Với việc đưa ra lộ trình vùng phát thải thấp, có các cơ chế, chính sách làm “đòn bẩy” để xanh hóa phương tiện, “làn sóng” chuyển đổi phương tiện từ xăng dầu sang xe điện của thành phố Hà Nội đang có những tín hiệu tích cực từ doanh nghiệp và người dân.
Xe buýt tăng tốc xanh hóa
Theo thống kê của Bộ Xây dựng, đến tháng 5/2026, cả nước có gần 375.000 phương tiện điện lưu hành, gồm hơn 369.000 ôtô điện, trên 1.500 xe buýt điện và hàng nghìn xe tải điện. Nhiều địa phương đã đưa xe buýt điện vào hoạt động, góp phần giảm phát thải, giảm ô nhiễm và nâng cao chất lượng vận tải công cộng.
Là đơn vị xe buýt chủ lực của thành phố Hà Nội, ông Nguyễn Thủy, Phó Tổng Giám đốc Transerco cho biết Tổng công ty đã hoàn thành đặt hàng cung cấp dịch vụ vận tải khách công cộng bằng xe buýt cho 3 tuyến, đấu thầu lại 19 tuyến (trong đó 11 tuyến chuyển đổi sang xe buýt điện).
Sáu tháng đầu năm, cùng với việc tiếp nhận và đưa vào vận hành 53 xe buýt điện trung bình từ Dự án Tăng cường giao thông đô thị bền vững cho dự án tuyến đường sắt đô thị số 3 Hà Nội, Transerco và các đơn vị đã hoàn thành kế hoạch đưa 122 xe buýt điện trung bình và 43 xe buýt điện lớn vào vận hành theo yêu cầu của hợp đồng thầu mới. Lũy kế đến nay, Tổng công ty Vận tải Hà Nội đã chuyển đổi 281 xe buýt điện cho 17 tuyến.
“Trên cơ sở văn bản chấp thuận đẩy nhanh tiến độ chuyển đổi phương tiện xe buýt điện trong năm 2026 của Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội, Transerco và các đơn vị sẽ tiếp tục triển khai chuyển đổi phương tiện cho 26 tuyến và nhánh tuyến với 320 phương tiện xe buýt điện các loại, đưa tỷ lệ phương tiện được chuyển đổi tính đến hết năm 2026 đạt trên 51%, phấn đấu hoàn thành toàn bộ kế hoạch chuyển đổi trước thời hạn trong điều kiện cho phép,” ông Thủy khẳng định.
Triển khai theo Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị khẳng định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá chiến lược, Transerco cũng phối hợp với MobiFone Hà Nội nghiên cứu các giải pháp công nghệ phục vụ công tác điều hành, đồng thời nâng cấp hệ thống phần mềm quản trị nhằm tăng hiệu quả quản lý và vận hành toàn hệ thống xe buýt. Đặc biệt, Transerco đang tích cực phối hợp triển khai hệ thống thẻ vé điện tử, chuẩn bị nguồn nhân lực và hạ tầng để người dân có thêm trải nghiệm hiện đại, thuận tiện trong quá trình sử dụng xe buýt.
Theo kế hoạch của Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội, chậm nhất đến năm 2030, toàn bộ xe buýt sử dụng xăng, dầu diesel trên địa bàn sẽ được chuyển đổi sang xe buýt điện và phương tiện sử dụng năng lượng xanh. Trong đó, khu vực nội đô sẽ ưu tiên hoàn thành chuyển đổi sớm hơn để đáp ứng yêu cầu giảm phát thải và cải thiện chất lượng không khí.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, Hà Nội đưa ra cơ chế ưu đãi tín dụng, hỗ trợ lãi vay đối với doanh nghiệp đầu tư xe buýt điện, trạm sạc và hạ tầng kỹ thuật liên quan; doanh nghiệp vay ngân hàng đổi xe xanh được hỗ trợ 30% lãi suất; miễn phí đi xe buýt trong Vành đai 1.
Tính đến tháng 6/2026, toàn thành phố có 858 xe buýt sử dụng điện và năng lượng xanh, gồm 719 xe buýt điện và 139 xe buýt sử dụng khí thiên nhiên hóa lỏng (CNG). Riêng, xe buýt điện đạt 36,5% tổng số phương tiện, đưa Hà Nội trở thành một trong những địa phương có tốc độ chuyển đổi phương tiện vận tải công cộng nhanh nhất cả nước.
