Nghị viện châu Âu (EP) mới đây đã chính thức thông qua khung pháp lý mới dành cho các phương tiện giao thông khi hết vòng đời (ELV). Quy định này bắt buộc các nhà sản xuất phải tích hợp tư duy "kinh tế tuần hoàn" ngay từ công đoạn thiết kế bản vẽ, thay vì chỉ coi việc tiêu hủy xe cũ là một nguồn chi phí xử lý rác thải như trước đây.
Theo quy định mới của châu Âu, các hãng xe sẽ phải tối ưu hóa cấu trúc phương tiện để tạo điều kiện dễ dàng nhất cho việc tháo dỡ và tái chế linh kiện. Điểm cốt lõi của luật mới nằm ở quy định nghiêm ngặt về vật liệu. Theo đó, trong vòng 6 năm tới, toàn bộ ôtô mới xuất xưởng phải có tối thiểu 15% nhựa tái chế
Tỷ lệ này sẽ tăng lên 25% sau 1 thập kỷ, với yêu cầu bắt buộc là 1/5 lượng nhựa sử dụng phải được thu hồi trực tiếp từ những phương tiện đã thanh lý. Trong tương lai, lộ trình này sẽ mở rộng sang những tài nguyên chiến lược khác bao gồm thép, nhôm, magie và đất hiếm.
Để hiện thực hóa mục tiêu trên, các nhà sản xuất ôtô sẽ phải chia sẻ gánh nặng tài chính trong việc thu gom, quản lý các trung tâm tháo dỡ, đồng thời thiết lập hệ thống truy xuất nguồn gốc linh kiện nghiêm ngặt nhằm ngăn chặn tình trạng gian lận thương mại và xuất khẩu lậu xe phế liệu ra ngoài khối.
Trước bối cảnh đó, chuỗi tọa đàm do Ban tổ chức Triển lãm thiết bị và hậu mãi ôtô Autopromotec (Bologna) khởi xướng đã quy tụ nhiều tập đoàn lớn, như Stellantis, cùng giới chuyên gia để đánh giá tác động toàn diện của sắc lệnh. Kết quả thảo luận cho thấy Italy hiện đứng trước cơ hội lớn để dẫn đầu làn sóng chuyển dịch này tại châu Âu.
Với mạng lưới hạ tầng công nghệ hiện đại gồm 1.418 trung tâm tháo dỡ đang vận hành và tạo việc làm cho khoảng 40.000 lao động, chuỗi cung ứng của Italy đã sẵn sàng đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe từ EU. Các nhà sản xuất nội địa tự tin khẳng định quy trình công nghiệp của họ đã tiệm cận ngưỡng tái chế tổng thể 85%.
Mục tiêu của luật ELV không chỉ dừng lại ở việc bảo vệ môi trường hay giảm lượng rác thải công nghiệp. Đây được xem là chiến lược cốt lõi để châu Âu tự chủ kinh tế và năng lượng. Việc tái khai thác triệt để nguồn tài nguyên quý giá từ nhựa, đồng, thép cho đến các lõi pin thế hệ mới sẽ giảm bớt sự phụ thuộc kinh tế của toàn châu Âu vào các nguồn cung ứng bên ngoài./.
Vì sao kịch bản lý tưởng cho việc tái chế nhựa sẽ khó trở thành hiện thực?
Trong kịch bản lý tưởng của tổ chức phi chính phủ Pew Charitable Trusts, trợ cấp cho sản xuất nhựa sẽ bị loại bỏ, gần 100% bao bì tiêu dùng có thể được thu gom, tỷ lệ tái chế có thể tăng gấp đôi.
