gia thành viên ASEAN đều có thế mạnh riêng trong sản xuất lương thực và điều này cần được khai thác một cách tập thể để đảm bảo an ninh lương thực khu vực.
Ngoài ra, Bộ trưởng Mohamad nêu rõ việc phát triển Lưới điện ASEAN cũng sẽ là một trong những nội dung quan trọng trong hội nghị lần này.
Tại Hội nghị Ủy ban Hiệp ước Khu vực Đông Nam Á không có vũ khí hạt nhân (SEANWFZ), các bộ trưởng ghi nhận tiến độ triển khai Kế hoạch hành động tăng cường thực thi Hiệp ước SEANWFZ giai đoạn 2023-2027; trao đổi về hướng thúc đẩy các nước sở hữu vũ khí hạt nhân tham gia Nghị định thư của Hiệp ước, cũng như khả năng hợp tác giữa SEANWFZ với Cơ quan Cấm vũ khí hạt nhân ở Mỹ Latinh và Caribbean (OPANAL) và Khu vực không có vũ khí hạt nhân Trung Á (CANWFZ); nhất trí tiếp tục củng cố đoàn kết, lập trường chung của ASEAN và đề cao giá trị, vai trò của Hiệp ước ở tầm toàn cầu.
Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang bày tỏ quan ngại trước tình trạng bất định chiến lược gia tăng và vai trò ngày càng nổi lên của vũ khí hạt nhân trong các học thuyết an ninh quốc gia, làm xói mòn lòng tin chiến lược, gia tăng nguy cơ chạy đua vũ trang và phổ biến vũ khí hạt nhân.
Trong bối cảnh đó, Hiệp ước SEANWFZ thể hiện quyết tâm chung của các nước Đông Nam Á ngăn ngừa phổ biến vũ khí hạt nhân, giảm thiểu rủi ro hạt nhân và hướng tới mục tiêu cuối cùng là một thế giới không có vũ khí hạt nhân, qua đó đóng góp thiết thực cho hòa bình, an ninh khu vực và quốc tế.
Thứ trưởng đề nghị ASEAN triển khai đầy đủ, hiệu quả Kế hoạch hành động, không chỉ ở các hoạt động đóng góp cho hòa bình và an ninh quốc tế mà còn tăng cường hợp tác về an toàn hạt nhân và năng lực ứng phó sự cố.
Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang cũng đề nghị ASEAN tăng cường vai trò và đóng góp vào nỗ lực giải trừ quân bị, không phổ biến vũ khí hạt nhân toàn cầu thông qua thiết lập quan hệ tham vấn và làm sâu sắc hợp tác với các khu vực không có vũ khí hạt nhân khác, qua đó trao đổi kinh nghiệm và nâng cao tiếng nói chung trong thúc đẩy giải trừ vũ khí hạt nhân, giảm thiểu rủi ro chiến lược và tuân thủ các chuẩn mực quốc tế về không phổ biến.
Cũng nhân dịp này, Thứ trưởng đã cảm ơn sự ủng hộ và đóng góp tích cực của các nước ASEAN với Việt Nam trên cương vị Chủ tịch Hội nghị Kiểm điểm Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân lần thứ 11.
Trước đó, ngày 19/7 đã diễn ra cuộc họp Quan chức cao cấp trù bị cho AMM-59. Tại hội nghị, các nước cơ bản thống nhất chương trình hoạt động, chương trình nghị sự và quá trình hoàn thiện nội dung các văn kiện để trình, báo cáo các Bộ trưởng Ngoại giao xem xét hoặc ghi nhận thông qua dịp này, bao gồm dự thảo Thông cáo chung Hội nghị AMM-59, các Tuyên bố chung cấp Bộ trưởng với một số đối tác, và các kế hoạch hành động giai đoạn mới giữa ASEAN và các đối tác.
Ngày 21/7, các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN sẽ tiếp tục ngày làm việc thứ hai với Lễ khai mạc, Phiên toàn thể và Phiên họp hẹp của Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 59, cùng với phiên Tham vấn không chính thức mở rộng về triển khai Đồng thuận 5 điểm về Myanmar./.
59 năm ASEAN: Khẳng định vai trò và vị thế ngày càng lớn mạnh
ASEAN đã phát triển trở thành một trong những tổ chức khu vực thành công nhất thế giới, giữ vai trò trung tâm trong thúc đẩy hòa bình, ổn định và hợp tác ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương.