“Đòn bẩy” từ những cơ chế, chính sách
Với xe taxi, theo ông Nguyễn Công Hùng, Chủ tịch Hiệp hội Taxi Hà Nội, trong năm nay, Hà Nội sẽ có thêm từ 950-1.154 xe chuyển đổi, nâng tổng số phương tiện taxi chuyển sang sử dụng năng lượng sạch là từ 9.693-9.897 xe, đạt tỷ lệ 63-64% tổng số taxi đang hoạt động trên địa bàn thành phố theo đúng như kế hoạch chuyển đổi mà thành phố đã đề ra.
Tuy nhiên, ông Hùng cũng cho rằng, thành phố nên có lộ trình công bố bản đồ quy hoạch trạm sạc theo từng giai đoạn, đồng thời khuyến khích xã hội hóa đầu tư, nhưng phải có cơ chế chia sẻ rủi ro, giá thuê đất hợp lý. Doanh nghiệp taxi vẫn đang kỳ vọng thành phố chỉ đạo tích cực đầu tư trạm sạc, đồng thời có kế hoạch tự chủ đầu tư trạm sạc nhằm đỡ phụ thuộc.
Với xe máy điện, nhiều người dân tại Thủ đô cũng đã tính toán đến việc chuyển đổi phương tiện này do chi phí vận hành thấp, thực hiện theo đúng chủ trương chuyển đổi xanh và giảm phát thải của thành phố Hà Nội và Chính phủ.
Chạy xe ứng dụng công nghệ Xanh SM Bike được hơn một năm nay, sau quãng thời gian hơn 10 năm gắn bó xe xăng, anh Nguyễn Trọng Thái (Hà Nội) đã quyết định sắm chiếc xe máy điện Evo với mức giá gần 19 triệu đồng.
Theo anh Thái, Công ty GSM đã có miễn phí thuê và đổi pin lên tới 3 năm cho tất cả tài xế xe máy điện Xanh SM Bike. Đây là trợ giúp chính sách khẩn cấp hỗ trợ tài xế nhanh chóng chuyển đổi sang xe điện, góp phần giảm thiểu áp lực nhiên liệu trong bối cảnh thị trường luôn có sự biến động về giá.
“Việc hỗ trợ phương án tài chính, miễn đổi pin dành cho các tài xế xe công nghệ đã giảm thời gian chờ sạc pin. Với người dân, nếu thuê một pin sẽ có chi phí 175.000 đồng/tháng và 300.000 đồng/tháng cho 2 pin; mức phí đổi pin của tủ là 9.000 đồng/lần mà không phải lo lắng về trạm sạc, thúc đẩy quá trình chuyển đổi phương tiện xanh,” anh Thái đánh giá.
Cùng với việc hỗ trợ vốn vay, thành phố Hà Nội rà soát, xây dựng và phát triển hệ thống trạm sạc điện; ưu tiên phát triển hạ tầng sạc tại khu vực đô thị trung tâm, tuyến vành đai, sân bay, nhà ga, bến xe và các đầu mối giao thông quan trọng; khuyến khích tận dụng bãi đỗ xe công cộng và trạm xăng dầu hiện hữu để bố trí trạm, trụ sạc điện; dành quỹ đất, vị trí phù hợp cho trạm sạc và điểm dừng đỗ đón trả khách cho xe taxi, kết hợp hạ tầng trạm sạc cho taxi điện… để tăng tốc quá trình chuyển đổi phương tiện xanh./.
Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị khẳng định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá chiến lược, giữ vai trò quyết định trong nâng cao năng suất, chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Trọng tâm là thúc đẩy ứng dụng mạnh mẽ các công nghệ nền tảng như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ sinh học, dữ liệu lớn và chuyển đổi xanh vào mọi lĩnh vực sản xuất, đời sống; đặc biệt là chuyển đổi số, ứng dụng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong hệ thống chính trị và doanh nghiệp.
Hạ tầng trạm sạc - động lực thúc đẩy thị trường xe điện ở Việt Nam
Từ cơ quan quản lý đến doanh nghiệp đều đẩy nhanh các giải pháp hoàn thiện hành lang pháp lý, mở rộng mạng lưới sạc công cộng; thúc đẩy hệ sinh thái giao thông xanh nhằm phục vụ chuyển đổi năng lượng.
